Những sai lầm tai hại khi giải rượu ngày Tết

Các phương pháp như uống cà phê đặc để tỉnh rượu, ép nôn hay dùng thuốc giảm đau tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Caffeine chỉ giúp kích thích thần kinh trung ương, khiến người say cảm giác tỉnh táo hơn chứ không làm giảm nồng độ cồn trong máu. Điều này dễ khiến họ chủ quan, tiếp tục lái xe hoặc tham gia các hoạt động nguy hiểm. Ngoài ra, cà phê còn làm tăng nhịp tim, lợi tiểu, khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.

Một sai lầm phổ biến khác là cố tình gây nôn hoặc uống chanh, giấm đậm đặc khi đang say. Thực tế, khi rượu đã được hấp thu vào máu thì việc gây nôn không giúp loại bỏ cồn mà còn có thể gây trầy xước niêm mạc họng, rách thực quản, thậm chí sặc vào đường thở dẫn đến viêm phổi hít. Uống các dung dịch có tính axit đậm đặc lúc dạ dày trống còn làm tăng nguy cơ viêm loét, xuất huyết tiêu hóa.

Đặc biệt nguy hiểm là thói quen tự ý dùng thuốc giảm đau, nhất là paracetamol. Đây là thuốc được chuyển hóa qua gan – cơ quan đang phải hoạt động quá tải để xử lý ethanol. Sự kết hợp này có thể làm tăng độc tính trên gan, dẫn đến viêm gan cấp hoặc suy gan tối cấp. Thực tế lâm sàng đã ghi nhận nhiều ca nhập viện trong tình trạng tổn thương gan nặng sau khi lạm dụng thuốc giảm đau để “chống say”.

Theo BS.CKI Đinh Hoàng Trung – bác sĩ Nội tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn, ngộ độc rượu không chỉ là tình trạng say thông thường. Ethanol với liều cao có thể gây ức chế thần kinh trung ương, suy hô hấp, tụt huyết áp. Nguy hiểm hơn, methanol trong các loại rượu không rõ nguồn gốc có thể gây toan chuyển hóa, tổn thương não, mù lòa và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Thực tế tại bệnh viện cho thấy nhiều bệnh nhân nhập viện muộn vì người nhà nghĩ rằng chỉ cần để ngủ sẽ tự tỉnh. Việc bỏ lỡ “thời điểm vàng” khiến quá trình hồi sức trở nên khó khăn, nguy cơ biến chứng tim mạch và thần kinh tăng cao.

Người thân cần đặc biệt cảnh giác khi người say có các biểu hiện như gọi không đáp ứng, lơ mơ khó đánh thức, nôn liên tục, nôn ra máu, thở chậm hoặc thở khò khè, tím tái, co giật, đau đầu dữ dội, nhìn mờ hoặc đau bụng nhiều. Đây là những dấu hiệu nguy hiểm, cần đưa đến cơ sở y tế ngay, tuyệt đối không chờ tự tỉnh.

Với trường hợp say nhẹ, người bệnh còn tỉnh táo, bác sĩ khuyến cáo nên cho uống nước ấm hoặc dung dịch bù điện giải pha đúng cách để chống mất nước, ăn nhẹ bằng cháo loãng hoặc súp nếu không buồn nôn và nghỉ ngơi ở nơi thoáng khí. Khi nằm, cần đặt người say ở tư thế nghiêng để tránh sặc. Không để người say ngủ một mình trong phòng kín, không tự ý dùng thuốc an thần hoặc bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng không có phương pháp nào giúp “giải rượu” tức thì. Gan cần thời gian để chuyển hóa cồn, trung bình khoảng một đơn vị cồn mỗi giờ. Vì vậy, cách an toàn nhất vẫn là uống có kiểm soát. Những người mắc bệnh gan, dạ dày, tim mạch, phụ nữ mang thai hoặc đang dùng thuốc nên tránh rượu bia hoàn toàn.

Để bảo vệ sức khỏe trong dịp Tết, mỗi người cần chủ động đặt giới hạn lượng rượu bia, không ép nhau uống, không lái xe sau khi đã sử dụng đồ uống có cồn và khám sức khỏe định kỳ để tầm soát bệnh lý gan cùng các biến chứng liên quan. Việc lựa chọn rượu bia có nguồn gốc rõ ràng, ăn no trước khi uống và uống xen kẽ nước lọc cũng giúp giảm phần nào tác hại.

Tết là dịp vui nhưng không ít cuộc vui kết thúc trong phòng cấp cứu chỉ vì những quan niệm sai lầm về “giải rượu”. Uống có trách nhiệm, nhận biết sớm dấu hiệu nguy hiểm và xử trí đúng cách mới là giải pháp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình trong những ngày đầu năm.