Phân biệt đột quỵ và đột tử khi thấy người bất ngờ ngã gục

Theo bác sĩ Trần Đăng Trường, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện đa khoa Thủ Đức (TP.HCM), thực chất đột quỵ và đột tử hoàn toàn khác nhau về cơ chế, cách nhận biết và xử trí ban đầu.

Bệnh nhân nam T.T.K (62 tuổi, có bệnh nền tăng huyết áp) đột ngột bị méo miệng, yếu tay phải và nói khó. Khi đến khám tại Bệnh viện đa khoa Thủ Đức, các bác sĩ nhận định đây là trường hợp có nguy cơ đột quỵ điển hình; bệnh nhân sau đó được tiếp tục theo dõi kỹ để đề phòng cơn đột quỵ bất ngờ.

Trường hợp khác là bệnh nhân nam H.V.T (45 tuổi, có thói quen hút thuốc), đang chơi thể thao thì đột ngột ngã quỵ. Bệnh nhân không thở, không còn mạch, khi được đưa đến bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân T. đã ngừng tim do rung thất (liên quan bệnh mạch vành tiềm ẩn) – một tình trạng đột tử tim mạch.

ẢNH MINH HỌA: N.Q TẠO TỪ AI

“Đột quỵ liên quan đến não, đột tử chủ yếu do tim”

Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ, làm một vùng não bị tổn thương. Theo bác sĩ Đăng Trường, đột quỵ có 2 dạng chính:

• Nhồi máu não (khoảng 85% số ca): Mạch máu bị tắc do huyết khối hoặc máu đông từ tim, động mạch cảnh trôi lên não.
• Xuất huyết não (khoảng 15% số ca): Mạch máu bị vỡ, máu tràn vào nhu mô não, làm tăng áp lực nội sọ.

Trong khi đó, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), đột tử là tình trạng tử vong tự nhiên xảy ra rất nhanh, thường trong vòng 1 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến tim mạch:

• Rối loạn nhịp tim ác tính (rung thất, nhịp nhanh thất).
• Nhồi máu cơ tim cấp.
• Ngừng tim đột ngột.

“Đột quỵ và đột tử khác nhau ở cơ quan bị ảnh hưởng và cách khởi phát. Đột quỵ liên quan đến não, xảy ra khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ, người bệnh lúc đầu có thể còn ý thức và có cơ hội cứu sống nếu được xử trí sớm. Trong khi đó, đột tử chủ yếu do tim, thường do ngừng tim hoặc rối loạn nhịp nặng, người bệnh thường mất ý thức ngay và khả năng sống còn phụ thuộc vào việc ép tim (CPR) kịp thời”, bác sĩ Đăng Trường cho hay.

Khi thấy người ngã quỵ, nên làm gì trước?

Theo bác sĩ Trường, khi thấy 1 người đột ngột ngã quỵ, việc đầu tiên cần làm là kiểm tra thở và mạch.

Nếu không thở, không bắt được mạch, cần nghĩ ngay đến ngừng tim/đột tử. Lúc này phải gọi cấp cứu và ép tim (CPR) ngay lập tức. Nếu người bệnh vẫn còn thở, còn mạch, khả năng cao liên quan đến đột quỵ hoặc nguyên nhân thần kinh.

Để nhận diện nhanh đột quỵ, bác sĩ gợi ý mọi người có thể dựa vào quy tắc FAST của Hiệp hội Đột quỵ Mỹ (ASA):

Công Tơ Điện Hunonic Entec - Giải Pháp Tiết Kiệm Năng Lượng Thông Minh Điều Khiển

Chi tiết Địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Tên tổ chức chịu trách nhiệm hàng hóa Khu vực xuất xứ Thời hạn bảo hành Điện áp đầu vào (V) Công suất (W) Loại bảo hành Thương hiệu 750 KIM GIANG HUNONIC HÀ NộI Việt Nam 12 tháng 220v 14000 Bảo hành

• F (Face): Méo miệng.
• A (Arm): Yếu hoặc liệt tay chân một bên.
• S (Speech): Nói khó, nói đớ.
• T (Time): Ghi nhớ thời điểm khởi phát.

Chỉ cần một trong các dấu hiệu trên, cũng phải xem như đột quỵ và gọi cấp cứu ngay.

“Với trường hợp nghi đột quỵ, cần ghi nhận giờ khởi phát, đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn, không cho ăn uống và nhanh chóng đưa đến bệnh viện có khả năng can thiệp đột quỵ”, bác sĩ Đăng Trường nhấn mạnh.

Ảnh: P.H tạo từ AI

Đột quỵ thường gặp ở người lớn tuổi, tăng huyết áp lâu năm

Theo bác sĩ Trường, đột quỵ liên quan chặt chẽ nhất với tăng huyết áp. Ngoài ra còn có tiểu đường, rung nhĩ, xơ vữa động mạch và hút thuốc lá. Đây là những yếu tố làm tổn thương mạch máu não theo thời gian.

Trong khi đó, đột tử thường gắn với các bệnh lý tim mạch như bệnh mạch vành, rối loạn nhịp tim, suy tim, bệnh cơ tim. Ở người trẻ, nguyên nhân có thể đến từ các bất thường điện học tim bẩm sinh mà trước đó không có biểu hiện rõ ràng.

Bác sĩ Trường cho biết thêm, đột quỵ thường gặp ở người lớn tuổi, đặc biệt là người bị tăng huyết áp lâu năm. Đột tử có thể xảy ra ở người lớn có bệnh tim, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người trẻ do rối loạn nhịp tim bẩm sinh.

3ộ điều khiển nhiệt độ PID REX-C100, với cặp nhiệt

Giới thiệu về sản phẩm này Độ chính xác đo: + / - 0,5% FS Dung sai bù đầu lạnh: + /- 2 độ C (có thể được sửa đổi bằng phần mếm trong 0 ~ 50 độ C) Độ phân giải: 14 bit Chu ky lấy mẫu: 0,5 giây Quyền lực: AC 100-240V 50 / 60HZ Giá trị quá trình (PV), Giá trị cài đặt (SV) <iểm soát PIN (bao gồm ON / OFF, PID loại bước và PID liêr tỤc) Điều khiển tự điều chỉnh Đầu ra rơ le: công suất tiếp xúc 250V AC 3A (tải điện