Mẹo tăng tốc độ tải dữ liệu cho ổ cứng gắn ngoài

Copy vài chục GB dữ liệu nhưng phải chờ hàng chục phút là trải nghiệm không hề dễ chịu, đặc biệt khi cần làm việc gấp. Thực tế, ổ cứng gắn ngoài không hẳn chậm do phần cứng kém, mà có thể đang bị giới hạn bởi những thiết lập rất quen thuộc. Để hiểu vì sao ổ cứng của bạn chưa đạt tốc độ mong muốn và cách khắc phục cụ thể, hãy cùng khám phá qua bài viết chi tiết dưới đây của Phong Vũ Tech News nhé!

I. Chọn đúng chuẩn kết nối để tăng tốc đáng kể

Tốc độ của ổ cứng gắn ngoài luôn bị giới hạn bởi mắt xích chậm nhất trong chuỗi kết nối, bao gồm ổ cứng, cáp và cổng kết nối trên máy tính. Chỉ cần một thành phần không đạt chuẩn, hiệu năng tổng thể sẽ bị kéo xuống rõ rệt:

USB 2.0 có băng thông lý thuyết tối đa 60 MB/s, nhưng trong thực tế thường chỉ đạt khoảng 25–35 MB/s. Trong khi đó, USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) có mức băng thông lên đến 625 MB/s, USB 3.2 Gen 2 đạt 1.250 MB/s và USB 3.2 Gen 2×2 có thể chạm ngưỡng 2.500 MB/s. Các chuẩn cao hơn như Thunderbolt 4 hoặc Thunderbolt 5 thậm chí cho tốc độ 5.000–8.000 MB/s, với điều kiện cả máy tính lẫn ổ cứng đều hỗ trợ.

Có thể nhận biết nhanh chuẩn cổng thông qua màu sắc: cổng USB 3.0 trở lên thường có lõi màu xanh dương, xanh ngọc hoặc đỏ, với USB 2.0 thường là màu đen hoặc trắng. Khi sử dụng, nên cắm ổ cứng trực tiếp vào cổng USB 3.0 trở lên trên máy. Tránh dùng hub USB giá rẻ không có nguồn phụ vì dễ chia băng thông và gây sụt áp, khiến tốc độ truyền dữ liệu thiếu ổn định. Với máy tính để bàn, cổng USB phía sau case luôn là lựa chọn tối ưu do kết nối trực tiếp với mainboard vì ổn định hơn so với cổng phía trước.

Tham khảo một số sản phẩm ổ cứng mới nhất tại Phong Vũ:

II. Lựa chọn ổ gắn ngoài phù hợp với nhu cầu tốc độ

Tốc độ truyền dữ liệu của ổ gắn ngoài phụ thuộc chủ yếu vào loại ổ lưu trữ được sử dụng vì mỗi công nghệ có giới hạn hiệu năng khác nhau. Ổ HDD gắn ngoài truyền thống thường chỉ đạt khoảng 80–140 MB/s do cấu trúc cơ học và giới hạn tốc độ quay đĩa 5.400–7.200 RPM, nên thời gian sao chép file lớn khá lâu:

• SSD SATA gắn ngoài: 450–550 MB/s
• SSD NVMe USB 3.2 Gen 2: 900–1.100 MB/s
• SSD NVMe USB 3.2 Gen 2×2: 1.800–2.100 MB/s
• SSD Thunderbolt 4/5: 2.800–6.000+ MB/s

Dung lượng bộ nhớ đệm lớn giúp ổ giữ được tốc độ ổn định khi sao chép nhiều dữ liệu, tránh tình trạng chậm dần sau thời gian dài. Giao thức UASP cho phép xử lý đồng thời nhiều lệnh đọc ghi, mang lại hiệu quả rõ rệt khi làm việc với số lượng lớn file nhỏ cùng lúc, thay vì xử lý tuần tự như chuẩn BOT cũ.

Vì thế nếu bạn thường xuyên sao chép dữ liệu nặng hoặc cần tiết kiệm thời gian làm việc, nên ưu tiên ổ cứng SSD gắn ngoài thay vì tiếp tục dùng ổ cứng HDD cũ.

III. Cách sao chép dữ liệu hiệu quả, tăng tốc transfer

Để nâng cao hiệu suất và rút ngắn thời gian xử lý, bạn có thể tăng tốc transfer, sao chép dữ liệu bằng các cách sau:

1. Sử dụng FastCopy

Khi copy file lớn hoặc nhiều dữ liệu, FastCopy thường cho tốc độ cao hơn hẳn Explorer nhờ tối ưu luồng đọc/ghi và bộ đệm:

Bước 1: Tải FastCopy miễn phí từ trang chính thức (fastcopy.jp) hoặc nguồn uy tín, cài đặt và chạy chương trình.

Bước 2: Chọn thư mục nguồn (Source) bằng nút “…” bên trái, chọn thư mục đích (Destination) bên phải.

Bước 3: Chọn chế độ “Diff (D)” để copy toàn bộ hoặc “Diff -X” để bỏ qua file giống nhau, tick “Verify” kiểm tra lỗi.

Bước 4: Nhấn Execute để bắt đầu; theo dõi tốc độ realtime (có thể đạt 4MB/s+ trên USB 3.0).

Quang Hùng Studio

2. Sử dụng Robocopy

Nếu cần một công cụ ổn định, không phải cài thêm phần mềm và vẫn tận dụng được đa luồng, Robocopy là lựa chọn rất đáng dùng:

Bước 1: Nhấn Win + R, gõ cmd, nhấn Ctrl + Shift + Enter để chạy Command Prompt với quyền admin.

Bước 2: Gõ lệnh: robocopy “C:\đường_dẫn_nguồn” “D:\đường_dẫn_đích” /E /MT:32 /R:5 /W:5 (thay đường dẫn thực tế; /E copy thư mục con, /MT:32 dùng 32 luồng).

Bước 3: Nhấn Enter và chờ hoàn tất; kiểm tra log để xác nhận không lỗi (tốc độ 200-400MB/s trên SSD).​

3. Nén file trước khi copy

Với hàng nghìn file nhỏ, tốc độ thường tụt mạnh do quá nhiều thao tác I/O; nén trước giúp giảm đáng kể thời gian truyền:

Bước 1: Cài 7-Zip (7-zip.org) nếu chưa có, nhấn chuột phải thư mục nguồn > 7-Zip > Add to archive.

Add to archive” class=”wp-image-165922″ srcset=” 1440w, 300w, 768w, 150w, 600w, 696w, 1392w, 1068w, 672w, 1344w” sizes=”(max-width: 1440px) 100vw, 1440px” title=”Mẹo tăng tốc độ tải dữ liệu cho ổ cứng gắn ngoài 8″>

Bước 2: Chọn định dạng .7z hoặc .zip, mức nén “Ultra”, tick “Solid” cho tỷ lệ cao nhất, nhấn OK tạo file nén.

Bước 3: Tại đích, chuột phải file nén > 7-Zip > Extract file hoặc Extract here để giải nén nhanh.

4. Tối ưu hệ thống và phần cứng

Ngay cả khi dùng công cụ tốt, cáp, cổng kết nối và thiết lập hệ điều hành vẫn có thể trở thành nút thắt làm chậm toàn bộ quá trình.

Bước 1: Kết nối ổ đích qua USB 3.0+ hoặc SSD nội bộ; kiểm tra Device Manager > Disk drives > Properties > Policies > tắt “Quick removal” nếu cần.

Properties” class=”wp-image-165925″ srcset=” 1440w, 300w, 768w, 150w, 600w, 696w, 1392w, 1068w, 672w, 1344w” sizes=”(max-width: 1440px) 100vw, 1440px” title=”Mẹo tăng tốc độ tải dữ liệu cho ổ cứng gắn ngoài 10″>

Bước 2: Đóng tất cả app nền (Task Manager > End task), defrag HDD nguồn nếu cần (tìm “Defragment” trong Start).

Bước 3: Test tốc độ trước bằng CrystalDiskMark để xác nhận bottleneck (tải từ Microsoft Store).​

IV. Tinh chỉnh cài đặt hệ điều hành Windows

Để khai thác tối đa tốc độ ghi và sao chép dữ liệu của ổ cứng gắn ngoài, Windows cho phép tinh chỉnh một số thiết lập hệ thống quan trọng, đặc biệt liên quan đến chính sách quản lý thiết bị lưu trữ:

Bước 1: Nhấn chuột phải vào This PC, chọn Manage, sau đó mở Device Manager.

Quang Hùng Studio

Bước 2: Trong danh sách thiết bị, mở rộng mục Disk drives và nhấn chuột phải vào ổ cứng gắn ngoài đang sử dụng, chọn Properties.

Bước 3: Chuyển sang tab Policies, chọn Better performance và bật Enable write caching on the device (nếu có) và nhấn OK để lưu thiết lập.

Lưu ý quan trọng: Sau khi bật chế độ này, bạn phải luôn sử dụng Safely Remove Hardware (Eject) trước khi rút ổ để tránh hỏng dữ liệu.

Nếu ổ chỉ dùng trên Windows, nên định dạng NTFS thay vì exFAT hoặc FAT32. NTFS hỗ trợ file lớn hơn 4 GB ổn định và quản lý metadata tốt hơn.

V. Kiểm tra và nâng cấp phần cứng phụ trợ

Trong nhiều trường hợp, tốc độ truyền dữ liệu chậm không xuất phát từ ổ cứng hay cổng kết nối trên máy, mà đến từ các linh kiện phụ trợ vốn thường bị bỏ qua trong quá trình sử dụng:

Cáp kết nối là nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giảm hiệu năng, ngay cả khi ổ cứng và cổng USB đều hỗ trợ chuẩn tốc độ cao. Nên ưu tiên cáp USB có chiều dài ngắn dưới 1 mét, hỗ trợ USB 3.0 trở lên, lõi dây dày và được trang bị lớp chống nhiễu để đảm bảo tín hiệu truyền ổn định. Các loại cáp quá dài hoặc cáp đi kèm theo ổ ở phân khúc giá rẻ thường gây suy hao tín hiệu rõ rệt, đặc biệt khi sao chép dữ liệu dung lượng lớn trong thời gian dài.

Với ổ HDD 3.5 inch gắn ngoài, adapter nguồn rời đóng vai trò quan trọng và cần được kiểm tra kỹ về công suất cũng như độ ổn định khi cấp điện. Adapter yếu hoặc cáp nguồn tiếp xúc không chắc chắn có thể khiến mô-tơ quay đĩa hoạt động dưới mức tiêu chuẩn, từ đó làm giảm mạnh tốc độ đọc ghi và gây hiện tượng chập chờn khi truy xuất dữ liệu.

Trong trường hợp sử dụng đồng thời nhiều thiết bị USB trên cùng hệ thống, việc chuyển sang hub USB có nguồn phụ là giải pháp cần thiết để hạn chế tình trạng sụt áp và chia sẻ băng thông. Hub không cấp nguồn riêng thường không đáp ứng đủ điện cho các thiết bị lưu trữ, khiến hiệu năng ổ cứng gắn ngoài bị ảnh hưởng rõ rệt trong quá trình sử dụng.

VI. Các lỗi thường gặp khiến ổ cứng gắn ngoài chậm

Trong quá trình sử dụng, tốc độ truyền dữ liệu của ổ cứng gắn ngoài thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:

• Chính sách Quick removal: Được Windows bật mặc định nhằm đảm bảo an toàn khi rút ổ đột ngột. Cơ chế này tắt bộ nhớ đệm ghi, khiến tốc độ ghi giảm rõ rệt, đặc biệt khi sao chép file dung lượng lớn.
• Cắm nhầm cổng USB 2.0: Ổ cứng hỗ trợ USB 3.x nhưng kết nối qua cổng USB 2.0 sẽ bị giới hạn băng thông. Tốc độ truyền thực tế chỉ đạt mức thấp, không phản ánh đúng khả năng của ổ.
• Cáp USB kém chất lượng: Cáp cũ, hỏng hoặc không đạt chuẩn USB 3.x làm tín hiệu truyền không ổn định. Ngay cả khi ổ và cổng đều hỗ trợ tốc độ cao, hiệu năng vẫn bị kéo xuống đáng kể.
• Phân mảnh dữ liệu trên HDD: Dữ liệu bị phân mảnh nặng khiến đầu đọc phải di chuyển liên tục, làm thời gian truy xuất kéo dài. Lỗi này chỉ xảy ra với HDD, không áp dụng cho SSD.
• Ổ cứng có bad sector hoặc sức khỏe kém: Các vùng lỗi vật lý làm giảm tốc độ đọc ghi và gây gián đoạn khi truy xuất dữ liệu. Công cụ như CrystalDiskInfo giúp kiểm tra nhanh tình trạng SMART của ổ.
• Phần mềm diệt virus quét real-time: Khi sao chép file lớn hoặc nhiều file nén, quá trình quét song song làm nghẽn luồng I/O. Tốc độ copy vì thế giảm đáng kể so với bình thường.
• Copy quá nhiều file nhỏ cùng lúc: Hệ điều hành phải xử lý hàng nghìn tác vụ đọc ghi riêng lẻ, khiến tốc độ trung bình thấp hơn nhiều so với việc nén file trước khi sao chép.
• Thiếu nguồn điện với HDD 3.5 inch: Adapter yếu hoặc nguồn cấp không ổn định khiến ổ không duy trì được vòng quay chuẩn. Tốc độ giảm rõ rệt và dễ phát sinh lỗi trong quá trình sử dụng.

VII. Tổng kết

Tốc độ tải dữ liệu ổn định đóng vai trò quan trọng khi thường xuyên sao lưu, chỉnh sửa hoặc di chuyển file dung lượng lớn. Khi hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu năng ổ cứng gắn ngoài, người dùng có thể chủ động cải thiện tốc độ truyền tải mà không cần nâng cấp phần cứng ngay lập tức. Đừng quên theo dõi Phong Vũ Tech News để không bỏ lỡ các mẹo công nghệ hữu ích và giải pháp tối ưu cho quá trình làm việc số nhé!

Bài viết liên quan:

• Dấu hiệu ổ cứng sắp hỏng và cách xử lý hiệu quả
• Dấu hiệu hỏng main PC. Cách nhận biết sớm và xử lý kịp thời
• Có nên mua RAM cũ hay không? Những điều cần biết trước khi mua