Bí mật xây dựng Kim tự tháp Giza hé lộ với bằng chứng mới đầy bất ngờ

Việc xây dựng Đại kim tự tháp Ai Cập từ lâu đã khiến các nhà khảo cổ học bối rối, bởi không có văn bản cổ nào còn sót lại giải thích cách những khối đá khổng lồ được nâng lên và lắp ráp nhanh chóng.

Các giả thuyết truyền thống thường dựa vào hệ thống dốc bên ngoài và phương pháp xây từng lớp, nhưng khó có thể lý giải cách những khối đá nặng tới 60 tấn được đưa lên độ cao hàng trăm mét chỉ trong vòng hai thập kỷ.

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature đã đưa ra giả thuyết khác: kim tự tháp được xây dựng bằng hệ thống đối trọng và cơ chế giống ròng rọc bên trong cấu trúc.

Tiến sĩ Simon Andreas Scheuring, thuộc Weill Cornell Medicine ở New York, tính toán rằng các thợ xây có thể nâng và đặt các khối đá với tốc độ đáng kinh ngạc, thậm chí đạt tới một khối mỗi phút.

Ông cho rằng điều này chỉ khả thi nhờ các đối trọng trượt, tạo ra lực nâng thay vì kéo bằng sức người.

Bằng chứng từ cấu trúc bên trong

Nghiên cứu chỉ ra những đặc điểm kiến trúc bên trong kim tự tháp hỗ trợ cho mô hình này. Đại Hành lang (Grand Gallery) và Hành lang đi lên (Ascending Passage) được xem là các dốc trượt, nơi đối trọng có thể được thả xuống để tạo lực nâng.

Phòng Tiền sảnh (Antechamber), vốn được cho là cơ chế an ninh chống trộm mộ, nay được giải thích như một hệ thống ròng rọc giúp nâng những khối đá nặng nhất.

Theo giả thuyết này, kim tự tháp được xây dựng từ trong ra ngoài, bắt đầu từ lõi bên trong và sử dụng hệ thống ròng rọc ẩn để nâng đá khi cấu trúc dần cao lên.

Các vết xước, bề mặt mài nhẵn và dấu mòn trong Đại Hành lang được xem là bằng chứng cho việc các xe trượt lớn từng di chuyển nhiều lần, phản ánh áp lực cơ học thay vì chỉ phục vụ nghi lễ.

Phòng Tiền sảnh cũng được tái diễn giải: các rãnh dây thừng, giá đỡ đá có thể từng giữ các thanh gỗ, cùng với chất lượng hoàn thiện thô sơ cho thấy đây là một “trạm nâng” hơn là phòng nghi lễ.

Trong mô hình của Scheuring, dây thừng chạy qua các thanh gỗ đặt trong phòng, cho phép nâng những khối đá nặng tới 60 tấn. Hệ thống có thể điều chỉnh để tăng lực nâng khi cần, tương tự như việc thay đổi số trong hộp số.

Những điểm bất thường và dự đoán mới

Đại kim tự tháp của Khufu, được xây dựng khoảng năm 2560 trước Công nguyên, là kim tự tháp lớn nhất và lâu đời nhất tại Giza. Nó từng là công trình cao nhất thế giới trong hàng thiên niên kỷ và là Kỳ quan cổ đại duy nhất còn nguyên vẹn.

Nghiên cứu cho rằng toàn bộ bố cục bên trong kim tự tháp phản ánh sự thỏa hiệp kỹ thuật hơn là thiết kế mang tính biểu tượng.

Các phòng và hành lang tập trung quanh một trục thẳng đứng chung nhưng lại lệch vị trí. Ví dụ, Phòng Hoàng hậu nằm cân đối theo hướng bắc–nam nhưng không cân đối theo hướng đông–tây, trong khi Phòng Nhà vua lại lệch hẳn về phía nam.

Tải VPBank

Những bất thường này khó giải thích nếu kim tự tháp được xây dựng từ ngoài vào bằng dốc ngoài, nhưng lại hợp lý nếu thợ xây phải thích ứng với hạn chế của hệ thống nâng bên trong.

Ngoài ra, các đặc điểm bên ngoài như bề mặt hơi lõm và sự thay đổi phức tạp về độ cao của các lớp đá cũng có thể phản ánh cách hệ thống dốc và điểm nâng bên trong dịch chuyển khi công trình cao dần.

Mô hình này đưa ra dự đoán có thể kiểm chứng: không còn những phòng lớn chưa được khám phá trong lõi kim tự tháp, phù hợp với kết quả khảo sát bằng muon gần đây. Tuy nhiên, các hành lang nhỏ hoặc dấu vết của dốc bên trong có thể vẫn tồn tại ở phần ngoài, đặc biệt ở các tầng cao.

Nếu được xác nhận, giả thuyết của Scheuring có thể thay đổi cách giới khảo cổ hiểu không chỉ về Đại kim tự tháp mà còn về toàn bộ kỹ thuật xây dựng kim tự tháp trong lịch sử Ai Cập.