News :
Ngừng tim khi đang ngồi chờ kết quả xét nghiệm Thủ khoa học giỏi toàn diện, đạt điểm thi đánh giá tư duy cao nhất 6 năm qua 5 MC hàng đầu Hàn Quốc: Người có trăm tỷ, người mất trắng sự nghiệp vì scandal Công an thông tin vụ phụ huynh xô xát nam thanh niên gần trường học Ngân hàng khuyến cáo gỡ ngay các ứng dụng sau để tiếp tục giao dịch Hotsale mở bán Galaxy A37 | Galaxy A57: Tặng sạc dự phòng 10.000 mAh, trả chậm 0%, trả trước 0đ Người dùng card đồ họa Radeon RX 9000 gặp lỗi hình ảnh với AMD FSR 4 trong Crimson Desert OnePlus ra mắt Magnetic Ice Cooling Clip – kẹp tản nhiệt từ tính mỏng nhất thế giới, giá khoảng 680.000 đồng Giá Bitcoin hôm nay 12.3.2026: BTC vọt lên 70.000 USD nhờ chỉ số CPI của Mỹ Chuyện tiếp khách Sáng nào cũng ăn 1 quả trứng: Điều gì xảy ra với cơ thể? Người phụ nữ tử vong khi cùng chồng truy đuổi kẻ cướp giật dây chuyền 3 tính năng trên iPhone nên bật càng sớm càng tốt, đặc biệt cần khi đi du lịch Đồng hồ Casio mới cập bến TGDĐ: Giá tốt mẫu đẹp, tặng phiếu mua hàng giảm đến 600K Dev ẩn danh tiết lộ hậu trường hỗn loạn đằng sau thất bại của Crimson Desert OnePlus trình làng sạc không dây Magnetic Turbo 2: 50W, làm mát TEC, hỗ trợ cả iPhone Giá Bitcoin hôm nay 13.3.2026: BTC sẽ tăng vọt nhờ bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ? Về quê ăn Tết – cuộc hành hương của Đạo và Tình Cựu nhân viên Bệnh viện Nhi Đồng 1 bán thuốc dự phòng HIV giả: Bộ Y tế yêu cầu xác minh Tài tử Orlando Bloom hẹn hò bạn gái kém 21 tuổi Xe bán tải có được chuyển từ xe tải sang xe con? TP.HCM sắp có trung tâm AI hơn 2 tỷ USD Đoán tính năng – Săn Galaxy A37 | Galaxy A57 miễn phí, tham gia ngay đi! iQOO Neo 11 Pro và Pro+ lộ diện: pin silicon 8000mAh, màn hình 2K 165Hz Giá Bitcoin hôm nay 14.3.2026: Tiến sát mốc 74.000 USD Cành mai của riêng ta Liên tiếp các ca nhồi máu cơ tim nguy kịch, bác sĩ cảnh báo thói quen xấu Nước nào có tuyến phố đắt đỏ nhất Đông Nam Á? VTV xác nhận Táo Quân trở lại phát sóng cuối tháng 3 HLV U23 Việt Nam nói gì trước khi đấu Trung Quốc, Thái Lan? Công an xác minh clip người đàn ông nước ngoài ‘bốc đầu’ xe máy trên đường Một ngân hàng có thông báo quan trọng liên quan đến số tài khoản, khách hàng cần biết để tránh lỗi giao dịch vivo V70 series ra mắt tại Việt Nam: Thiết kế cao cấp, camera ZEISS và loạt tính năng AI hiện đại PlayStation âm thầm thông báo đóng cửa Firewall Ultra trên PS VR2, gây tranh cãi trong cộng đồng Honor 600 lộ diện trên Geekbench với Snapdragon 7 Gen 4 và pin 9.000mAh Giá Bitcoin hôm nay 15.3.2025: Vẫn tăng bất chấp cảnh báo của ông Trump về Iran Không có “tháng Giêng ăn chơi” trong mùa Xuân khát vọng Bác sĩ ung thư khuyến cáo: Một sai lầm phổ biến trong nhà bếp có thể khiến cả nhà tiếp xúc với chất gây ung thư Bệnh viện hữu nghị Việt Đức tiếp nhận Bệnh viện đa khoa Nông nghiệp Chi hơn 68 triệu đồng mở tiệc ăn mừng ly hôn, vui hơn cả đám cưới Học sinh ở Hải Phòng đạt điểm cao nhất lịch sử kỳ thi đánh giá tư duy Tuyển Việt Nam: Hai đội hình đấu Bangladesh và Malaysia Tài xế ô tô tự lắp đèn ưu tiên rồi chạy trên phố Hà Nội Để không gánh nợ ngập đầu ở 35, gái độc thân mua nhà cần lưu ý 3 cốt lõi về phong thủy và tài chính này Nơi đây có bình yên (Phần 2) Chấm dứt kỷ nguyên “Microslop”: Microsoft dọn dẹp mớ bòng bong AI trên Windows 11 Giá Bitcoin hôm nay 16.3.2026: Tiếp tục tăng khi ‘cá voi’ trở lại Ăn ở nhếch nhác càng lâu càng là mảnh đất màu mỡ của tin đồn Giáp Tết Thanh Minh: Người xưa dặn 3 việc nên làm, càng chu đáo càng đón lộc bình an Bệnh viện Việt Đức tiếp nhận nguyên trạng Bệnh viện đa khoa Nông nghiệp

Về quê ăn Tết – cuộc hành hương của Đạo và Tình

Quê là gì mà nặng lòng đến thế!

Mỗi năm, khi những tờ lịch cuối cùng của tháng Chạp mỏng dần, và khi những cơn gió bấc mang theo cái lạnh se sắt luồn qua những khe cửa hẹp của chốn thị thành, tôi lại thấy một sự chuyển động vĩ đại diễn ra trên khắp dải đất hình chữ S. Những bến xe nghẹt thở, những sân bay chật cứng, những dòng người xe máy lỉnh kỉnh đồ đạc nối đuôi nhau kéo dài vô tận trên quốc lộ trong mưa phùn gió bấc. Người ta chen chúc, người ta chờ đợi, người ta chịu đựng.

Tại sao? Có động lực kinh tế nào, có lợi ích vật chất nào ghê gớm đến mức khiến người ta phải “hành xác” như thế? Tại sao mà nhất định phải “về”? Vé tàu xe đắt đỏ, đường sá gian nan, về đến nhà thì dọn dẹp mệt nhoài, ăn uống vài bữa rồi lại khăn gói ra đi. Xét về cái lý của sự “được – mất”, đó là một sự lãng phí.

Nhưng người Việt không sống chỉ bằng cái lý. Người Việt sống bằng cái Tình và cái Đạo. Với tôi, cuộc đại di cư ngày Tết không đơn thuần là sự di chuyển địa lý từ điểm A đến điểm B. Đó là một cuộc hành hương. Một cuộc hành hương ngược dòng thời gian, ngược dòng ký ức, để tìm về cái chốn sơ nguyên của tâm hồn mình.

Chúng ta rời làng ra phố. Phố thị cho ta cơm áo, cho ta danh vọng. Ở phố, ta sống theo thời gian của những chiếc đồng hồ tích tắc không ngừng của deadline. Ta là ông giám đốc, là bà trưởng phòng, là kẻ làm công…Ta có “nhà” ở phốnhưng chưa chắc ta đã có “tổ ấm”.

Nhưng khi Tết đến, quy luật của thời gian dường như thay đổi. Tết là thời khắc thời gian ngưng lại và cuộn tròn. Đó là thời gian tuần hoàn. Xuân đi rồi Xuân đến. Và trong cái chu kỳ vĩnh cửu ấy, con người ta bỗng thấy sợ sự trôi dạt vô định. Ta thèm khát một cái Neo.

Quê hương chính là cái Neo ấy.

Tết Đoàn Viên

Người Việt “nhất định” về quê, là để tìm lại sự toàn vẹn của chính mình. Khi bàn chân chạm xuống con đường đất đầu làng, khi hít vào lồng ngực mùi khói đốt đồng hăng hăng, mùi bùn non ngai ngái, hay mùi hương trầm thoang thoảng từ ngôi chùa cổ, tự nhiên những lớp mặt nạ rơi xuống. Ta không còn là ông này bà nọ. Ta trở về là cái Tí, cái Na của ngày xưa. Ta được trần trụi với cảm xúc, được khóc cười hồn nhiên như đứa trẻ. Về quê, là để được bé lại. Bé lại trong vòng tay của đất đai, của mẹ cha là một ân sủng.

Sâu xa hơn, cái sự “về” ấy còn mang một màu sắc tâm linh huyền bí, gắn liền với triết lý về Sự sống và Cái chết của dân tộc.

Tết, trong tâm thức Việt, là cuộc hội ngộ vĩ đại giữa Người sống và Người đã khuất. Những ngày Tết, bàn thờ là trung tâm của vũ trụ gia đình. Người Việt tin rằng, chết không phải là hết, chết là rời khỏi cõi tạm để về với cõi vĩnh hằng, và tổ tiên vẫn luôn dõi theo con cháu. Chiều ba mươi Tết, khi nén hương được thắp lên, khói hương bay lên bảng lảng nối liền hai thế giới Âm – Dương. Đó là lúc cánh cửa vô hình được mở ra.

Người ta về quê, vượt ngàn dặm đường xa, nhiều khi chỉ để được tự tay thắp một nén nhang lên mộ ông bà, để mời tổ tiên về ăn Tết. Cái hành động ấy, nhìn bên ngoài thì giản dị, nhưng bên trong là cả một bầu trời văn hóa. Đó là sự xác tín về nguồn cội. Cây có cội mới trổ cành xanh lá, nước có nguồn mới bủa khắp rạch sông. Chữ Viên nghĩa là tròn. Đó không chỉ là vòng tròn tuần hoàn của vũ trụ, mà đó còn là vòng tròn huyết thống, một vòng tròn khi cả người còn sống và những người đã khuất nắm được tay nhau. Tết Đoàn Viên trong lòng người Việt nó nặng là như vậy.

Tôi hay nghĩ đến từ “Bản lai diện mục” trong nhà Phật – khuôn mặt xưa nay của chính mình. Phải chăng, suốt một năm dài, ta đã đánh mất khuôn mặt ấy giữa chợ đời huyên náo? Và Tết là lúc ta về đứng trước bàn thờ gia tiên, soi mình vào di ảnh người xưa để tìm lại khuôn mặt thật? Đứng trước tổ tiên, con người ta buộc phải thành thật. Lúc ấy, mọi tị hiềm, mọi bon chen tan biến. Chỉ còn lại lòng biết ơn và sự kính ngưỡng. Về quê, vì thế, là một liệu pháp “tắm gội” cho tâm hồn. Ta gột rửa bụi trần để nạp lại năng lượng tinh khiết cho một hành trình mới.

Nếu không về, nếu Tết này vắng mặt, người ta cảm thấy có lỗi. Cái lỗi ấy không ai trừng phạt, nhưng lương tâm thì day dứt. Đó là cái Đạo – Đạo hiếu, Đạo làm người. Cái Đạo ấy không cần sách vở giáo điều, nó nằm ngay trong tiếng gọi thầm kín của con tim: “Về đi con, ông bà đang đợi”.

Con dẫu lớn vẫn là con của mẹ

Và nói đến đợi chờ, làm sao không nhắc đến những người đang sống? Có một lý do trần thế hơn, nhưng lại nhói lòng hơn, khiến những người con nhất quyết phải về: Đó là Mẹ, là Cha.

Mỗi cái Tết qua đi, lưng mẹ lại còng thêm một chút, mắt cha lại mờ đi ít nhiều. Những người trưởng thành về quê là vì nỗi sợ.

Sợ rằng một mai kia, khi trở về, cái bóng dáng gầy gò đứng ngóng ở đầu ngõ ấy sẽ không còn nữa. Sợ rằng căn nhà xưa sẽ trở nên lạnh lẽo khói hương, và tiếng “Mẹ ơi” sẽ rơi vào hư không.

Có ai đó đã ví von rất hay: Cha mẹ là Quê hương. Còn cha mẹ là còn lối để về. Mất cha mẹ, quê hương bỗng hóa thành đất khách. Lúc ấy, dù có về lại chốn xưathì cũng chỉ là về thăm một kỷ niệm, chứ không phải là “Về Nhà”. Chính cái tâm thức sợ mất mát, sợ sự hữu hạn của kiếp người đã thôi thúc những đôi chân mỏi mệt bước nhanh hơn. Cuộc trở về này là cuộc chạy đua với thời gian. Người ta về để tranh thủ yêu thương, tranh thủ được hầu hạ đấng sinh thành.

Về đi thôi

Thành phố ngày Tết thường vắng vẻ. Còn ở quê, cái ồn ào của tiếng lợn kêu, tiếng chày giã giò, tiếng chào hỏi í ới của xóm giềng… lại tạo nên sự bình yên. Đó là bình yên của kết nối.

Trọn kiếp người ta chập chờn nguồn cội

Có một miền quê trong đi, đứng, nói, cười

(Nguyễn Duy)

Xã hội hiện đại làm chúng ta đứt gãy. Chúng ta kết nối với cả thế giới qua internet nhưng lại đứt kết nối với người hàng xóm, thậm chí đứt kết nối với chính người thân trong nhà. Về quê là để nối lại những sợi dây đã đứt. Cái tình làng nghĩa xóm, sự quan tâm đôi khi hơi sỗ sàng nhưng chân chất của người quê, nó nhắc nhở ta rằng ta thuộc về một cộng đồng. Ta là một mắt xích trong mạng lưới chằng chịt của những mối quan hệ thân tộc và địa lý. Ta không bơ vơ.

Có những người bảo: “Thời đại AI rồi, gọi video call là thấy mặt, chuyển khoản là xong quà, cần gì phải về cho tốn kém”. Tôi cho rằng đó là suy nghĩ của những người chưa thấu hiểu hết chữ “Tình” của người Việt, hoặc giả họ đang cố dùng lý trí để biện minh cho hoàn cảnh. Công nghệ có thể truyền tải hình ảnh và âm thanh, nhưng không thể truyền tải được hơi ấm. Bạn không thể ngửi thấy mùi hương nhu trong nồi nước tắm tất niên của mẹ qua màn hình điện thoại. Bạn không thể cảm nhận được cái run rẩy của bàn tay cha khi đón lấy món quà mừng tuổi qua Facetime.

Con người, suy cho cùng, là sinh vật của cảm xúc. Chúng ta cần sự hiện diện. Sự hiện diện bằng xương bằng thịt là món quà quý giá nhất mà ta có thể trao tặng cho người thân. Chữ “Hiếu” của người Việt, đỉnh cao nhất không phải là vật chất, mà là sự “nuôi chí” và sự “có mặt”.

Dẫu biết rằng “mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh”. Cũng có những người không thể về. Vì mưu sinh, hay vì một nỗi niềm u uẩn nào đó. Những đêm giao thừa, tôi thường nghĩ đến họ với một niềm cảm thương sâu sắc. Ở một góc trọ nào đó, họ đang hướng về quê hương bằng tâm tưởng. Với họ, “Về” là một giấc mơ. Và đôi khi, hành trình trở về trong tâm tưởng ấy còn mãnh liệt hơn, day dứt hơn cả những chuyến đi thực.

Mùa xuân đang gõ cửa. Ngoài kia, những chuyến xe bắt đầu lăn bánh. Tôi nhìn thấy ánh sáng hy vọng trong ánh mắt của những người đang hối hả xếp hàng mua vé. Họ đang khẳng định: Dù cuộc đời có dâu bể thế nào, thì vẫn còn một nơi chốn bao dung giang rộng vòng tay đón họ trở về. Nơi ấy, không cần vé vào cửa.

Nơi ấy là Nhà.

Vậy nên, hãy cứ về. Đừng ngại đường xa, đừng ngại tốn kém. Bởi vì mỗi bước chân trở về là một bước chân vun bồi cho cội rễ. Cây đời có xanh tươi cũng nhờ gốc rễ ấy hút nhựa từ lòng đất mẹ. Văn hóa dân tộc được trường tồn cũng nhờ những cuộc hành hương bền bỉ mỗi độ xuân về.

Về đi thôi. Mẹ già đang ngồi hong tóc bên hiên, đếm từng tờ lịch rơi…

Để lại một bình luận