Giáo sư, nhà khoa học khởi nghiệp và 3 con đường định hình ngành lượng tử

Theo dữ liệu của IT Juzi, tính đến tháng 4/2026, Trung Quốc có 92 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực điện toán lượng tử. Trong đó, 10 công ty có định giá cao nhất đạt tổng giá trị hơn 49 tỷ nhân dân tệ. Điểm chung của các doanh nghiệp này là đều được hình thành từ những nền tảng học thuật hàng đầu.

3 mô hình khởi nghiệp từ nền tảng học thuật 

Mô hình “kế thừa học thuật”

Trong top 10, có 3 doanh nghiệp tiêu biểu theo mô hình giáo sư – học trò, với tổng định giá 13,7 tỷ nhân dân tệ.

Origin Quantum là ví dụ điển hình. Nhà sáng lập Guo Guoping là học trò của viện sĩ Guo Guangcan, đội ngũ đến từ Phòng thí nghiệm trọng điểm về thông tin lượng tử thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc. Uy tín học thuật của viện sĩ cùng nền tảng nghiên cứu lâu năm đã tạo lợi thế lớn về công nghệ và nhân lực.

Huayi Quantum (Đại học Thanh Hoa) và Unitary Quantum cũng có đội ngũ xuất thân từ các phòng thí nghiệm hàng đầu. Các doanh nghiệp này theo đuổi những hướng công nghệ phức tạp như siêu dẫn hay bẫy ion – những lĩnh vực đòi hỏi tích lũy nghiên cứu dài hạn.

Ưu điểm của mô hình này là sự kết hợp giữa uy tín học thuật và đội ngũ nghiên cứu ổn định. Tuy nhiên, thách thức nằm ở việc chuyển đổi từ nhóm nghiên cứu sang doanh nghiệp vận hành theo cơ chế thị trường.

Mô hình “nhà khoa học hồi hương”

3 doanh nghiệp trong top 10 do các nhà khoa học có nền tảng quốc tế sáng lập, với tổng định giá khoảng 17 tỷ nhân dân tệ – cao nhất trong 3 nhóm.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

Bose Quantum do một tiến sĩ Đại học Stanford sáng lập, hoạt động theo mô hình thị trường độc lập và đã trải qua 11 vòng gọi vốn với tổng số vốn 1,84 tỷ nhân dân tệ.

SpinQ Technology lựa chọn hướng đi thực tế hơn: Phát triển sản phẩm phục vụ giáo dục để tạo dòng tiền, sau đó đầu tư vào nghiên cứu công nghệ cốt lõi.

Một doanh nghiệp mới là Taiyi Quantum, thành lập năm 2026 bởi cựu kiến trúc sư lượng tử của Microsoft, cũng nhanh chóng đạt định giá 1,5 tỷ nhân dân tệ ngay từ giai đoạn đầu.

Lợi thế của nhóm này là kinh nghiệm quốc tế và khả năng tiếp cận công nghệ tiên tiến, song cũng phải thích nghi với hệ sinh thái nghiên cứu và chuỗi cung ứng trong nước.

Mô hình “ươm tạo từ phòng thí nghiệm”

Có 4 doanh nghiệp trong top 10 được hình thành trực tiếp từ các phòng thí nghiệm đại học hoặc viện nghiên cứu, với tổng định giá 18,7 tỷ nhân dân tệ.

Guoyi Quantum tập trung vào đo lường lượng tử – một hướng đã có sản phẩm thương mại. Turing Quantum (Đại học Giao thông Thượng Hải) theo đuổi công nghệ quang học lượng tử, trong khi Logic Bit (Đại học Chiết Giang) phát triển công nghệ siêu dẫn sau gần 20 năm nghiên cứu.

Mô hình này có lợi thế về công nghệ sẵn có, đội ngũ và thiết bị, giúp rút ngắn thời gian khởi nghiệp. Tuy nhiên, việc chuyển từ kết quả nghiên cứu sang sản phẩm thương mại vẫn là thách thức lớn.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Điểm chung: Xuất phát từ các trung tâm học thuật hàng đầu

Theo 36Kr, dù theo mô hình nào, các doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực điện toán lượng tử đều có điểm chung: Được hình thành từ các trường đại học hoặc viện nghiên cứu lớn, và người sáng lập đều có trình độ tiến sĩ hoặc là giáo sư, viện sĩ.

Ba mô hình này không tách biệt mà đan xen, bổ sung lẫn nhau. Đồng thời, chúng cũng phản ánh rõ bản đồ nghiên cứu khoa học của Trung Quốc, khi các doanh nghiệp tập trung tại những địa phương có hệ thống đại học và viện nghiên cứu mạnh như Bắc Kinh, Thượng Hải, Hàng Châu hay Hợp Phì.

Trong bối cảnh chính phủ Trung Quốc thúc đẩy các chương trình phát triển công nghệ lượng tử và dòng vốn đổ vào lĩnh vực này ngày càng tăng, sự cạnh tranh và kết hợp giữa các mô hình trên được cho là sẽ định hình ngành điện toán lượng tử trong những năm tới.

Rộ tin học giả hàng đầu về AI-robot sắp gia nhập đội ngũ công nghệ Trung Quốc

TRUNG QUỐC – Tô Hạo, nhà khoa học tại Đại học California San Diego (Mỹ), xuất hiện trong danh sách giảng viên của Đại học Phục Đán với vai trò giáo sư AI, làm dấy lên khả năng ông sẽ gia nhập đội ngũ nhân lực công nghệ của Trung Quốc.

Giáo sư vật lý ra nước ngoài vì lương gấp 3, ngân sách nghiên cứu gấp 10

NHẬT BẢN – Nhà vật lý lượng tử Haruki Watanabe đã rời Đại học Tokyo để chuyển sang làm việc tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong – HKUST (Trung Quốc), sau khi nhận được lời mời với mức đãi ngộ vượt trội về lương và ngân sách nghiên cứu.

Viện nghiên cứu ‘nuôi mộng Nobel’ gây sốc với bữa ăn đạm bạc ở căng tin

HÀN QUỐC – Một viện nghiên cứu khoa học hàng đầu đang vấp phải làn sóng chỉ trích sau khi các nhà khoa học lên tiếng về chất lượng bữa ăn tại căng tin được cho là quá kém, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc.