Người đàn ông 55 tuổi mắc tiểu đường ngày nào cũng ăn khoai lang, 5 tháng sau đi khám, bác sĩ vội hỏi: “Ông đã làm gì?”

Buổi sáng trong phòng khám, ông Lý 55 tuổi cầm kết quả xét nghiệm với vẻ bối rối. Cách đây 5 tháng, ông được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường, bác sĩ dặn phải kiểm soát chế độ ăn và đường huyết nghiêm ngặt. Thế nhưng suốt thời gian đó, ông gần như ngày nào cũng ăn khoai lang, với suy nghĩ đây là thực phẩm “tự nhiên, tốt cho sức khỏe và hỗ trợ giảm cân”. Ông đã chuẩn bị tinh thần cho kết quả xấu, nhưng lần tái khám này lại khiến bác sĩ phải hỏi ngược: “Ông đã làm gì vậy?”.

Trường hợp của ông Lý khiến nhiều người bất ngờ là một loại thực phẩm có vị ngọt như khoai lang lại có thể giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn kỳ vọng. Tuy nhiên, câu trả lời không nằm ở việc ăn càng nhiều càng tốt, mà nằm ở cách ăn và tổng thể lối sống.

Trên thực tế, khoai lang có chỉ số đường huyết (GI) tương đối thấp so với nhiều loại tinh bột tinh chế. Ngoài ra, thực phẩm này còn giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và nhiều vi chất quan trọng. Chất xơ trong khoai lang đóng vai trò như “tấm đệm” trong đường tiêu hóa, làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó giảm đỉnh đường huyết sau ăn. Một số nghiên cứu từ Trường Y tế Công cộng Harvard (Harvard T.H. Chan School of Public Health, Mỹ) cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có thể giúp giảm khoảng 12% mức đường huyết sau ăn ở người tiểu đường.

Không chỉ vậy, phần lớn carbohydrate trong khoai lang là tinh bột phức hợp, cần thời gian dài hơn để phân giải thành glucose, giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn so với cơm trắng hay bánh mì trắng. Điều này góp phần giảm áp lực lên tế bào beta của tuyến tụy, vốn chịu trách nhiệm tiết insulin. Bên cạnh đó, các vi chất như kali, magiê và vitamin C trong khoai lang cũng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và quá trình chuyển hóa đường.

Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh khoai lang không phải “thực phẩm thần kỳ”. Ăn quá nhiều vẫn có thể khiến đường huyết tăng cao, và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị hay phác đồ y khoa. Trường hợp của ông Lý đạt kết quả tích cực là nhờ ông kiểm soát tổng lượng ăn, duy trì giờ giấc đều đặn, chứ không phải chỉ đơn giản là “ăn thật nhiều khoai lang”.

Sau 5 tháng, bác sĩ ghi nhận nhiều thay đổi rõ rệt ở ông Lý. Đường huyết lúc đói giảm từ 8,9 mmol/L xuống còn 6,7 mmol/L, tiệm cận mức bình thường. Đường huyết sau ăn cũng ổn định hơn, giảm từ khoảng 11 mmol/L xuống còn 8 mmol/L, giúp hạn chế tổn thương mạch máu. Cân nặng giảm khoảng 4 kg nhờ khoai lang tạo cảm giác no lâu nhưng ít calo, qua đó góp phần cải thiện tình trạng kháng insulin. Hệ tiêu hóa cũng tốt hơn nhờ lượng chất xơ dồi dào, giảm táo bón và hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa như polyphenol và beta-carotene trong khoai lang còn có lợi cho tim mạch nếu duy trì lâu dài.

Từ câu chuyện này, các chuyên gia đưa ra một số nguyên tắc nếu muốn tận dụng khoai lang trong kiểm soát đường huyết. Trước hết, cần kiểm soát khẩu phần, mỗi bữa chỉ nên ăn khoảng 100-150g, tương đương một củ cỡ vừa. Thứ hai, nên kết hợp khoai lang với nguồn đạm như thịt nạc, cá, đậu phụ và một lượng nhỏ chất béo lành mạnh như dầu ô liu hoặc các loại hạt để làm chậm hấp thu đường. Thứ ba, ưu tiên cách chế biến đơn giản như hấp, luộc hoặc nướng, hạn chế chiên rán hay thêm đường. Cuối cùng, duy trì vận động đều đặn như đi bộ nhanh, chạy nhẹ hoặc tập dưỡng sinh khoảng 30 phút mỗi ngày để tăng độ nhạy insulin.

Các bác sĩ cũng lưu ý, tiểu đường là bệnh mạn tính, việc ăn uống chỉ là một phần trong kiểm soát bệnh. Mỗi người cần theo dõi đường huyết định kỳ và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Câu chuyện của ông Lý cho thấy, những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn và lối sống nếu thực hiện đúng cách có thể mang lại cải thiện rõ rệt, nhưng cần áp dụng một cách khoa học và cá nhân hóa, thay vì làm theo cảm tính.

Nguồn và ảnh: Sohu