Thi tốt nghiệp THPT: Nguy cơ tăng gian lận công nghệ cao, AI giải đề siêu tốc

Áp lực rất lớn, không để xảy ra sai sót dù là nhỏ nhất.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 là một trong những kỳ thi quy mô lớn nhất cả nước với hơn 1 triệu thí sinh tham dự, huy động hàng trăm nghìn cán bộ, giáo viên và lực lượng chức năng tham gia tổ chức.

Theo ông Phạm Ngọc Thưởng, từ thực tiễn nhiều năm tổ chức, Bộ GD&ĐT đã rút ra những bài học mang tính cốt lõi, trong đó quan trọng nhất là sự chỉ đạo quyết liệt từ cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng và việc chuẩn bị phải được triển khai “từ sớm, từ xa”.

Khái niệm “chuẩn bị từ sớm, từ xa” không chỉ dừng ở việc ban hành văn bản hướng dẫn mà còn bao gồm tập huấn cán bộ, rà soát cơ sở vật chất và xây dựng phương án dự phòng cho các tình huống như thiên tai, mất điện, sự cố kỹ thuật hoặc các tình huống bất thường khác.

Bộ GD&ĐT lưu ý, dù năm 2026 có nhiều thuận lợi khi hệ thống tổ chức thi đã ổn định hơn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, các địa phương vẫn không được chủ quan. Chỉ một sai sót nhỏ trong khâu coi thi hoặc chấm thi cũng có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi thí sinh và uy tín của toàn bộ kỳ thi.

Một trong những điểm đáng chú ý là kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 dự kiến được tổ chức sớm hơn khoảng 2 tuần nhằm tạo thuận lợi cho công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng và giảm áp lực thời gian cho các địa phương.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT cũng đưa ra một số điều chỉnh mang tính kỹ thuật nhằm tăng tính công bằng. Cụ thể, việc tính điểm ưu tiên sẽ chuyển từ căn cứ hộ khẩu thường trú sang căn cứ vào trường THPT nơi thí sinh theo học. Bộ cũng mở rộng danh mục chứng chỉ ngoại ngữ được chấp nhận, bổ sung thêm một số ngôn ngữ như tiếng Nhật, tiếng Hàn.

Trong công tác chấm thi, yêu cầu siết chặt quy trình tiếp tục được nhấn mạnh, đặc biệt với những bài thi có dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ điểm liệt. Việc tăng cường kiểm tra chéo và giám sát độc lập được coi là giải pháp quan trọng để bảo đảm tính khách quan.

Cùng với đó, Bộ GD&ĐT tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quy trình tổ chức thi, từ đăng ký dự thi đến quản lý dữ liệu. Các địa phương được yêu cầu tổ chức chạy thử hệ thống từ sớm nhằm hạn chế tối đa rủi ro khi vận hành chính thức.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

Là một trong những địa phương có số lượng thí sinh dự thi lớn nhất cả nước, Hà Nội cho biết đã chuẩn bị nhiều phương án nhằm bảo đảm an toàn cho kỳ thi. Ông Nguyễn Quang Tuấn – Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, thành phố đã xây dựng kế hoạch chuẩn bị chi tiết từ đầu năm học. Đặc biệt là tăng cường rà soát cơ sở vật chất tại các điểm thi, nhất là hệ thống điện, phòng cháy chữa cháy, camera giám sát. Công tác phối hợp với công an, y tế, điện lực được triển khai chặt chẽ để đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn.

Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, công tác tập huấn cán bộ coi thi năm nay được thực hiện theo hướng thực chất, gắn với các tình huống cụ thể nhằm nâng cao khả năng xử lý tình huống phát sinh.

Trong khi đó, Đà Nẵng định hướng tổ chức kỳ thi theo tinh thần gọn nhẹ nhưng hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế. Sở GD&ĐT Đà Nẵng cho biết đã rà soát toàn bộ các điểm thi, tăng cường truyền thông để học sinh và phụ huynh nắm rõ những thay đổi của kỳ thi năm nay.

Tại TP.HCM, công tác chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 được triển khai với tinh thần linh hoạt, thích ứng với đặc thù đô thị lớn. Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục duy trì mô hình hỗ trợ thí sinh toàn diện, từ tư vấn tâm lý, hướng dẫn đăng ký dự thi đến hỗ trợ đi lại cho học sinh ở khu vực khó khăn.

Lo ngại AI giải đề “trong tích tắc”, thiết bị gian lận siêu nhỏ

GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cũng lưu ý, ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm ngoái, việc coi thi vẫn còn một số nơi chủ quan hoặc vi phạm quy chế thi. Chính vì thế Quy chế thi tốt nghiệp THPT năm nay được Bộ GD-ĐT ban hành có những điều chỉnh so với năm ngoái.

Trong đó, sửa các quy định liên quan đến thanh tra, kiểm tra kỳ thi. Kỳ thi chủ yếu thực hiện kiểm tra nghiêm túc ở tất cả các khâu.

Chính vì vậy, một trong những nội dung được quan tâm nhất tại công tác chuẩn bị kỳ thi năm nay là cảnh báo từ đại diện Bộ Công an về xu hướng gian lận thi cử bằng AI và thiết bị công nghệ cao.

Theo đại diện Bộ Công an, các phần mềm AI hiện nay có khả năng giải đề rất nhanh, đưa ra đáp án gần như tức thời, thậm chí có thể “ngụy trang” dưới dạng các ứng dụng học tập thông thường. Nếu thí sinh tiếp cận được thiết bị có kết nối mạng hoặc nhận hỗ trợ từ bên ngoài, việc sử dụng AI để gian lận hoàn toàn có thể xảy ra.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Đại diện Bộ Công an nhấn mạnh, đây là thách thức lớn đối với công tác giám sát bởi hành vi gian lận hiện nay không còn mang tính thủ công như trước mà ngày càng kín đáo, tinh vi hơn.

Cùng với AI, các thiết bị công nghệ cao phục vụ gian lận cũng ngày càng nhỏ gọn và khó phát hiện như tai nghe siêu nhỏ, camera siêu nhỏ giấu trong cúc áo, bút viết, kính mắt hoặc các thiết bị truyền – nhận tín hiệu không dây. Những thiết bị này có thể kết nối với bên ngoài phòng thi để nhận lời giải từ xa, gây khó khăn cho lực lượng coi thi nếu không được trang bị đầy đủ kỹ năng nhận diện và phương tiện kiểm tra phù hợp.

Đáng chú ý, Bộ Công an đánh giá hình thức gian lận hiện nay có xu hướng tổ chức chuyên nghiệp hơn. Một số trường hợp có thể hình thành đường dây hỗ trợ từ bên ngoài, sử dụng công nghệ để thu đề, giải đề bằng AI rồi truyền đáp án vào phòng thi trong thời gian rất ngắn.

Trước nguy cơ đó, đại diện Bộ Công an kiến nghị tăng cường kiểm tra thiết bị trước khi vào phòng thi, siết chặt kiểm soát các vật dụng cá nhân, đồng thời tập huấn nhận diện thiết bị gian lận cho cán bộ coi thi và lực lượng thanh tra.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền cũng được nhấn mạnh nhằm giúp thí sinh nhận thức rõ hậu quả pháp lý của hành vi gian lận thi cử. Bộ Công an đồng thời đề xuất chuẩn bị các phương án kỹ thuật để ngăn chặn việc sử dụng thiết bị thu – phát sóng trái phép trong khu vực thi, bảo đảm môi trường thi cử công bằng, minh bạch.