Chuyên gia cảnh báo: Virus Nipah cùng họ virus RNA với COVID-19, có thể lây truyền qua đường hô hấp

Trước thông tin Ấn Độ ghi nhận các ca nhiễm virus Nipah với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 75%, giới chuyên gia y tế đã đồng loạt phát đi cảnh báo nguy cơ lây lan trong bối cảnh nhu cầu đi lại, du lịch quốc tế tăng cao. Khi kỳ nghỉ Tết kéo dài đang đến gần, ông Dương Nhân Quốc, Phó trưởng khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Nhân dân tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc), nhấn mạnh người dân chỉ nên di chuyển khi thật sự cần thiết và tuyệt đối tránh đến các vùng đang có dịch; cần hạn chế tối đa việc tiếp xúc với dơi ăn quả, động vật hoang dã không rõ nguồn gốc cũng như chất thải của chúng.

Theo thông tin từ báo Phong Diện (Trung Quốc), bác sĩ Dương Nhân Quốc cho biết virus Nipah không phải là mầm bệnh mới xuất hiện. Loại virus này từng bùng phát lần đầu vào giai đoạn 1998-1999 tại các trang trại nuôi lợn ở Malaysia. Về mặt sinh học, Nipah thuộc họ Paramyxoviridae, chi Henipavirus, là virus RNA sợi đơn mang chuỗi âm. Đáng chú ý, giống như virus SARS-CoV-2 gây Covid-19, Nipah cũng là virus RNA và có khả năng lây truyền qua đường hô hấp dưới dạng khí dung trong những điều kiện nhất định.

Virus Nipah chủ yếu tấn công hai hệ thống quan trọng nhất của cơ thể là hệ hô hấp và hệ thần kinh trung ương. Sau khi nhiễm, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau họng, ho, khó thở, nặng hơn là hội chứng suy hô hấp cấp tính. Song song đó là hàng loạt biểu hiện thần kinh như đau đầu dữ dội, chóng mặt, nôn ói, giảm trương lực cơ, cứng cổ, co giật, rối loạn ý thức ở nhiều mức độ. Trong các trường hợp nặng, bệnh có thể tiến triển rất nhanh, chỉ trong vòng 24 đến 48 giờ đã rơi vào hôn mê, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Về con đường lây truyền, các chuyên gia xác định virus Nipah có ba hướng chính.

– Lây từ động vật sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dơi ăn quả, lợn, ngựa hoặc với máu, nước tiểu, nước bọt và các dịch tiết khác của những động vật bị nhiễm. Bác sĩ Dương Nhân Quốc đặc biệt lưu ý rằng tại những vùng vẫn có sự phân bố của dơi ăn quả. Những loài này thường không biểu hiện bệnh nhưng có thể mang virus, và con người hoàn toàn có nguy cơ bị lây nhiễm khi tiếp xúc.

– Qua đường tiêu hóa. Việc ăn uống các loại thực phẩm, trái cây hoặc nguồn nước bị nhiễm virus, chẳng hạn thực phẩm bị ô nhiễm bởi phân dơi, làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

– Nipah còn có khả năng lây từ người sang người khi tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp, máu hoặc nước tiểu của bệnh nhân.

Hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận ca nhiễm virus Nipah nào. Tuy nhiên, trong bối cảnh kỳ nghỉ lễ đang đến gần và lượng người xuất nhập cảnh gia tăng, các chuyên gia vẫn khuyến cáo không nên chủ quan. Người dân được khuyên tránh đi tới các quốc gia đang bùng phát dịch như Ấn Độ.

Bác sĩ Dương Nhân Quốc nhấn mạnh, nếu sau khi trở về từ vùng có nguy cơ mà xuất hiện các triệu chứng như sốt, ho, mệt mỏi, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế và chủ động thông báo rõ lịch sử di chuyển, quá cảnh cho bác sĩ. Bên cạnh đó, trái cây cần được rửa sạch, gọt vỏ kỹ trước khi ăn; tuyệt đối không sử dụng các loại đồ uống chưa tiệt trùng như nước chà là tươi; duy trì thói quen rửa tay thường xuyên và thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ cá nhân để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.

Nguồn và ảnh: HK01