Hành động này sẽ quyết định số phận của người bị đột quỵ

Chỉ trong cùng một buổi sáng giữa tháng 1-2026, Đơn vị Đột quỵ – Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tiếp nhận hai bệnh nhân đột quỵ với kết cục hoàn toàn khác nhau. Sự khác biệt không nằm ở mức độ bệnh ban đầu, mà ở thời gian xử trí.

Khoảng 6 giờ15 phút, bà N.H. (58 tuổi, ngụ TPHCM) đột ngột méo miệng, yếu tay phải, nói khó. Nhận ra các dấu hiệu đột quỵ theo nguyên tắc FAST, con gái bà lập tức gọi cấp cứu 115. Chỉ sau khoảng 45 phút, bệnh nhân đã được đưa đến bệnh viện và điều trị kịp thời trong “giờ vàng”. Sau 5 ngày, bà xuất viện với khả năng đi lại, sinh hoạt gần như bình thường, không để lại di chứng nặng.

Trái lại, khoảng 7 giờ cùng ngày, ông B.V.T. (62 tuổi, ngụ TPHCM) làm rơi đũa khi ăn sáng, nói không rõ. Gia đình nghĩ ông chỉ bị trúng gió nhẹ nên cho nằm nghỉ. Đến trưa, khi ông liệt nửa người mới được đưa đi cấp cứu thì đã qua “giờ vàng”. Dù được cứu sống, ông phải sống chung với liệt tay chân, nói khó và cần người chăm sóc lâu dài.

Theo các bác sĩ, đột quỵ xảy ra khi não bị thiếu máu hoặc xuất huyết đột ngột. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể hồi phục. Với nhồi máu não, thuốc tiêu sợi huyết hiệu quả nhất trong 4,5 giờ đầu; can thiệp nội mạch đạt hiệu quả cao nhất trong 6 giờ đầu và có thể mở rộng đến 24 giờ ở một số trường hợp chọn lọc. Ngay cả xuất huyết não, nhập viện sớm vẫn giúp kiểm soát huyết áp, giảm phù não, hạn chế biến chứng và tử vong.

TS-BS Nguyễn Bá Thắng – Trưởng Đơn vị Đột quỵ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM nhấn mạnh, đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào. Các yếu tố nguy cơ bao gồm hút thuốc, lạm dụng rượu bia, béo phì, rung nhĩ, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, cùng các yếu tố không thể thay đổi như tuổi tác và di truyền.