2.847 kỹ sư Amazon Prime Video ‘vô tình’ tự đào tạo AI để rồi bị sa thải không thương tiếc

Cuộc “tắm máu” nhân sự tại Amazon Prime Video diễn ra với tốc độ chóng mặt và sự lạnh lùng đáng sợ. Đúng 6:47 sáng theo giờ Thái Bình Dương (PST), 2.847 nhân viên nhận được một email với thông điệp sắc lạnh: “Vai trò của bạn đã bị loại bỏ ngay lập tức”.

Chỉ chưa đầy 30 phút sau, vào lúc 7:15 sáng, thẻ nhân viên của họ chính thức trở thành những miếng nhựa vô dụng. Đáng sợ hơn, quyền truy cập vào nền tảng giao tiếp nội bộ Slack bị cắt đứt giữa chừng, không để lại bất kỳ khoảng trống nào cho lời chào tạm biệt.

Sự tàn nhẫn không chỉ nằm ở cách thức sa thải, mà còn ở đối tượng bị nhắm tới. Những người phải khăn gói ra đi bao gồm các kỹ sư cấp cao, những khối óc đã xây dựng nên toàn bộ hệ thống hạ tầng phát trực tuyến khổng lồ của nền tảng. Nghịch lý thay, ngay cả nhóm kỹ sư tiên phong, những người vừa ghi dấu ấn với việc tăng tốc độ phát triển lên tới 40% trong quý trước nhờ ứng dụng AI Claude vào việc tạo mã lập trình, cũng không thoát khỏi “lưỡi hái” tinh giản.

Sự thật đằng sau quyết định này hé lộ một chiến lược dài hơi và đầy toan tính của Amazon. Suốt 8 tháng trước sự kiện chấn động này, những kỹ sư cấp cao này đã được giao nhiệm vụ miệt mài ghi chép lại mọi quyết định về kiến trúc hệ thống, mọi mẫu mã lập trình, mọi quy trình gỡ lỗi phức tạp và cả những thủ thuật tối ưu hóa hiệu suất tinh vi nhất vào hệ thống wiki nội bộ của công ty. Họ không hề hay biết rằng, những tài liệu chứa đựng mồ hôi, chất xám và kinh nghiệm nhiều năm của mình thực chất lại là dữ liệu huấn luyện hoàn hảo cho các hệ thống trí tuệ nhân tạo.

“Tôi đã tự mình huấn luyện trí tuệ nhân tạo để rồi nó khiến tôi trở nên dư thừa”, một cựu kỹ sư cấp L7 thốt lên trong chua xót. Lời bộc bạch này phản ánh rõ nét sự thật phũ phàng: Amazon không chỉ đơn thuần thay thế người lao động, mà họ đã buộc chính những người lao động ấy tự tay xây dựng nên công cụ đào thải mình trước khi bị gạt sang một bên.

Sự chuyển giao quyền lực diễn ra chớp nhoáng. Toàn bộ thư viện lệnh và kịch bản triển khai lập tức được bàn giao cho đội ngũ gồm 847 nhà thầu tại Bangalore, Ấn Độ. Nhóm nhân sự mới này được kỳ vọng sẽ vận hành cùng một nền tảng phát trực tuyến và duy trì tốc độ ra mắt tính năng tương đương với lực lượng vừa bị sa thải.

Trong khi đó, tại trụ sở Seattle, chỉ còn lại vỏn vẹn 14 kỹ sư với nhiệm vụ “quản lý việc phân phối ra nước ngoài có sự hỗ trợ của AI”. Minh chứng cho sự vận hành trơn tru của cỗ máy mới, đội ngũ tại Bangalore đã nhanh chóng thực hiện thành công 12 cập nhật (commit) dựa trên chính kho tàng kiến thức vừa được trích xuất.

Phó chủ tịch kỹ thuật của Amazon đã không ngần ngại khẳng định trong một thông báo toàn công ty: “Sự chuyển đổi này thể hiện cam kết của chúng tôi đối với sự phát triển ưu tiên AI”. Dấu chấm hết cho 2.847 nhân sự đi kèm với gói trợ cấp thôi việc, nhưng lại bị trói buộc bởi điều khoản không cạnh tranh bắt buộc kéo dài 90 ngày, dập tắt hy vọng tìm kiếm cơ hội ngay lập tức tại các đối thủ.

Câu chuyện tại Amazon Prime Video gióng lên một hồi chuông cảnh báo sâu sắc cho ngành công nghệ. Khi làn sóng AI đang càn quét các tập đoàn lớn (FAANG), giá trị của những tài liệu nội bộ bỗng trở thành con dao hai lưỡi. Đã đến lúc những người làm công nghệ phải nghiêm túc nhìn nhận lại bức tranh toàn cảnh và đặt ra câu hỏi mang tính sống còn mỗi khi đặt bút viết tài liệu: Tài liệu này, rốt cuộc, là dành cho ai?