Hạ nhiệt kỳ thi vào 10 Hà Nội: Cần thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa các trường

Năm nay, Hà Nội có147.000 học sinhtốt nghiệp THCS, tăng 20.000 so với năm ngoái. Chỉ tiêu lớp 10 công lập là hơn 78.300, tương đương 55%.Theo lịch của Sở GD-ĐT Hà Nội, thí sinh đăng ký nguyện vọng tuyển sinh lớp 10 THPT công lập từ ngày 10/4 đến 17/4. Tính đến hiện tại, hơn 90.000 học sinh Hà Nội vẫnchưa chốt nguyện vọng lớp 10. Nhiều gia đình chờ gần ngày cuối, xem xét số hồ sơ đăng ký để tính toán tỷ lệ “chọi” trước khi đưa ra quyết định.

Theo số liệu Sở GD-ĐT Hà Nội công bố ngày 13/4, nhiều trường ghi nhận số hồ sơ NV1 cao đầu bảng như THPT Yên Hòa với hơn 1.200 học sinh đăng ký, kế đến là Lê Quý Đôn – Hà Đông (1.057), tiếp đến là THPT Kim Liên, Nguyễn Thị Minh Khai, Việt Đức, Phan Đình Phùng đều ghi nhận trên 800 nguyện vọng 1.

Trong khi đó, các trường THPT có mức điểm chuẩn hàng năm thấp hơn, năm nay lại ghi nhận số lượng nguyện vọng 2, 3 cao kỷ lục như Bắc Lương Sơn, Lưu Hoàng, Tự Lập, Ứng Hòa B, Đại Cường…. Số lượng nguyện vọng 2, 3 có nơi lên đến 2.000 nguyện vọng.

Chỉ còn 2 ngày nữa là hết hạn đăng ký nguyện vọng, nhưng gia đình chị Đinh Thu Hiền (Định Công, Hà Nội) vẫn đang cân nhắc kỹ lại các nguyện vọng xét tuyển lớp 10 cho con.

“Xét tuyển đại học các con còn được đăng ký đến 15 nguyện vọng, cơ hội rất nhiều, nhưng thi vào lớp 10 chỉ có 3 nguyện vọng, nếu không chọn kỹ rất dễ mất “vé” vào trường công lập”, chị Hiền nói.

Chị Hiền cho biết thêm, gia đình chị định hướng cho con thi NV1 vào THPT Kim Liên, NV 2 là THPT Việt Đức và NV3 là THPT Trương Định. Tuy nhiên, số lượng hồ sơ đăng ký vào các trường này đang rất cao nên bản thân chị và con đều rất lo lắng.

Nhiều giáo viên cho rằng, chỉ nhìn vào con số lượng nguyện vọng và cách đăng ký nguyện vọng của thí sinh cũng đủ để thấy “sức nóng” của kỳ thi. “Hạ nhiệt” kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội là vấn đề được nói từ nhiều năm nay, nhưng đến nay “sức nóng” của kỳ thi này vẫn chưa có dấu hiệu bớt căng thẳng.

TS Đỗ Viết Tuân, giáo viên dạy Toán tại Hà Nội cho rằng với quy định bỏ phân tuyến tuyển sinh, điểm chuẩn các trường THPT công lập sẽ có sự phân hóa rõ rệt. Những trường top trên điểm có thể tăng cao hơn năm trước. Các trường top dưới dự báo vẫn sẽ ở mức ổn định như những năm trước.

TS Đỗ Viết Tuân cho rằng, với số liệu tuyển sinh năm nay, Hà Nội vẫn có khoảng 45% học sinh không có vé vào các trường THPT công lập. Để giải bài toán này, nếu tính đến phương án xây thêm trường để đáp ứng đủ nhu cầu, thì cần số trường công lập nhiều gấp đôi số hiện có, đây là điều không khả thi với điều kiện của Thủ đô.

“Tôi cho rằng bên cạnh việc xây thêm hệ thống trường công lập vẫn cần những cơ chế chính sách phát triển hệ thống trường tư thục, vừa để giảm áp lực cho khối công lập, đồng thời tạo sự cạnh tranh trong giáo dục, thu hút các nguồn xã hội hóa đầu tư cho giáo dục.

Song song với đó, các trường công lập cần nâng cấp cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục. Trong tầm nhìn ngắn hạn khi cơ sở vật chất đảm bảo, có thể tăng số lượng chỉ tiêu tuyển sinh. Về dài hạn cần tiếp tục nâng cao chất lượng, tạo ra mặt bằng đồng đều về chất lượng giữa các trường. Để làm được điều này, vai trò dẫn dắt, chỉ đạo của hiệu trưởng các trường vô cùng quan trọng. Nhiều trường khi có hiệu trưởng mới, cả ngôi trường thay đổi một cách đầy bất ngờ, nhưng cũng có những trường lại trì trệ, hiệu quả giáo dục kém”, TS Đỗ Viết Tuân chỉ rõ.

Theo TS Đỗ Viết Tuân, trong bối cảnh đội ngũ giáo viên ngày càng trẻ hóa, chất lượng giáo viên giữacác trường công lập là “một chín một mười”, không có quá nhiều khác biệt. Vấn đề đặt ra là lãnh đạo các nhà trường có cơ chế mở để tạo ra một “sân chơi” cho giáo viên, để họ thỏa sức sáng tạo, làm mới phương pháp giảng dạy, nâng cao hiệu quả hay không.

Trao đổi về vấn đề này, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho biết, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI, Quốc hội đang thảo luận về Luật Thủ đô (sửa đổi), với nội dung về phát triển giáo dục và đào tạo quy định tại Điều 16 của Luật Thủ đô hiện nay đang tập trung và xác định định hướng phát triển giáo dục Thủ đô theo hướng xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo của cả nước, ưu tiên phát triển giáo dục chất lượng cao, khuyến khích thu hút nguồn lực xã hội hóa và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng quy Dự thảo Luật chưa có những chính sách rõ ràng về phát triển hệ thống trường công lập, chưa xác định cơ chế đủ rõ để phát triển mạng lưới trường THPT công lập theo tốc độ gia tăng dân số, chưa có định hướng mang tính đảm bảo năng lực tiếp nhận của hệ thống trường công, chưa gắn phát triển trường công với nhu cầu thực tế của từng khu vực đô thị.

“Những khoảng trống trên được phản ánh rất rõ trong thực tiễn giáo dục tại Thủ đô hiện nay. Hàng năm, Hà Nội có khoảng 140.000 đến 150.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi chỉ tiêu vào hệ thống các trường THPT công lập chỉ khoảng trên 80.000. Điều này dẫn tới chỉ khoảng hơn một nửa học sinh có cơ hội vào trường công lập. Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 vì vậy luôn có tính cạnh tranh rất cao, được xã hội đánh giá là một trong những kỳ thi có áp lực rất lớn đối với học sinh THCS.

Áp lực này không chỉ nằm ở kỳ thi mà còn kéo dài trong suốt quá trình học, dẫn tới hiện tượng dạy thêm, học thêm diễn ra phổ biến, ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi và tâm lý của học sinh khi ở độ tuổi còn rất trẻ”, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh chỉ rõ.

Đại biểu cho rằng trong lần sửa đổi Luật Thủ đô lần này, cần tiếp tục nghiên cứu bổ sung rõ hơn các cơ chế chính sách để Hà Nội phát triển hệ thống trường công lập. Đây là cơ sở pháp lý để Thủ đô chủ động, cân đối phát triển hệ thống trường công lập phù hợp với quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu học tập ngày càng lớn của người dân. Qua đó, góp phần giảm áp lực tuyển sinh đầu cấp, ổn định tâm lý xã hội trong giáo dục và đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục công bằng, chất lượng cho học sinh Thủ đô.