Chiến thắng của đảng đối lập đưa Hungary “xích lại gần” châu Âu
Sự đổi ngôi này hứa hẹn mở ra một giai đoạn thay đổi sâu rộng tại quốc gia Trung Âu này. Vớigần 90% số phiếu đã được Văn phòng Bầu cử Quốc giaHungarykiểm đếm, đảng Tisza giành được 53,72%, tương đương 138 trong tổng số 199 ghế tại Quốc hội và qua đó vượt ngưỡng đa số tuyệt đối. Trong khi đó, liên minh cầm quyền của ông Orbán chỉ nhận được 37,67% số phiếu, tương đương với 54 ghế tại Quốc hội. Cuộc bầu cử lần này được đánh giá là một trong những sự kiện chính trị quan trọng nhất của Hungary kể từ năm 1989, với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt mức kỷ lục khoảng 77,8%, phản ánh tính chất bước ngoặt của cuộc bầu cử mà nhiều người Hungary coi là lựa chọn giữa “Đông và Tây”.
Trong bài phát biểu chiến thắng tại thủ đô Budapest, ông Magyar tuyên bố “đã giải phóng Hungary” và cam kết xây dựng một hệ thống chính trị minh bạch, hiệu quả hơn. Trọng tâm chiến dịch của ông không phải các vấn đề địa chính trị, mà là những khó khăn trong đời sống người dân như lạm phát, tiền lương thấp, hệ thống y tế xuống cấp và nạn tham nhũng.
“Hôm nay, người dân Hungary đã nói ‘có’ với châu Âu, người dân đã nói ‘có’ với một nước Hungary tự do. Người dân đã nói ‘có’ để chọn ra người đại diện, để giúp đỡ người dân, để đưa đất nước vào trật tự, bởi đây là trách nhiệm của một chính phủ thuộc về người dân. Hungary sẽ một lần nữa trở thành đồng minh mạnh mẽ trong Liên minh châu Âu và NATO”, ông Magyar nhấn mạnh.
Về phần mình, ông Orbán thừa nhận thất bại “rõ ràng”. Trong suốt 16 năm lãnh đạo, ông nhấn mạnh bản sắc dân tộc và duy trì quan hệ gần gũi với Nga. Trong những chính sách cứng rắn liên quan đến Ukraine và nhập cư gần đây, ông nhận được sự ủng hộ từ các nhà lãnh đạo như Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Phát biểu trước những người ủng hộ, ông Orbán nói: “Thưa các bạn, chúng tôi không biết kết quả bầu cử này có ý nghĩa gì đối với vận mệnh quốc gia và dân tộc, hay ý nghĩa sâu xa là gì. Chỉ có thời gian mới trả lời được. Nhưng dù kết quả thế nào đi nữa, chúng tôi cũng sẽ phục vụ đất nước và dân tộc Hungary, từ vị trí phe đối lập”.
Kết quả bầu cử ngày 12/4 đã thay đổi cục diện nền chính trị trong nước, kéo theo những đổi chiều lớn trong chính sách đối ngoại của Hungary trong thời gian tới. Trong thông điệp chúc mừng ông Magyar, nhiều lãnh đạo EU, trong đó có Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Ursula von der Leyen đã bày tỏ kỳ vọng Hungary sẽ quay lại đường lối hợp tác, chấm dứt vị thế “đối đầu” kéo dài dưới thời Thủ tướng Orban.
Theo các chuyên gia, sự thay đổi trong quan điểm của Hungary về cuộc xung đột tại Ukraine theo hướng tương đồng với chính sách của Liên minh châu Âu (EU) sẽ mở đường cho khoản vay 90 tỷ euro (105 tỷ USD) của EU dành cho Ukraine. Cùng với đó, EU nhiều khả năng sẽ xem xét giải ngân các khoản tiền mà khối này đã tạm ngừng cấp cho Hungary dưới thời Thủ tướng Orban.
Trong thời gian tới, ngoài sự thay đổi đáng kể về chính sách đối ngoại khi xích lại gần hơn với châu Âu, chính quyền mới của Hungary được cho là sẽ tập trung cải cách thể chế, thúc đẩy tăng trưởng và chống tham nhũng. Tuy vậy, giới quan sát cho rằng ông Magyar sẽ phải cân bằng giữa kỳ vọng cải cách và những chia rẽ chính trị vẫn còn sâu sắc trong xã hội.
Cuộc bầu cử vừa qua không chỉ khép lại một kỷ nguyên chính trị tại Hungary, mà còn có thể tạo hiệu ứng lan tỏa, cải thiện tính cố kết trong Liên minh châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh các bất ổn địa chính trị trên thế giới diễn biến ngày càng phức tạp.
