Công viên tưởng niệm nạn nhân COVID-19 ở TPHCM được thi công thế nào?

Lời nhắc nhở về quá khứ

Tối 12/2, TPHCM khánh thành Công viên số 1 Lý Thái Tổ với tổng mức đầu tư hơn 263 tỷ đồng. Công viên số 1 Lý Thái Tổ là một trong 9 dự án trọng điểm, hiện thực hóa định hướng đưa mảng xanh và không gian cộng đồng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển siêu đô thị của TPHCM giai đoạn mới. Khu đất rộng 4,3 ha giữa trung tâm TPHCM – nơi từng mang nhiều giá trị thiên nhiên, lịch sử và tinh thần – đã trải qua nhiều năm bị bỏ hoang.

Việc hồi sinh không gian này thể hiện quyết tâm của TPHCM trong việc trả lại đất cho cộng đồng, kiến tạo môi trường sống bền vững và nhân ái cho người dân.

Để triển khai dự án, TPHCM đã huy động các nguồn lực xã hội hóa. Trong đó, Tập đoàn Sun Group tài trợ toàn bộ kinh phí 263 tỷ đồng và trực tiếp thi công dự án. Nhiều đơn vị tư vấn trong và ngoài nước được mời tham gia, nhằm đảm bảo chất lượng thẩm mỹ, kỹ thuật và chiều sâu giá trị nhân văn của công trình.

Dự án được thi công thần tốc trong hơn 90 ngày đêm, kịp hoàn thành vào dịp cuối năm – thời điểm người Việt Nam hướng về truyền thống tri ân, tưởng niệm và tìm về nguồn cội.

Toàn bộ công viên được đặt trên thửa đất hình tam giác và các nhà thiết kế đã khéo léo bo mềm các cạnh khu đất, đặt ở trung tâm công viên một quảng trường hình tròn rộng 1.800 m2, được lấy cảm hứng thiết kế từ hình ảnh giọt nước rơi xuống – khi chạm mặt đất, hình thành một hố không gian tựa vết sẹo hằn sâu, như một lời nhắc nhở về quá khứ đau thương. Giọt nước tan ra thành những gợn sóng lan tỏa xung quanh, như chuyển hóa nỗi buồn thành năng lượng tích cực, hướng con người đến tương lai tốt đẹp.

Từ nguồn cảm hứng đó, tại trung tâm quảng trường tròn nơi đặt Tượng đài Giọt nước, mặt đất được đào thấp khoảng 4 m. Phần đất đào lên được chuyển đổi, bồi đắp thành không gian vườn đồi cạnh quảng trường, thể hiện triết lý cân bằng âm dương, giữ sự hài hòa cho toàn bộ không gian.

Tượng đài cũng là tâm điểm của công viên, có chiều cao 6 m, chu vi 13 m, được chế tác từ inox gương. Bên trong giọt nước là hình ảnh một trái tim – biểu tượng của sự tri ân, tình yêu thương. Chất liệu inox gương phản chiếu hình ảnh người đứng quanh, gửi gắm thông điệp “Nỗi đau không thuộc về riêng ai, mà là ký ức chung được sẻ chia bởi cả cộng đồng, trong yêu thương, đùm bọc”.

Bao quanh tượng đài là 9 bậc cấp và 360 ngọn nến nước. Trong đêm, 360 ngọn nến cùng gần 1.000 điểm ánh sáng trên quảng trường tạo nên một không gian lung linh, lặng lẽ, như khu rừng ánh nến, tưởng niệm những con người đã không may mắn trong đại dịch COVID-19.

9 bậc cấp được chia thành 3 tầng, như một hành trình cảm xúc về vòng đời con người, với ý tưởng cảm hứng “người ta là hoa đất”. Tầng thấp nhất khắc hình 12 con giáp, tượng trưng cho dòng thời gian ghi nhớ từng số phận. Tầng giữa in hình những dấu chân đá, biểu trưng cho hành trình sống và ký ức còn lại. Ở tầng cao nhất, những bông hoa sen, sứ, cúc được khảm bằng đồng, thể hiện sự hóa thân, tiếp nối và hy vọng. Từng chi tiết nhỏ nhất tại quảng trường tưởng niệm này được tinh tế kiến tạo, để lưu giữ ký ức đô thị, bằng cả sự trân trọng và nhân văn.

Toàn bộ hệ cây xanh cổ thụ trong công viên được giữ gìn, các biệt thự cũ được tôn tạo và mở ra những không gian triển lãm, thư viện… Ngoài ra là nhiều không gian mở dành cho các hoạt động thể thao, sinh hoạt cộng đồng, cùng với những khu vườn tượng, biến nơi đây thành điểm đến thư giãn, chữa lành và nơi tổ chức những sự kiện văn hóa nghệ thuật ý nghĩa, không chỉ hôm nay mà cho nhiều thế hệ sau.

90 ngày đêm thần tốc

Công trình được triển khai trong điều kiện tiến độ đặc biệt gấp rút, thể hiện quyết tâm cao của TPHCM trong việc sớm đưa dự án vào phục vụ người dân. Trong hơn 90 ngày đêm, công trường vận hành theo mô hình 3 ca – 4 kíp. Có thời điểm, Sun Group đã huy động khoảng 500 công nhân và gần 20 kỹ sư làm việc liên tục để bảo đảm chất lượng và tiến độ.

Riêng hạng mục đá trong nước, tổng khối lượng sử dụng lên tới gần 23.000 m2, tương đương 1.350 m3 thành phẩm, buộc các nhà máy phải khai thác hơn 2.500 m3 đá thô. Để đáp ứng tiến độ, 3 nhà máy gia công đá đã vận hành liên tục ngày đêm trong suốt 40 ngày trong bối cảnh cận Tết.

Nhằm tạo điểm nhấn thẩm mỹ cho công viên, dự án sử dụng 5.100 m2 đá Granite Ấn Độ với chiều dày 30 mm, trong khi tiêu chuẩn phổ biến trên thị trường chỉ là 20 mm. Để có đủ vật tư, các đơn vị đã phải rà soát, gom hàng từ nhiều kho đá trên cả nước trong vòng 14 ngày, sau đó tiếp tục gia công hoàn thiện trong 15 ngày để kịp thi công.

Các hạng mục đá khối như bó vỉa, bệ ngồi, đài nước với tổng khối lượng hoàn thiện 470m3 được thực hiện với độ chính xác và tay nghề cao. Riêng khu vực đài nước tưởng niệm rộng gần 1.900 m2, dự án đã huy động 25 nghệ nhân làng đá Non Nước – Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) cùng 30 công nhân vận hành máy, làm việc liên tục 3 ca trong 30 ngày, góp phần tạo nên những chi tiết đá tinh xảo, giàu giá trị thủ công truyền thống.

Hạng mục phức tạp và thách thức nhất chính là tượng đài Giọt Nước – điểm nhấn trung tâm của công viên. Với kích thước hơn 4 m bề rộng, 6 m chiều cao, chế tác nguyên khối bằng inox gương và yêu cầu hoàn thiện ở mức thẩm mỹ rất cao, toàn bộ quá trình sản xuất và lắp đặt chỉ gói gọn trong 45 ngày.

Sau nhiều ngày tìm kiếm trong nước mà không khả thi do tiến độ gấp và các nhà máy đã kín đơn hàng trước Tết, dự án buộc phải triển khai phương án sản xuất quốc tế. Các nhà máy chuyên chế tác biểu tượng tại Quảng Châu (Trung Quốc) đã được liên hệ, lựa chọn và làm việc trực tiếp thông qua họp trực tuyến, dựng mô hình 3D, đồng thời chế tác mô hình tỷ lệ 1:1 ngay tại công trường để kiểm soát chặt chẽ chất lượng.

Trong suốt quá trình sản xuất, nhà máy cập nhật tiến độ bằng hình ảnh và video định kỳ 2 ngày một lần. Nhờ sự phối hợp quyết liệt và tăng ca liên tục, tượng đài Giọt Nước đã được hoàn thiện và vận chuyển về Việt Nam sớm hơn kế hoạch, lắp đặt hoàn tất vào sáng 2/2.

Ngoài các hạng mục kiến thiết tại công viên, trên diện tích hơn 4 ha, công viên sẽ trưng bày gần 30.000 cây trái và chậu hoa các loại, hội tụ hương sắc Tết Việt đặc trưng. Điểm nhấn trung tâm là tiểu cảnh Song Mã với ngựa vàng và bạc, biểu tượng thịnh vượng, phát đạt, “Mã đáo thành công”. Không gian hoa tổ chức thành 12 tiểu cảnh với Vườn đào Miền Bắc, Vườn quất Miền Trung, Vườn mai Miền Nam, tạo hành trình du xuân ba miền đậm đà bản sắc Tết Việt trong cùng một điểm đến.