Dân xóm trọ công nhân giữa “chảo lửa” Hà Nội trắng đêm vì nắng nóng
Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, xã Thiên Lộc, TP Hà Nội nằm ở cửa ngõ phía Bắc Hà Nội, là một trong những khu công nghiệp lớn nhất Thủ đô với hàng chục nghìn công nhân đang làm việc tại các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất điện tử, cơ khí và linh kiện xuất khẩu. Mỗi ngày, nơi đây vận hành nhộn nhịp với những dây chuyền sản xuất hoạt động liên tục. Tuy nhiên, phía sau nhịp sống công nghiệp sôi động ấy, nhiều công nhân vẫn phải sống trong những khu trọ chật hẹp, xuống cấp, thiếu điều kiện sinh hoạt tối thiểu, đặc biệt ngột ngạt trong những ngày nắng nóng cực đoan.
Bên cạnh KCN Bắc Thăng Long là Dự án nhà ở công nhân tại Khu công nghiệp Thăng Long trước đây thuộc xã Kim Chung, huyện Đông Anh (cũ), nay thuộc xã Thiên Lộc, TP Hà Nội từng được xem là một trong những công trình nhà ở công nhân lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, sau nhiều năm đưa vào sử dụng, nhiều bất cập dần bộc lộ khiến không ít công nhân không còn mặn mà với mô hình này. Hệ quả là hàng chục nghìn lao động tiếp tục phải thuê trọ ở các khu dân cư xung quanh khu công nghiệp để tiết kiệm chi phí.
Trái ngược với kỳ vọng về những khu nhà ở công nhân khang trang, hiện đại, thực tế nhiều năm qua hơn chục nghìn lao động vẫn phải thuê trọ trong các dãy nhà cấp 4 lụp xụp, mái tôn hoặc fibro xi măng xuống cấp. Mỗi khi nắng lên, cả khu trọ như biến thành những “lò nung” khổng lồ.
Trong một con ngõ nhỏ gần Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, em Thang Anh Hoàng, quê Yên Bái, đang thuê một căn phòng chỉ vỏn vẹn vài mét vuông với giá 500.000 đồng/tháng. Hoàng hiện là sinh viên năm thứ ba trường Cao đẳng Ngoại ngữ và Công nghệ Hà Nội. Ngoài giờ học, em chạy xe ôm công nghệ để kiếm thêm thu nhập trang trải sinh hoạt.
Do điều kiện kinh tế hạn hẹp, Hoàng chọn thuê trọ gần khu công nghiệp để giảm chi phí đi lại. Nhưng những ngày Hà Nội nắng nóng đỉnh điểm, căn phòng nhỏ không điều hòa của em gần như không thể ở nổi.
“Thời tiết năm nay quá nóng, trong phòng không có điều hòa nên oi bức từ sáng đến tối, đặc biệt buổi trưa và ban đêm rất khó ngủ”, Hoàng chia sẻ. Để chống nóng, nam sinh phải lau sàn bằng nước, đặt chậu nước trong phòng tạo độ ẩm và bật quạt liên tục. Nhiều người thuê trọ xung quanh cũng tìm cách hạ nhiệt tạm thời như phun nước lên mái tôn hoặc che thêm bạt để giảm hấp thụ nhiệt. Tuy nhiên, giữa đợt nắng nóng hơn 40 độ C, những biện pháp này chỉ giúp giảm bớt phần nào cảm giác ngột ngạt trong các phòng trọ chật hẹp.
Tuy nhiên, mọi biện pháp chỉ giúp giảm nóng phần nào. Đến trưa và đầu giờ chiều, hơi nóng từ mái tôn hắt xuống khiến không khí trong phòng đặc quánh, ngột ngạt như bị hun trong bếp lửa. Không riêng Hoàng, nhiều lao động tự do và công nhân tại đây cũng đang kiệt sức vì nắng nóng kéo dài.
Những đêm mất ngủ triền miên, cộng thêm áp lực mưu sinh đang bào mòn sức khỏe của nhiều công nhân, lao động nghèo trong các khu trọ quanh khu công nghiệp.
Trong căn phòng trọ hơn 10m2 không cửa sổ gần Khu công nghiệp Bắc Thăng Long, chị Chu Thị Hoa chật vật chống chọi với cái nóng oi bức kéo dài. Căn phòng giá khoảng 1 triệu đồng/tháng càng trở nên ngột ngạt khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao. Suốt 4-5 năm qua, chị mưu sinh bằng nghề giao thịt cho các quán giò chả và chạy xe ôm công nghệ kiếm thêm thu nhập. Tuy nhiên, nắng nóng kéo dài khiến lượng khách giảm mạnh. “Dạo này xe ôm gần như không có khách, tôi chủ yếu chỉ làm việc buổi sáng, còn chiều thì ở nhà”, chị Hoa nói.
Thu nhập giảm sút trong khi điều kiện sinh hoạt ngày càng khắc nghiệt khiến cuộc sống của người phụ nữ ngoài 50 tuổi thêm chật vật. Ban ngày, chị gần như không dám ra ngoài vì nắng rát bỏng da. Nhưng ở trong phòng trọ cũng chẳng dễ chịu hơn.“Trời nóng quá nên tôi hầu như không ngủ được, cứ trằn trọc suốt đêm. Ăn uống cũng không ngon miệng nên người lúc nào cũng uể oải”, chị Hoa mệt mỏi chia sẻ. Dù rất muốn lắp điều hòa để cải thiện cuộc sống, song nỗi lo tiền điện khiến chị không dám nghĩ nhiều. Với người lao động thu nhập bấp bênh như chị Hoa, chỉ cần vài trăm nghìn đồng phát sinh mỗi tháng cũng là gánh nặng.
Là công nhân Công ty Canon, chị Lò Thị Hồng Vinh (quê Quảng Bình) thuê phòng trọ giá 900.000 đồng/tháng gần Khu công nghiệp Bắc Thăng Long. Những ngày Hà Nội nắng nóng gay gắt, căn phòng chật hẹp không điều hòa nóng hầm hập như “lò bát quái”, khiến chị nhiều đêm mất ngủ, cơ thể luôn mệt mỏi khi đi làm theo ca. Để chống nóng, chị phải mở toang cửa phòng, hạn chế nấu ăn nhằm giảm nhiệt.“Ban đêm gần như không ngủ được, ban ngày thì chỉ chợp mắt một chút lại phải dậy đi làm nên người lúc nào cũng uể oải. Nếu nắng nóng kéo dài, tôi sẽ tính chuyển sang một phòng trọ khác rộng rãi và thoáng hơn để đảm bảo sức khỏe”, chị Vinh than thở.
Suốt 8 năm qua, chị Hoàng Thị Thu, công nhân Công ty Molex, cùng mẹ hiện đang làm bảo vệ trong KCN sống trong căn phòng trọ chật hẹp gần KCN Bắc Thăng Long với giá thuê 600.000 đồng/tháng. Không có điều hòa, những ngày Hà Nội nắng nóng gay gắt khiến căn phòng luôn hầm hập, ngột ngạt. Chị Thu cho biết, nhiều đêm hai mẹ con gần như không ngủ được vì hơi nóng tích tụ trong phòng, sức khỏe và sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Theo chị Thu, đợt nắng nóng năm nay khắc nghiệt hơn nhiều năm trước, khiến việc ăn uống, nghỉ ngơi trở nên khó khăn. Tình trạng thiếu ngủ kéo dài khiến chị luôn mệt mỏi khi đi làm ca đêm, có lúc vừa làm vừa buồn ngủ. Dù đã đặt mua điều hòa để cải thiện cuộc sống, nhưng do nhu cầu tăng cao nên nhiều ngày vẫn chưa được lắp đặt. Hai mẹ con chị vẫn phải cố gắng bám trụ trong căn phòng nóng như “lò nung” giữa mùa hè Hà Nội.
Điều đáng nói, phần lớn những người lao động sống trong các khu trọ này đều có thu nhập dao động 7-10 triệu/tháng, tùy vào từng công ty làm việc và đơn hàng trong thàng nhiều hay ít. Cho nên, sau khi trừ tiền thuê trọ, ăn uống, nuôi con, điện nước và nhiều chi phí phát sinh khác, khoản tích lũy gần như không đáng kể.
Bởi vậy, giấc mơ về một căn phòng rộng rãi, thoáng mát hay một căn nhà ở xã hội vẫn còn là điều xa vời với nhiều công nhân nhập cư. Nơi an cư để lập nghiệp của hàng chục nghìn công nhân đang làm việc tại KCN Bắc Thăng Long là trong những dãy nhà trọ ẩm thấp về mùa mưa, “lò thiêu” về mùa hè.
Giữa cái nắng gay gắt của Thủ đô, những dãy trọ lợp tôn cũ kỹ vẫn tiếp tục oằn mình hứng nhiệt. Bên trong đó là hàng nghìn phận người đang âm thầm chịu đựng sự ngột ngạt, mất ngủ và áp lực mưu sinh để duy trì cuộc sống nơi đô thị đắt đỏ.
Đằng sau ánh đèn của những khu công nghiệp sầm uất, phía sau những dây chuyền sản xuất vận hành ngày đêm, vẫn còn đó những “xóm trọ chảo lửa” là nơi nhiều năm qua công nhân phải đánh đổi sức khỏe để bám trụ với công việc và hy vọng về một cuộc sống tốt hơn – Đó là giấc mơ an cư để lập nghiệp.
