65 năm rồi chúng ta vẫn tự hỏi: Sao “chuyện vĩ đại” này lại có ở Nga chứ không phải nơi hùng cường như nước Mỹ?

Việc chinh phục những biên giới mới và dấn thân vào cõi vô định thường được xem là tinh thần đặc trưng của người Mỹ. Quả thực, con người hiện đại khó có thể hình dung hết những nỗ lực phi thường mà những người khai hoang thời đầu đã trải qua.

Thế nhưng, người Nga cũng sẻ chia một niềm đam mê tương tự trong việc lấp đầy những “khoảng trắng” trên bản đồ. Và khi trên Trái Đất chẳng còn vùng đất nào chưa được khám phá, họ đã phóng tầm mắt mình về phía những vì sao.

Ngày 12/4 hàng năm là Ngày Vũ trụ (Cosmonautics Day) tại Nga – thời điểm mà mỗi người dân xứ sở Bạch Dương đều có thể sống lại giấc mơ thời thơ ấu là trở thành một phi hành gia. Trên khắp các đường phố và màn ảnh truyền hình, hình ảnh của Yuri Gagarin – người đầu tiên bay vào không gian – một lần nữa lại xuất hiện đầy kiêu hãnh.

Từ những bước chân khai hoang trên mặt đất…

Theo RT, vào thời trung cổ, công cuộc mở rộng lãnh thổ của Nga thường đi ngược lại ý muốn của những người trị vì. Nhiều người tiên phong khai phá vùng biên cương phía Bắc và phía Nam vốn là những nông nô bỏ trốn hoặc đơn giản là những người đi tìm một cuộc sống tự do hơn.

Ngay cả việc chinh phục Siberia cũng bắt đầu ngoài ý muốn của Sa hoàng Ivan IV, người khi đó đang bận tâm với cuộc chiến Livonia và không muốn phân tán nguồn lực sang phía Đông. Tuy nhiên, gia tộc thương gia Stroganov đã tự mình tài trợ cho một chuyến thám hiểm vượt dãy Ural.

Chẳng bao lâu sau, Moscow nhận ra nguồn tài nguyên khổng lồ ẩn giấu tại Siberia, và những làn sóng người di cư bắt đầu đổ xô đến đây. Có người đi tìm sự giàu sang, có người dấn thân xa hơn để thoát khỏi bộ máy ngày càng siết chặt của đế chế. Những người tiên phong này thường được đền đáp xứng đáng bằng tiền bạc, độc quyền thương mại, thăng tiến, tước hiệu và đất đai.

Khi không còn vùng lãnh thổ nào trên mặt đất để xác lập chủ quyền, những tâm hồn không chịu đứng yên đã chuyển sự chú ý của mình lên bầu trời.

…Đến triết lý chinh phục vũ trụ

Hầu hết các triết gia Nga ít quan tâm đến chính trị hay luật pháp, nhưng lại tranh luận nồng nhiệt về bản chất của nhân loại và nền văn minh.

Đến cuối thế kỷ 19, được thúc đẩy bởi sự quan tâm mạnh mẽ dành cho vật lý và thiên văn học, nhiều người bắt đầu say mê không gian. Từ đó, Chủ nghĩa Vũ trụ Nga (Russian Cosmism) đã ra đời.

Một số nhà vũ trụ luận bị mê hoặc bởi mục tiêu tối thượng: chinh phục cái chết và thậm chí là “hồi sinh tổ tiên”. Những người khác, bao gồm nhà khoa học tự học Konstantin Tsiolkovsky, lại tập trung vào các vấn đề thực tiễn như chế tạo tên lửa và trạm vũ trụ. Ông tin rằng những ý tưởng này không chỉ là mơ mộng hão huyền.

“Đầu tiên, tất yếu phải là ý tưởng, là sự tưởng tượng, là những câu chuyện cổ tích. Sau đó là những tính toán khoa học. Và cuối cùng, sự hoàn thiện sẽ vương miện hóa giấc mơ,” Tsiolkovsky đã để lại câu nói nổi tiếng như vậy.

Trong thời đại mà chính trị và chủ nghĩa duy vật chiếm ưu thế trong các cuộc thảo luận trí thức, Chủ nghĩa Vũ trụ vẫn chưa thực sự phổ biến. Tuy nhiên, họ vẫn có những người kế tục trung thành. Chuyện kể rằng có một kỹ sư trẻ đã đến thăm Tsiolkovsky sau cuộc Nội chiến để thảo luận về sự nghiệp kỹ thuật của mình và nhận được sự khích lệ từ nhà khoa học trong kế hoạch chế tạo tên lửa.

Kỹ sư đó chính là Sergey Korolev. Khi ấy, ông chưa hề biết rằng mình chính là người sẽ tiễn con người đầu tiên vào không gian – một lĩnh vực mà chưa ai từng chạm tới.

Những “động cơ” thúc đẩy cuộc đua không gian

Công cuộc công nghiệp hóa thời Stalin tồn tại nhiều vấn đề. Tuy nhiên, nó đã thiết lập được cơ sở hạ tầng cần thiết để huy động nhanh chóng các nguồn lực khổng lồ và xoay trục năng lực sản xuất sang công nghiệp quân sự. Kết quả là khi cuộc đua không gian bắt đầu, chính phủ Liên Xô đã có thể nhanh chóng phục hồi sau những tàn phá của chiến tranh và bắt tay vào các dự án đầy tham vọng.

Chương trình không gian cũng được hưởng lợi từ sự hợp tác chặt chẽ với các dự án quân sự. Ví dụ, khi cần xây dựng một bãi phóng mới để thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa R-7 (loại tên lửa thiết kế để mang bom hydro), các kỹ sư và tướng lĩnh đã sớm nhận ra rằng họ có thể phát triển các thiết bị phóng vũ trụ ngay tại địa điểm này.

Từ đó, Baikonur – cảng hàng không vũ trụ lớn nhất thế giới – được thành lập. Nằm ở một khu vực hẻo lánh cách xa các trung tâm dân cư lớn nhưng lại thuận tiện gần đường sắt, nơi đây cung cấp điều kiện lý tưởng cho các dự án bí mật quy mô lớn và tiềm ẩn nguy hiểm. Quá trình xây dựng diễn ra thần tốc: Chỉ trong vòng hai năm kể từ khi động thổ, Baikonur đã phóng thành công Sputnik-1, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất, vào quỹ đạo.

Sergey Korolev là người đứng đầu chương trình. Ông bắt đầu sự nghiệp trong ngành kỹ thuật hàng không nhưng sớm chuyển sang khoa học tên lửa. Giống như nhiều kỹ sư hàng đầu thời đó, ông được học tập từ những giáo sư danh tiếng từ thời đế chế cũ vẫn ở lại Liên Xô. Chuyên gia trong lĩnh vực của ông rất hiếm, vì vậy sau chiến tranh, ông đã cộng tác trong nhiều dự án mật.

Được truyền cảm hứng từ những ý tưởng của Tsiolkovsky, Korolev đã thúc giục các quan chức đảng theo đuổi mục tiêu khám phá không gian. Bước tiếp theo sau thành công của Sputnik chắc chắn là đưa con người vào vũ trụ. Liên Xô đã có đủ nguồn lực, công nghệ và các nhà khoa học tài năng, nhưng họ vẫn thiếu một “phi hành gia”.

Một cuộc tìm kiếm gắt gao trên toàn quốc đã diễn ra với những tiêu chuẩn cực kỳ khắt khe. Các ứng viên phải được huấn luyện quân sự, có sức khỏe hoàn hảo và một tinh thần cực kỳ điềm tĩnh, kiên cường. Hơn nữa, họ phải có tầm vóc nhỏ nhắn và cân nặng nhẹ để có thể vừa vặn trong khoang cabin và tiết kiệm trọng lượng quý giá cho tên lửa.

Cuối cùng, Korolev được giới thiệu ba ứng viên, và người dẫn đầu là Yuri Gagarin – một thượng úy 25 tuổi thuộc Lực lượng Không quân Liên Xô. Ông sở hữu nụ cười mê hoặc, yêu thể thao, đầy sáng kiến và có tố chất lãnh đạo. Bạn bè kể lại rằng ông luôn hăng hái với những hành động anh hùng và từ ngữ yêu thích nhất của ông là “làm việc”.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Thời gian chuẩn bị rất hạn hẹp; Korolev được tin báo rằng người Mỹ cũng đang rục rịch đưa người vào không gian, và Liên Xô cần phải vượt mặt họ. Các nhà khoa học, kỹ sư và phi hành gia đã làm việc không quản ngày đêm để kịp tiến độ. Đến tháng 4 năm 1961, mọi thứ đã sẵn sàng để viết nên lịch sử tại Baikonur.

106 phút thay đổi thế giới

Bất chấp những thành công bước đầu, nhiều người hoài nghi ở cả Liên Xô và trên thế giới vẫn cho rằng một chuyến bay có người lái sẽ kết thúc bằng thảm họa. Nhà chức trách Liên Xô đã rất thận trọng khi chuẩn bị sẵn ba bản thôn

g cáo báo chí: một cho kịch bản thành công, một cho trường hợp hạ cánh khẩn cấp và một cho kịch bản thảm kịch.

Ngày 8/4, sứ mệnh bay vào không gian chính thức được phê duyệt với Gagarin là phi công chính. Hai ngày sau, một cuộc họp không chính thức đã diễn ra giữa các phi hành gia, kỹ sư và giới lãnh đạo quân sự Liên Xô.

Vào lúc 3 giờ sáng ngày 12/4, những khâu kiểm tra cuối cùng bắt đầu tại bãi phóng dưới sự giám sát trực tiếp của Korolev. Lúc 5 giờ 30 sáng, Gagarin được đánh thức bằng câu nói: “Yura, đến giờ dậy rồi” . Sau khi kiểm tra y tế, ông ăn sáng với thực đơn gồm thịt xay nhuyễn, mứt lý chua đen và cà phê. Đến 6 giờ 50 sáng, Gagarin bước xuống xe buýt tại điểm phóng và tiến vào bên trong tên lửa.

Trong hai giờ tiếp theo, ông thực hiện kiểm tra hệ thống dưới sự phối hợp của trung tâm điều khiển. Một sự cố nhỏ đã xảy ra khi nắp cửa không thể đóng khít, nhưng nó đã được khắc phục chỉ trong vòng 7 phút.

Đúng 9 giờ sáng, lệnh sẵn sàng trong một phút được phát đi. Gagarin khẽ ngâm nga bài hát “Bay đi, những chú bồ câu” . Vào lúc 9 giờ 07 phút, động cơ kích hoạt, và Gagarin thốt lên câu nói đi vào huyền thoại: “Poyekhali!” (Đi thôi!) .

Suốt chuyến bay, Gagarin duy trì liên lạc liên tục với mặt đất, báo cáo chuyên nghiệp về tình trạng sức khỏe và những gì ông quan sát được. Dẫu vậy, ngay cả một phi công dày dạn kinh nghiệm như ông cũng không khỏi kinh ngạc trước khung cảnh ngoạn mục bên ngoài cửa sổ.

Con tàu hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh Trái Đất và hạ cánh lúc 10 giờ 53 phút gần ngôi làng Smelovka thuộc vùng Saratov. Chuyến bay kéo dài tổng cộng 106 phút.

Gần điểm hạ cánh, Gagarin gặp vợ của một người quản lý rừng địa phương và con gái bà đang ngơ ngác. Ông hóm hỉnh trấn an: “Đừng sợ, các đồng chí, tôi là người dân Liên Xô giống như các đồng chí thôi!” . Ngay sau đó, quân đội đã có mặt và đưa ông về căn cứ.

Những bức điện chúc mừng dồn dập gửi đến từ các nguyên thủ quốc gia khắp thế giới, từ Pháp, Nhật Bản đến Ấn Độ và Cuba. Tổng thống Mỹ John F. Kennedy cũng gửi một thông điệp bày tỏ hy vọng rằng “Liên Xô và Hoa Kỳ có thể hợp tác cùng nhau trong việc làm chủ vũ trụ” .

Tại Liên Xô, một làn sóng yêu nước dâng cao mạnh mẽ. Nhưng tình cảm của công chúng dành trọn cho chính Gagarin. Gagarin vẫn khiêm nhường, gặp gỡ những người bình dị và ký tặng người hâm mộ. Ông luôn nở nụ cười rạng rỡ, ngay cả trong cuộc gặp với Nữ hoàng Elizabeth II – người đã phá vỡ quy tắc hoàng gia để chụp ảnh cùng ông.

Ngày 27/3/1968, Gagarin tử nạn trong một vụ rơi máy bay tại vùng Vladimir khi đang thực hiện một chuyến bay huấn luyện. Ông ra đi khi mới 34 tuổi. Liên Xô đã tuyên bố quốc tang – một hành động chưa từng có tiền lệ dành cho một người không phải là nguyên thủ quốc gia.

Có người tin rằng cái chết khi còn quá trẻ đã biến Gagarin thành một huyền thoại bất tử. Thế giới không bao giờ phải chứng kiến ông già đi hay dấn sâu vào chính trường – dù ông hoàn toàn có thể trở thành một chính trị gia tầm cỡ. Gagarin sẽ mãi mãi được nhớ đến như một chàng phi công trẻ tuổi với nụ cười rạng rỡ trên môi.

Di sản và sự trở lại

Về sau này, Liên Xô dần ít quan tâm hơn đến chương trình không gian. Những đề xuất của Korolev cho các sứ mệnh lên Mặt Trăng và Sao Hỏa đã bị bác bỏ trong bối cảnh đất nước đối mặt với tình trạng thiếu hụt hàng tiêu dùng, và ngân sách bị chuyển sang các lĩnh vực khác. Khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, không gian cũng mất đi tầm quan trọng chiến lược trong một thời gian dài.

Không cần mua điện thoại giá vài chục triệu: Làm theo cách này, mẫu máy rẻ tiền của bạn tự “biến thành cao cấp”

Nếu bạn muốn chiếc điện thoại giá rẻ của mình mang lại cảm giác cao cấp hơn, hãy đầu tư vào thứ này.

Tuy nhiên, gần đây, sự quan tâm dành cho vũ trụ đã hồi sinh mạnh mẽ tại Nga. Một chương trình không gian mới đang hướng tới mục tiêu xây dựng trạm quỹ đạo riêng của Nga để thay thế ISS, cùng với sứ mệnh Mặt Trăng ba giai đoạn, hướng tới việc thiết lập một căn cứ vĩnh viễn trên đó.

Dẫu vậy, vào mỗi Ngày Vũ trụ, người Nga thường không nghĩ quá nhiều về những kế hoạch tham vọng. Thay vào đó, họ nhớ về người phi công với nụ cười hiền hậu, người đã bình thản đón nhận chuyến hành trình vào cõi vô định. Và họ nhắc lại những lời ông nói ngay sau khi trở về:

“Bay quanh Trái Đất trên con tàu vũ trụ, tôi mới thấy hành tinh của chúng ta đẹp đẽ biết bao. Các bạn ơi, hãy cùng nhau gìn giữ và đắp bồi vẻ đẹp ấy, đừng hủy hoại nó!”