TP.HCM tăng tốc kiểm soát khí thải, dự kiến lập vùng phát thải thấp từ 2027

Là đô thị đông đúc bậc nhất cả nước, TP.HCM đang đối mặt áp lực ô nhiễm không khí ngày càng lớn. Theo thống kê, thành phố hiện có khoảng 13 triệu xe các loại, chưa kể lượng xe vãng lai mỗi ngày. Giao thông đường bộ được xác định là nguồn phát thải khoảng 88% lượng bụi mịn, gây thiệt hại kinh tế hơn 3.000 tỷ đồng mỗi năm.

Áp lực dân số cơ học, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng sự phụ thuộc lớn vào phương tiện cá nhân khiến bài toán môi trường ngày càng cấp bách. 

Trước thực trạng này, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp như phát triển giao thông công cộng, khuyến khích phương tiện xanh, tăng cường kiểm định khí thải… Trong đó, Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông đang được hoàn thiện được xem là giải pháp mang tính hệ thống và lâu dài.

Sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, nhiều cử tri đã kiến nghị TP.HCM cần xây dựng lộ trình chuyển đổi phương tiện từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện phù hợp điều kiện kinh tế – xã hội, tránh gây xáo trộn đột ngột.

Cử tri đề xuất trong giai đoạn chuyển tiếp nên khuyến khích phát triển xe hybrid (kết hợp xăng và điện), tương tự mô hình nhiều quốc gia phát triển đang áp dụng, nhằm giảm phát thải nhưng không tạo áp lực lớn lên hạ tầng điện.

Tiếp thu ý kiến này, Sở Xây dựng TP.HCM (đơn vị được giao chủ trì xây dựng đề án) cho biết, sẽ lấy ý kiến rộng rãi người dân, doanh nghiệp và các tổ chức chịu tác động trực tiếp trước khi trình UBND TP và HĐND TP xem xét, quyết định.

Theo Sở Xây dựng, Đề án kiểm soát khí thải được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn 1 tập trung xây dựng lộ trình và chính sách hỗ trợ chuyển đổi xe buýt sang sử dụng điện, năng lượng xanh – lĩnh vực vận tải công cộng được xem là mũi nhọn, đóng vai trò dẫn dắt thị trường.

Quang Hùng Studio

Giai đoạn 2 mở rộng sang các nhóm phương tiện còn lại như xe máy, ô tô cá nhân, taxi, xe công nghệ, xe hợp đồng, xe khách, xe tải… cũng như phương tiện thuộc cơ quan hành chính, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trên địa bàn.

Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng đang hoàn chỉnh các nội dung lớn của đề án, gồm lộ trình chuyển đổi phương tiện; chính sách hỗ trợ tài chính; và phương án phân vùng kiểm soát khí thải tại khu vực trung tâm, Cần Giờ và Côn Đảo.

Dự kiến trong tháng 3/2026, đề án được báo cáo UBND TP.HCM và các nghị quyết liên quan sẽ được xây dựng để trình HĐND TP thông qua trong quý II/2026.

Theo dự thảo, từ đầu năm 2027, TP.HCM dự kiến thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) tại khu vực trung tâm. Ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 4 sẽ bị thu phí khi vào khu vực này; xe máy không đạt chuẩn Euro 2 sẽ bị hạn chế theo khung giờ cao điểm.

Từ năm 2028, thành phố dự kiến cấm toàn bộ xe máy chạy xăng vào vùng phát thải thấp (trừ một số trường hợp đặc biệt). Đến năm 2030, phạm vi LEZ có thể mở rộng ra khu vực Vành đai 1, đồng thời các tiêu chuẩn kiểm soát khí thải tiếp tục được siết chặt.

Song song kiểm soát, đề án cũng đề xuất lắp đặt camera nhận diện biển số, kết nối dữ liệu đăng kiểm để giám sát khí thải; đồng thời triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển trạm sạc và mở rộng giao thông công cộng để tạo điều kiện cho người dân chuyển đổi phương tiện.

Riêng tại Côn Đảo, mục tiêu đến cuối năm 2026 cơ bản hoàn tất chuyển đổi xe xăng, dầu sang xe điện và năng lượng xanh (trừ một số phương tiện đặc thù). Lộ trình tại Cần Giờ dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028.

Quang Hùng Studio

Trong bối cảnh ô nhiễm không khí trở thành thách thức lớn của các siêu đô thị, việc kiểm soát khí thải không chỉ là câu chuyện giao thông mà còn là vấn đề sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững. 

Với lộ trình từng bước, có hỗ trợ và lấy ý kiến rộng rãi, TP.HCM đang hướng tới mục tiêu giảm phát thải nhưng vẫn đảm bảo hài hòa lợi ích của người dân và doanh nghiệp.

TP.HCM lập vùng phát thải thấp, kiểm soát tiêu chuẩn môi trường của phương tiện thế nào?

TP.HCM xây dựng kế hoạch thiết lập các “vùng phát thải thấp” hạn chế xe cơ giới có mức khí thải cao nhằm giảm ô nhiễm không khí, thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện xanh. Giai đoạn đầu dự kiến triển khai tại khu vực trung tâm và huyện Cần Giờ cũ.