Liên quan vụ người đàn ông ở đặc khu Côn Đảo bị xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng “không rõ nguồn gốc” gây tranh cãi, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Vườn Quốc gia Côn Đảo khẳng định, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông Đ.V.T. (38 tuổi, trú khu dân cư số 5, đặc khu Côn Đảo) về hành vi cất giữ 42 gốc mai vàng không rõ nguồn gốc là đúng quy định.

Về phía ông T., người này khẳng định đã mua 45 cây mai từ đất liền đưa ra đảo để chăm sóc; sau đó 3 cây bị chết, còn lại 42 cây.

Theo luật sư Trần Đình Dũng (Đoàn Luật sư TPHCM), luật Lâm nghiệp 2017 (sửa đổi, bổ sung 2025) quy định cấm tàng trữ, mua bán, vận chuyển lâm sản trái quy định. Tuy nhiên, việc xác định “lâm sản” cần được hiểu đúng.

Luật sư dẫn khoản 16 Điều 2 nêu lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng, gồm thực vật, động vật và sinh vật rừng khác, bao gồm gỗ và lâm sản ngoài gỗ.

Với vụ tịch thu 42 cây mai, ông cho rằng yếu tố then chốt là nguồn gốc. Mai có thể khai thác từ tự nhiên hoặc do người dân trồng, trong khi không phải loại tài sản bắt buộc có giấy tờ chứng minh vì vậy, không thể mặc nhiên coi là lâm sản vi phạm nếu chưa có căn cứ rõ ràng.

Theo luật sư, chỉ khi có đủ chứng cứ xác định cây được khai thác từ rừng đặc dụng hoặc mua từ nguồn khai thác trái phép mới có cơ sở xử phạt. 

Trong vụ việc này, kiểm lâm cần chứng minh nguồn gốc bất hợp pháp của các gốc mai. Việc xử lý khi chưa xác minh đầy đủ có thể dẫn đến sai sót, ảnh hưởng quyền lợi người dân.

Chung quan điểm, Tiến sỹ, luật sư Đặng Văn Cường cho rằng: Kiểm lâm kiên quyết bảo vệ rừng tự nhiên là cần thiết. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ khái niệm “cây cảnh” với “lâm sản” và không đẩy nghĩa vụ chứng minh mình không vi phạm về phía người bị phạt hành chính.

Luật sư trích dẫn Luật xử lý vi phạm hành chính quy định nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính, trong đó nêu: “Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính. Cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính”.

Screenshot at Apr 10 21 27 29.png
Những gốc mai vàng được ông T. chăm sóc trong khuôn viên trụ sở cũ Đồn Biên phòng Côn Đảo. Ảnh: M.C

Theo luật sư, việc chứng minh mình không vi phạm là quyền chứ không phải là nghĩa vụ. Nếu cơ quan quản lý hành chính yêu cầu gửi tình nghi vi phạm tự chứng minh mình không vi phạm là trái với nguyên tắc chung của pháp luật.

Ngoài ra, việc làm rõ nguồn gốc số cây mai này và trách nhiệm làm rõ thuộc về cơ quan kiểm lâm chứ không phải là ở phía người dân. Nếu kiểm lâm cho rằng, những cây mai này khai thác trong rừng thì phải chỉ rõ đó là rừng nào, khai thác từ bao giờ, có chứng cứ gì chứng minh hành vi vi phạm mới đủ cơ sở để xử lý.

Tiến sỹ Đặng Văn Cường chia sẻ thêm bảo vệ rừng là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, thậm chí nguy hiểm, đặc biệt là các khu vực bảo tồn nơi hải đảo.

Tuy nhiên, việc xử lý các trường hợp vi phạm luật lâm nghiệp, xâm phạm đến rừng tự nhiên cũng cần phải tuân thủ pháp luật, trên cơ sở trình tự, thủ tục luật định, căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật.

Trong vụ việc này, nếu có khiếu nại hoặc khởi kiện vụ án hành chính cơ quan chức năng sẽ xem xét lại đối với quyết định hành chính này. Trường hợp cơ quan chức năng xác định, việc xử lý vi phạm hành chính là không đúng thủ tục, không đúng thẩm quyền, không có căn cứ hoặc sai về nội dung sẽ hủy bỏ quyết định hành chính, phục hồi quyền lợi của người bị xử lý hành chính, hoàn trả cây và có thể còn phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Vụ tịch thu 42 cây mai vàng 'không rõ nguồn gốc': Kiểm lâm Côn Đảo nói gì?
Vụ tịch thu 42 cây mai vàng ‘không rõ nguồn gốc’: Kiểm lâm Côn Đảo nói gì?
Liên quan vụ người đàn ông ở đặc khu Côn Đảo bị xử phạt, tịch thu 42 cây mai vàng “không rõ nguồn gốc” gây tranh cãi, Phó Hạt trưởng Kiểm lâm Vườn Quốc gia Côn Đảo đã lên tiếng lý giải.
'Truy rõ' nguồn gốc 42 cây mai vàng bị tịch thu ở Côn Đảo để xử lý nghiêm
‘Truy rõ’ nguồn gốc 42 cây mai vàng bị tịch thu ở Côn Đảo để xử lý nghiêm
Liên quan vụ việc xử phạt, tịch thu 42 cây mai vàng, Ban Quản lý Vườn Quốc gia Côn Đảo đã yêu cầu kiểm lâm phối hợp công an xác minh nguồn gốc lâm sản, đồng thời làm rõ quyền lợi của người vi phạm theo quy định pháp luật.
Chủ nhân 42 cây mai vàng ở Côn Đảo lần đầu lên tiếng về quyết định tịch thu cây
Chủ nhân 42 cây mai vàng ở Côn Đảo lần đầu lên tiếng về quyết định tịch thu cây
Liên quan vụ việc bị xử phạt hành chính và tịch thu 42 cây mai vàng “không rõ nguồn gốc” tại đặc khu Côn Đảo (TP.HCM), chủ sở hữu đã có những chia sẻ ban đầu.