News :
3 loại cây giúp tâm trạng tốt lên từng ngày: Biết trồng còn khỏe “toàn thân” Bình Thuận công bố các bãi tắm biển an toàn ở Phan Thiết Quốc hội Lào xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước 4 bước giúp phụ huynh thông thái chọn đúng dòng sữa phù hợp cho bé Tập thể dục cách này giúp máu thay đổi, giảm nguy cơ ung thư, tiểu đường Pháp đánh bại Brazil 2-1: Kylian Mbappe nhảy samba Tất cả người dùng VNeID cần đặc biệt lưu ý vấn đề này IAEA bác bỏ nguy cơ rò rỉ phóng xạ sau vụ tấn công vào nhà máy nước nặng Iran Ngày càng có nhiều người trẻ mắc ung thư đại trực tràng, các chuyên gia nói: Ăn thêm 5 thứ để “tự cứu lấy mình” Chuyên gia: 2 điều quan trọng nhưng nhiều người quên làm vào sáng sớm HLV Park Hang Seo tặng quà đặc biệt cho Văn Hậu và Quế Ngọc Hải Thông tin mới nhất về gọi điện, nhắn tin qua Zalo, Facebook mà tất cả người dân cần nắm rõ Quảng Ninh phấn đấu tạo hơn 30.500 việc làm trong năm 2026 Tổng thống Donald Trump nói về vai trò “kiến tạo hòa bình” 5 mẹo nấu canh cá ngọt nước, không tanh 7 loại rau nên trồng ngay bây giờ Uống cà phê buổi sáng có làm tăng hormone gây căng thẳng không? Tuyển Việt Nam không dễ thắng Malaysia Phát hiện thi thể nam shipper cùng xe máy dưới mương nước ở Ninh Bình Chiếc iPhone cũ giá dưới 10 triệu, dùng ngon không tưởng Trải nghiệm thực tế DLSS 5: ấn tượng về ánh sáng nhưng vẫn còn điểm chưa ổn, NVIDIA hé lộ khả năng bật tắt qua driver Chế độ hưu trí 2026: Điều kiện hưởng, mức lương hưu mới nhất Quốc hội Mông Cổ thông qua đơn từ chức của Thủ tướng Zandanshatar Kết quả bóng đá hôm nay 28/3: U23 Việt Nam thua sát nút Thái Lan Đừng lo AI làm kỹ sư CNTT thất nghiệp, các ông lớn công nghệ thế giới đang nói ngược lại Kỳ họp thứ nhất HĐND Hà Nội xem xét Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm Ấn Độ bác bỏ tin đồn phong tỏa toàn quốc Italia tiến một bước đến World Cup: Sức mạnh của Tonali Truy tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba cho thiếu tá Nguyễn Xuân Hải Hunter: The Reckoning – Deathwish bị lộ vì nhà phát triển đẩy nhầm bản build vào một game khác trên Steam Samsung xây dựng Exynos 2800 trên tiến trình 2nm SF2P+, nhắm đến Galaxy S28 năm 2028 Bộ CHQS Đà Nẵng điều động 6 đội xây dựng 6 trường phổ thông nội trú biên giới Lệnh hạn chế mạng xã hội cho trẻ em dưới 16 tuổi bắt đầu có hiệu lực tại Indonesia 3 loại cây cần được cắt tỉa ngay lúc này Chỉ cần giảm 5 mmHg huyết áp: Lợi ích lớn cho phòng đột quỵ Chủ tịch TP Hải Phòng yêu cầu cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính Một ngày trong veo The Expanse: Osiris Reborn hé lộ đầy đủ dàn đồng đội với nhiều vai trò chiến đấu Cuộc đua vào lớp 6 ở Hà Nội: Áp lực chọi cao, phụ huynh “chạy đua” từ sớm Houthi chính thức tham chiến, lần đầu phóng tên lửa vào Israel Ngày càng có nhiều người chết vì bệnh tiểu đường, bác sĩ nói thẳng: Ăn nhiều 3 loại quả này chẳng khác nào nạp cả túi đường Một lời nói dối về lương hưu giúp tôi nhìn rõ lòng người trong gia đình ‘Sasuke’ trở lại, Hồng Diễm và Thanh Hương tiết lộ vai diễn đặc biệt trên VTV3 Thể thao Việt Nam tạo ra giá trị kinh tế Khởi tố 4 đối tượng tại phòng khám chuyên khoa Phụ sản Helia về hành vi lừa đảo Khi AI trở thành “ông chủ”, thuê nhân lực giải nỗi thèm ham muốn “chả giò”: Liệu tương lai mà Elon Musk nói tới có đang đến? Dựng rào chắn, cấm cầu Long Biên phục vụ thi công sửa chữa trong 60 ngày Cựu Thủ tướng Nepal KP Sharma Oli bị bắt giữ 5 cây cảnh “được người xưa chọn mặt gửi vàng”: Trồng trong nhà, vừa đẹp vừa mang ý nghĩa tài lộc Mỹ đánh giá: Đột quỵ “rất sợ” loại cá này, vô địch về omega-3, ra chợ là mua được

Chìa khóa để không trở thành ‘người lạ với chính mình’

Chìa khóa để không trở thành ‘người lạ với chính mình’


Nhiều người trong chúng ta từng trải qua cảm giác bối rối: “Tại sao mình lại hành xử như vậy?”, “Vì sao mình lặp lại những sai lầm cũ?”, hoặc “Mình thực sự là ai giữa bao vai trò xã hội này?”. Câu trả lời không nằm ở bên ngoài, mà ở trong một khái niệm tâm lý học đầy sức nặng: Insight – nội quan.

***

Trong tâm lý học, đặc biệt là phân tâm học, insight không chỉ là sự hiểu biết bề mặt. Nó là khoảnh khắc một người nhận ra mối liên hệ giữa những trải nghiệm quá khứ, những xung đột vô thức, với cảm xúc và hành vi hiện tại. Khi ta có được nội quan, ta không còn nhìn bản thân như một chuỗi hành động rời rạc, mà bắt đầu thấy rõ nguyên nhân ẩn sâu đằng sau. Chính sự thấu suốt ấy mới mở ra con đường chữa lành.

Hãy tưởng tượng một người luôn né tránh tranh luận. Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, ta sẽ nói rằng họ “yếu đuối” hay “thiếu tự tin”. Nhưng khi có nội quan, chính họ mới thấy rõ: thói quen né tránh ấy xuất phát từ ký ức tuổi thơ, nơi tiếng cãi vã của cha mẹ gắn liền với nỗi sợ hãi. Chỉ khi nhận ra nguồn gốc này, họ mới có cơ hội thoát khỏi vòng lặp cảm xúc và xây dựng cách phản ứng mới. Nội quan, vì thế, không phải lý thuyết xa vời, mà là bản đồ nội tâm giúp ta sống chủ động hơn.

Tuy nhiên, sự thiếu vắng nội quan lại là điều rất phổ biến. Ta dễ bị kéo đi bởi những nhãn dán xã hội, những lời chẩn đoán, hay cả những kỳ vọng người khác áp đặt lên mình. Và khi đó, ta dần trở thành một “phiên bản xa lạ”, không còn gắn kết với chính con người thật.

nguoila

Điều này được thể hiện sâu sắc trong cuốn sách “Người lạ với chính ta” của tác giả Rachel Aviv. Ngay từ khi mới sáu tuổi, Rachel đã bị chẩn đoán mắc chứng chán ăn, dù cô bé không hề có nỗi buồn sâu sắc nào như bác sĩ ghi trong bệnh án. Chỉ một kết luận y khoa đã biến cuộc sống bình thường của cô thành “câu chuyện bệnh lý”. Qua từng trang sách, Rachel không chỉ kể lại ký ức của mình, mà còn mang đến nhiều câu chuyện có thật khác. Từ một phụ nữ da đen chống chọi với bệnh tâm thần phân liệt và nạn phân biệt chủng tộc, đến một phụ nữ Ấn Độ từ bỏ gia đình để đi theo tín ngưỡng… Những con người ấy, dù khác biệt về hoàn cảnh, môi trường sống, nhưng họ đều có chung một trải nghiệm chính là cảm giác xa lạ với chính bản thân dưới ánh nhìn và định nghĩa của người khác.

Điều Rachel muốn nhấn mạnh là: chữa lành một tâm trí bất ổn không thể chỉ dựa vào thuốc men hay những nhãn dán đến từ chẩn đoán. Điều trị một chứng bệnh là điều trị cả một con người với tính cách, hoàn cảnh, ký ức, và cả khát vọng sống của họ. Và để làm được điều đó, mỗi cá nhân cần tự tìm lại sự gắn kết với bên trong mình, thay vì phó mặc hoàn toàn cho những định nghĩa áp đặt từ bên ngoài.

Đó cũng chính là sức mạnh của nội quan. Khi ta tập nhìn vào bên trong, ta không còn là “nạn nhân” của chẩn đoán hay sự kỳ thị. Ta bắt đầu hiểu rõ vì sao mình cảm thấy khác biệt, vì sao mình phản ứng như vậy, và đâu mới là điều bản thân thực sự khao khát. Nội quan là bước đi đầu tiên để ta thôi là “người lạ với chính ta”.

Cuộc sống luôn có những lằn ranh mong manh giữa bình thường và bất thường. Nhưng sự khác biệt không nhất thiết phải biến ta thành “bất thường” trong mắt xã hội. Nếu ta đủ can đảm thực hành nội quan qua những việc đơn giản như: viết nhật ký, lắng nghe cảm xúc, trò chuyện chân thành, hay đơn giản là tìm thấy chính mình trong một cuốn sách,… ta sẽ dần kết nối lại với phần cốt lõi sâu thẳm nhất.

Và nếu bạn đang tìm kiếm một cánh cửa để bắt đầu hành trình ấy, “Người lạ với chính ta” của Rachel Aviv là một cuốn sách không thể bỏ qua. Những câu chuyện đời thực trong sách không chỉ khiến ta thấu hiểu người khác, mà còn thôi thúc ta tự hỏi: liệu mình có đang trở thành “người lạ” với chính bản thân? Và nếu câu trả lời là có, thì nội quan chính là chiếc chìa khóa để bạn trở về.

znews.vn

Mời xem thêm chương trình:

Hy Vọng Mỗi Năm, Mỗi Ngày, Mỗi Phút Trôi Qua Đều Tươi Đẹp | Blog Radio

 
 
 
 
 


42787253f77f113cca77b84672b63da0 uoc mo
Hoài bão 28/03/2026

Bài viết gợi ý