Tết nhà nào cũng có thịt kho trứng: Món ăn quen thuộc nhưng được xem là “gọi lộc”, giữ tài lộc đầu năm

Món ăn quen thuộc nhưng mang biểu tượng đủ đầy

Tết đến, dù ở thành thị hay nông thôn, trong căn bếp gia đình thường xuất hiện nồi thịt kho đang liu riu trên bếp. Ở miền Nam, món này quen gọi là thịt kho tàu; miền Bắc thường biến tấu thành thịt kho trứng hoặc thịt kho nước mắm. Dù cách nêm nếm có khác, phần cốt lõi vẫn là thịt ba chỉ kho cùng trứng trong nước màu sóng sánh.

Thịt ba chỉ với lớp mỡ và nạc đan xen từ lâu được xem là hình ảnh của sự cân bằng. Mỡ không quá nhiều để gây ngấy, nạc không quá khô để mất vị. Sự hài hòa ấy tượng trưng cho mong ước năm mới ổn định, mọi việc trong gia đình được dung hòa, không quá thăng trầm.

Quả trứng tròn đầy lại mang một tầng nghĩa khác. Hình tròn vốn gắn với quan niệm viên mãn, trọn vẹn. Khi những quả trứng trắng ngà thấm màu nước kho, nằm xen giữa các miếng thịt mềm, tổng thể nồi thịt như một lời chúc ngầm về sự đủ đầy, gia đình quây quần không thiếu vắng.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều gia đình luôn chuẩn bị món này từ trước giao thừa. Việc có sẵn một nồi thịt kho để dùng trong những ngày đầu năm được xem như dấu hiệu của sự chủ động, chu toàn – một cách mở đầu năm mới bằng cảm giác an tâm.

Màu sắc, cách nấu và quan niệm “giữ lộc”

Một nồi thịt kho đạt chuẩn thường có màu nâu cánh gián óng ả, nước kho trong và sánh. Màu nâu đậm, không cháy khét cũng không nhạt nhòa, tạo cảm giác bền vững và ấm áp. Trong quan niệm dân gian, màu sắc trầm ấm này tượng trưng cho sự ổn định, tài lộc bền lâu thay vì đến rồi đi nhanh chóng.

Cách nấu cũng phản ánh triết lý vun vén của người Việt. Thịt được kho chậm trên lửa nhỏ, để từng thớ thịt mềm ra, thấm vị từ trong ra ngoài. Quá trình ấy đòi hỏi sự kiên nhẫn, canh lửa đều tay, không nóng vội. Hình ảnh nồi thịt kho sôi lăn tăn nhiều giờ liền trở thành biểu tượng cho sự chăm chút và bền bỉ – những yếu tố được coi là nền tảng giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Nước kho sóng sánh, không cạn khô, cũng mang ý nghĩa lưu chuyển. Những món ăn có phần nước dồi dào thường gắn với quan niệm sinh sôi, hanh thông. Vì vậy, nồi thịt kho đầy đặn đặt trên mâm cơm đầu năm được hiểu như lời cầu mong tài lộc không bị đứt đoạn, cuộc sống trôi chảy và đủ đầy.

Việc món ăn có thể bảo quản nhiều ngày cũng mang thông điệp riêng. Trong những ngày Tết, khi chợ búa hạn chế, gia đình vẫn có sẵn món mặn ngon để dùng kèm dưa hành, bánh chưng hay cơm trắng. Cảm giác “trong nhà luôn có sẵn thức ăn” gắn với hình dung về sự no đủ, không thiếu thốn.

Khi nồi thịt kho trở thành ký ức Tết

Với nhiều người, mùi thơm của nước màu quyện cùng thịt đang sôi trên bếp chính là tín hiệu rõ ràng nhất của Tết. Đó là mùi hương len lỏi khắp nhà, hòa vào không khí dọn dẹp, trang hoàng, chuẩn bị đón năm mới.

Không ít gia đình duy trì thói quen cả nhà cùng nhau nấu thịt kho. Người lớn hướng dẫn cách thắng nước màu, canh lửa, nêm nếm sao cho vừa. Trẻ nhỏ đứng cạnh phụ bóc trứng, chờ đến lúc được nếm thử miếng thịt mềm đầu tiên. Trong khoảnh khắc ấy, món ăn không chỉ đơn thuần là thực phẩm mà trở thành sợi dây kết nối giữa các thế hệ.

Dù nhịp sống hiện đại khiến thực đơn ngày Tết phong phú hơn, nhiều gia đình vẫn giữ nồi thịt kho như một “trụ cột” của mâm cỗ. Có thể thay bằng thịt nạc hơn, giảm mỡ cho hợp khẩu vị, hoặc điều chỉnh gia vị để nhẹ nhàng hơn, nhưng ý nghĩa tượng trưng vẫn được gìn giữ.

Giữa hàng loạt món ngon cầu kỳ, thịt kho trứng không quá nổi bật về hình thức. Món ăn ấy nằm lặng lẽ trong góc mâm, dùng kèm cơm nóng hay bánh chưng, bánh tét. Thế nhưng chính sự giản dị đó lại khiến nó bền bỉ tồn tại qua nhiều thế hệ.

Kết bài

Mâm cơm ngày Tết luôn chứa đựng những ước vọng thầm lặng về bình an, hòa thuận và thịnh vượng. Trong số các món ăn quen thuộc, thịt kho trứng không chỉ là lựa chọn tiện lợi mà còn mang trong mình lớp nghĩa về sự viên mãn, đủ đầy và hanh thông đầu năm.

Giữa nhịp sống đổi thay, nồi thịt kho vẫn âm thầm giữ vai trò đặc biệt trong văn hóa Tết Việt. Không phô trương, không cầu kỳ, món ăn ấy như lời chúc bền bỉ được gửi gắm qua từng bữa cơm sum vầy – một cách “gọi lộc” giản dị nhưng sâu sắc cho năm mới.

*Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm