Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến hiện nay theo quy định pháp luật gồm những loại nào?

Nội dung chính

• Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến hiện nay theo quy định pháp luật gồm những loại nào?
• Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến có bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội hay không?
• Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến có thể chuyển đổi qua lại với nhau trong quá trình làm việc không?

Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến hiện nay theo quy định pháp luật gồm những loại nào?

Theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến hiện nay được chia thành các nhóm chính sau:

1. Hợp đồng lao động không xác định thời hạn

Đây là loại hợp đồng mà hai bên không ấn định thời điểm chấm dứt hiệu lực nên người lao động thường được đảm bảo việc làm lâu dài, ít bị gián đoạn. Đồng thời, các quyền lợi về tiền lương, bảo hiểm xã hội, nghỉ phép… cũng được bảo đảm đầy đủ. Tuy nhiên, chính vì tính ổn định này nên khi muốn chấm dứt hợp đồng, cả người lao động và người sử dụng lao động đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện pháp luật.

>> Tải Mẫu hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Tại đây

(Điều 20 Bộ luật Lao động 2019)

2. Hợp đồng lao động xác định thời hạn

Đây là hợp đồng có thời hạn cụ thể, tối đa không quá 36 tháng, thường áp dụng cho các vị trí có tính chất dự án hoặc nhu cầu sử dụng lao động trong thời gian nhất định. Ưu điểm là linh hoạt cho doanh nghiệp, nhưng đối với người lao động thì mức độ ổn định thấp hơn. Khi hết hạn hợp đồng, nếu tiếp tục làm việc thì các bên phải ký lại theo quy định, và trong một số trường hợp sẽ chuyển sang hợp đồng không xác định thời hạn.

>> Tải Mẫu hợp đồng lao động xác định thời hạn: Tại đây

(Điều 20 Bộ luật Lao động 2019)

3. Hợp đồng thử việc hoặc nội dung thử việc trong hợp đồng lao động.

Đây là giai đoạn để doanh nghiệp đánh giá năng lực người lao động trước khi ký chính thức. Pháp luật cho phép các bên hoặc ký riêng hợp đồng thử việc, hoặc ghi nội dung thử việc ngay trong hợp đồng lao động. Trong thời gian này, tiền lương tối thiểu phải đạt 85% mức lương chính thức và thời gian thử việc bị giới hạn tùy theo tính chất công việc.

>> Tải Mẫu hợp đồng thử việc: Tại đây

>> Tải Mẫu hợp đồng lao động có nội dung thử việc: Tại

(Điều 24 Bộ luật Lao động 2019)

4. Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc công việc nhất định

Dù thuật ngữ “hợp đồng mùa vụ” không còn được quy định riêng trong Bộ luật Lao động 2019, nhưng các công việc dưới 12 tháng vẫn thường được ký dưới dạng hợp đồng xác định thời hạn. Điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt sử dụng lao động trong các giai đoạn cao điểm sản xuất hoặc công việc tạm thời.

>> Tải Mẫu hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc công việc nhất định: Tại

(Điều 20 Bộ luật Lao động 2019)

5. Hợp đồng khoán việc

Hợp đồng khoán việc là một loại thỏa thuận dân sự, trong đó bên nhận khoán cam kết hoàn thành một công việc cụ thể theo yêu cầu của bên giao khoán và được trả tiền theo kết quả công việc, thay vì theo thời gian làm việc.

6. Hợp đồng cộng tác viên/Hợp đồng dịch vụ

Hợp đồng cộng tác viên là thỏa thuận giữa cá nhân và tổ chức/doanh nghiệp để thực hiện một công việc nhất định, nhưng không mang tính ràng buộc như quan hệ lao động.

Hợp đồng dịch vụ là sự thỏa thuận mà bên cung cấp dịch vụ thực hiện công việc cho bên thuê và nhận tiền công.

Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến hiện nay theo quy định pháp luật gồm những loại nào?

Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến có bắt buộc phải tham gia bảo hiểm xã hội hay không?

Việc tham gia bảo hiểm xã hội không phụ thuộc vào tên gọi hợp đồng, mà phụ thuộc vào bản chất quan hệ lao động và thời hạn hợp đồng.

Cụ thể:

– Đối với hợp đồng lao động không xác định thời hạn: Người lao động bắt buộc phải tham gia BHXH. Đây là loại hợp đồng đầy đủ nhất về quyền lợi nên việc đóng BHXH, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp là nghĩa vụ của cả người lao động và người sử dụng lao động trong suốt quá trình làm việc.

– Tương tự, đối với hợp đồng lao động xác định thời hạn (từ đủ 01 tháng trở lên), pháp luật cũng quy định bắt buộc tham gia BHXH. Điều này có nghĩa là dù hợp đồng chỉ kéo dài vài tháng hay đến 36 tháng, miễn là từ đủ 1 tháng thì doanh nghiệp vẫn phải đóng BHXH cho người lao động.

– Đối với giai đoạn thử việc, việc có phải tham gia BHXH hay không sẽ phụ thuộc vào cách ký kết. Nếu hai bên chỉ ký hợp đồng thử việc riêng, thì không bắt buộc tham gia BHXH. Tuy nhiên, nếu nội dung thử việc được ghi luôn trong hợp đồng lao động chính thức, thì khi đó quan hệ lao động đã được xác lập và người lao động vẫn phải tham gia BHXH như bình thường nếu ký hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên.

– Đối với lao động thời vụ hoặc hợp đồng ngắn hạn dưới 1 tháng, hiện nay pháp luật không bắt buộc tham gia BHXH. Tuy nhiên, nếu công việc có tính chất thường xuyên mà doanh nghiệp cố tình chia nhỏ hợp đồng để né tránh nghĩa vụ đóng BHXH thì có thể bị coi là vi phạm pháp luật.

– Đối với hợp đồng cộng tác viên/Hợp đồng dịch vụ, không phải là hợp đồng lao động mà thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Dân sự 2015, nên về nguyên tắc không thuộc đối tượng phải đóng BHXH bắt buộc.

Tuy nhiên, trong trường hợp người làm việc theo các hợp đồng vẫn chịu sự quản lý, điều hành như nhân viên chính thức, làm việc theo giờ cố định và nhận lương thường xuyên, thì có thể bị cơ quan có thẩm quyền xác định là quan hệ lao động theo Bộ luật Lao động 2019. Khi đó, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động theo đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, đối với cá nhân làm việc theo các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến dù không thuộc diện bắt buộc, vẫn có thể chủ động tham gia BHXH tự nguyện để đảm bảo quyền lợi an sinh lâu dài.

(Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

Các loại hợp đồng thuê lao động phổ biến có thể chuyển đổi qua lại với nhau trong quá trình làm việc không?

Các loại hợp đồng thuê lao động có thể chuyển đổi trong quá trình làm việc, nhưng việc chuyển đổi này phải tuân thủ những nguyên tắc và giới hạn nhất định.

Cụ thể:

– Từ hợp đồng xác định thời hạn sang hợp đồng không xác định thời hạn: Khi hợp đồng xác định thời hạn hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc, hai bên phải ký hợp đồng mới trong vòng 30 ngày. Nếu không ký mà vẫn làm việc, thì hợp đồng cũ sẽ tự động chuyển thành hợp đồng không xác định thời hạn.

Ngoài ra, pháp luật cũng giới hạn việc ký tối đa 02 lần hợp đồng xác định thời hạn, sau đó nếu tiếp tục làm việc thì bắt buộc phải chuyển sang không xác định thời hạn.

(Điều 20 Bộ luật Lao động 2019)

– Từ hợp đồng không xác định thời hạn sang hợp đồng xác định thời hạn: Nếu muốn thay đổi, hai bên phải thỏa thuận chấm dứt hợp đồng cũ và ký hợp đồng mới. Tuy nhiên, việc này cần hết sức thận trọng vì có thể làm giảm quyền lợi của người lao động và dễ bị coi là hành vi né tránh nghĩa vụ pháp lý nếu không có lý do hợp lý.

– Từ hợp đồng thử việc sang hợp đồng chính thức: Đối với giai đoạn thử việc, việc chuyển đổi sang hợp đồng lao động chính thức là hoàn toàn bình thường. Sau khi kết thúc thử việc đạt yêu cầu, người sử dụng lao động phải ký hợp đồng lao động với người lao động. Đây thực chất là quá trình chuyển từ “quan hệ thử việc” sang “quan hệ lao động chính thức”.

(Điều 27 Bộ luật Lao động 2019)

Riêng các loại như hợp đồng khoán việc, hợp đồng cộng tác viên hoặc hợp đồng dịch vụ (thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Dân sự 2015) thì không được coi là hợp đồng lao động, nên về nguyên tắc không có cơ chế “chuyển đổi” trực tiếp sang hợp đồng lao động.

Tuy nhiên, trong thực tế, nếu quá trình thực hiện công việc có đầy đủ dấu hiệu của quan hệ lao động (có sự quản lý, điều hành, trả lương thường xuyên…), thì các cơ quan có thẩm quyền có thể xác định lại bản chất và buộc chuyển sang hợp đồng lao động theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019.