Quảng Ngãi: Bãi rác quá tải, nhà máy xử lý rác thải chậm tiến độ

Cuối tháng 12/2025, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi có quyết định ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp hố chôn lấp rác hợp vệ sinh diện tích 5,6ha tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ, xã Nghĩa Giang và xã Phước Giang, tỉnh Quảng Ngãi.

Dự án nhằm đáp ứng nhu cầu xử lý rác thải sinh hoạt của các phường Cẩm Thành, Nghĩa Lộ, Trương Quang Trọng và một phần các xã Nghĩa Giang, Phước Giang, Sơn Tịnh (thuộc thành phố Quảng Ngãi và các huyện Sơn Tịnh, Nghĩa Hành cũ).

Theo thiết kế, công trình có tổng mức đầu tư gần 20 tỷ đồng, gồm 3 ô chôn lấp với tổng thể tích hơn 150.000m³, có khả năng tiếp nhận hơn 120.000 tấn rác, trong thời gian dự kiến 14 tháng. Hệ thống thu gom nước rỉ rác được đầu tư đồng bộ, công suất gần 200.000m³/ngày đêm.

Đến nay, ô chôn lấp số 1 đã hoàn thành và đưa vào vận hành trước Tết Bính Ngọ 2026; các hạng mục còn lại đang được đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, toàn bộ khu 5,6ha này chỉ đủ đáp ứng nhu cầu xử lý rác trong khoảng hơn một năm. Riêng ô số 1 có thời gian sử dụng khoảng 4 tháng và hiện đã sử dụng một nửa.

Ông Lê Mỹ Lăng, Chỉ huy trưởng dự án hố chôn lấp rác hợp vệ sinh quy mô 5,6ha tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghĩa Kỳ cho biết, nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, phương tiện thi công, tổng khối lượng đạt khoảng 80%:

“Chúng tôi đang tập trung đắp bờ bao và hoàn thiện mặt bằng, lót bạt, tiến hành đệm lớp đá 1×2 và lớp cát. Hiện nay, đơn vị thi công 3 hố. Trong đó, ô số 1 đã bàn giao, đang triển khai ô số 2 và ô số 3. Hiện nay, thi công trên nền bãi rác cũ, phía dưới toàn bộ là rác chôn lấp trước đó”, ôngLăng cho biết.

Hiện nay, Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi được giao tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải trên phạm vi toàn tỉnh (trừ Khu kinh tế Dung Quất và đặc khu Lý Sơn). Trong đó, khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi là nơi phát sinh lượng rác lớn nhất, song chủ yếu vẫn xử lý bằng phương pháp chôn lấp tại bãi rác Nghĩa Kỳ.

Trước đây, khi hố rác 2,8ha tại bãi rác Nghĩa Kỳ đầy, tỉnh phải cho phép nâng cao trình để tiếp nhận rác. Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, khu vực này đã quá tải hoàn toàn. Vì vậy, việc xây dựng hố chôn lấp 5,6ha chỉ là giải pháp tình thế trong bối cảnh không còn vị trí tiếp nhận rác tại khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi.

Không chỉ khu vực đồng bằng, tại các địa phương miền núi phía Đông tỉnh Quảng Ngãi, nhiều bãi rác cũng đã đầy, một số lò đốt xuống cấp. Dù tỉnh đã giao triển khai các hố chôn lấp mới, song tiến độ còn chậm, chưa có công trình hoàn thành.

Còn khu vực tỉnh Kon Tum cũ, hiện nay các hố rác vẫn đủ điều kiện tiếp nhận. Riêng tại các xã Măng Đen, Kon Plông, Đăk Rve, Sa Thầy và phườngKon Tum…thì rác thải được đưa về nhà máy xử lý rác ở khu vực thành phố Kon Tum cũ để xử lý.

Ông Bùi Đức Thuận, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi cho biết, để giải quyết căn cơ “bài toán” xử lý rác thải, đặc biệt tại khu vực phía tỉnh Đông Quảng Ngãi, cần sớm đầu tư nhà máy xử lý rác bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước theo hình thức khẩn cấp, thay vì chờ đợi nhà đầu tư theo quy trình thông thường.

“Giờ này đến khoảng giữa năm 2027 thì rất nhanh. Nếu chúng ta không có một bài toán đặt ra là đầu tư khẩn cấp một nhà máy xử lý rác thì sẽ không còn vị trí để chứa rác cho bốn địa phương hiện nay, trước đây là thành phố Quảng Ngãi, các huyện Sơn Tịnh, Nghĩa Hành và Minh Long. Với vai trò là đơn vị được giao nhiệm vụ, tôi kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ngãi sớm đầu tư khẩn cấp nhà máy đốt rác phục vụ các địa phương lân cận trước đây, nhằm đảm bảo an toàn trong xử lý rác”, ông Thuận nói.

Tại khu vực bãi rác Nghĩa Kỳ, xã Nghĩa Giang hiện có dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Nghĩa Kỳ do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển xây dựng Miền Bắc làm chủ đầu tư với tổng vốn khoảng 300 tỷ đồng.Dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt được UBND tỉnh cấp Quyết định chủ trương đầu tư số 862/QĐ-UBND ngày 18/5/2016 với mục tiêu xử lý rác thải sinh hoạt đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn môi trường của Việt Nam, sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh tái chế phế liệu.Tuy nhiên, việc chậm triển hoàn thành các hạng mục dự án khiến áp lực môi trường ngày càng lớn.

Khi nhà máy rác củaNhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Nghĩa Kỳđi vào hoạt động sẽ giải quyết được một phần đáng kể lượng rác thải trên địa bàn phía Đông tỉnh Quảng Ngãi. Trong khi đó, vướng mắc thủ tục pháp lý khiến dự án không triển khai, nhưng cũng không thể chấm dứt.

Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi cần làm việc cụ thể vớiCông ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển xây dựng Miền Bắcđể xác định rõ việc tiếp tục triển khai dự án hay không? Nếu doanh nghiệp không tiếp tục thì không thể kéo dài. Nếu chưa đủ cơ sở pháp lý để chấm dứt, cần hoàn thiện cơ sở pháp lý để doanh nghiệp tiếp tục thực hiện dự án xử lý rác.

Ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, vấn đề nhức nhối nhất hiện nay vẫn là xử lý chất thải rắn. Từ năm 2003 đến nay, tỉnh Quảng Ngãi chủ yếu áp dụng các giải pháp tình thế, chưa có phương án lâu dài; các nhà đầu tư còn dàn trải, thiếu phối hợp. Theo phương án khẩn cấp, thời gian xử lý khoảng 14 tháng. Với tiến độ hiện nay, chỉ khoảng 7 tháng nữa, khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi sẽ không còn chỗ tiếp nhận rác.

Trước thực tế đó, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãiđề nghị đẩy nhanh tiến độ thi công hố rác khẩn cấp tại bãi rác Nghĩa Kỳ; Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cần chủ động tham mưu giải pháp căn cơ, lâu dài.

Ông Nguyễn Công Hoàng đề nghị: “Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, trình UBND tỉnh xem xét, cho ý kiến; cần thiết thì báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy chỉ đạo. Phải có định hướng xử lý rác thải theo hướng lâu dài, bền vững. Vấn đề này không chỉ nhức nhối riêng Quảng Ngãi mà nhiều địa phương khác cũng gặp phải, tuy nhiên với Quảng Ngãi thì quá nhức nhối rồi. Từ năm 2003 đến nay vẫn xử lý theo phương án khẩn cấp”.