Trao sự sống cho… người dưng

Từ một cơ thể đã dừng lại nhịp thở, những trái tim, lá phổi, quả thận, giác mạc… lên đường đến với những người xa lạ đang ở ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Giữa ánh đèn của phòng mổ, tình người được thắp sáng từ tận cùng đau thương, mất mát.

Những tấm lòng


cao thượng

Khoảng 2 giờ sáng ngày 7/11/2025, tại khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Chợ Rẫy, cô gái 22 tuổi cúi đầu, tay run run ký vào tờ đơn hiến tạng của cha. Phía sau chữ ký ấy là một hành trình ngắn ngủi mà đau đớn đến tận cùng.

“Ba em bị té ở nhà. Em đưa ba vào viện với suy nghĩ đơn giản là cấp cứu rồi sẽ ổn thôi. Nhưng chỉ hai ngày sau, bác sĩ thông báo ba em đã ngưng tim, dù hồi sức được nhưng não tổn thương nặng, khả năng hồi phục gần như bằng không” – cô gái kể trong nỗi đau đớn đến mức không thể khóc thành tiếng.

Cố níu giữ cha lại thế giới này chỉ kéo dài thêm đau đớn cho ông. Trong khoảnh khắc trống rỗng ấy, ký ức về một bản tin thời sự nói về hiến tạng, về những người mòn mỏi chờ được cứu sống… bất chợt hiện lên. Cô gái chủ động hỏi bác sĩ về hiến tạng. Rồi chính cô gọi điện cho mẹ, chậm rãi giải thích: “Não ba đã chết, nhưng những phần khác vẫn còn có thể cứu người. Nếu ba giúp được ai đó sống tiếp thì mình hãy để ba giúp”.

Ở đầu dây bên kia, người mẹ lặng đi vì chưa từng nghĩ đến việc hiến tạng của chồng. Cuối cùng, bà nói với con: “Con quyết sao thì mẹ nghe vậy”. Cô gái gọi cho cậu em trai 18 tuổi. Chàng trai trẻ im lặng một lúc rồi đồng ý. Đến lúc ấy, cô gái mới bật khóc nghẹn ngào như trút hết nỗi đau.

Tại bệnh viện, người mẹ ngậm ngùi bộc bạch: “Mình quyết định như thế không chỉ cứu sống nhiều người mà còn có cơ hội được nhìn thấy đôi mắt, nghe được nhịp đập của trái tim anh ấy, dù là trong cơ thể người khác. Tôi chỉ mong những người được anh ấy trao gửi sự sống luôn khỏe mạnh và xem chúng tôi như người thân”.

Trước đó, một nghĩa cử cao đẹp cũng diễn ra tại Bệnh viện Thống Nhất, TPHCM. Người phụ nữ trung niên gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng trên đường đi làm. Sau ba ngày được các bác sĩ hồi sức tích cực nhưng tri giác không cải thiện, đến 9 giờ 30 phút ngày 17/10/2025, bệnh nhân được công bố chết não. Con trai bà đã quyết định thực hiện di nguyện của mẹ: hiến tạng để cứu người.

Ngay trong đêm, các ê kíp bác sĩ từ nhiều bệnh viện lớn cùng phối hợp thực hiện việc lấy tạng – ghép tạng. Trái tim của người phụ nữ được điều phối ghép ngay tại Bệnh viện Thống Nhất, hai quả thận và hai giác mạc lên đường ra Huế và sang Bệnh viện Nhân Dân Gia Định.

Gần 24 giờ sau, trái tim của bà đập trở lại trong lồng ngực một người đàn ông 61 tuổi đang suy tim giai đoạn cuối sau ca ghép tim lần đầu được thực hiện tại Bệnh viện Thống Nhất.

“Một người ra đi nhưng nhiều cuộc đời khác được ở lại. Đó là ý nghĩa nhân văn lớn nhất của hiến tạng”. Bác sĩ Phạm Thanh Việt, Phó Giám đốc điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy

Đêm cuối của năm 2025, tại Bệnh viện Nhân Dân 115, vợ và con bệnh nhân N.Đ.T.L (51 tuổi, bị chết não) đã nén đau thương, hiến toàn bộ mô, tạng của ông. Trong đó, hai quả thận được ghép thành công ngay tại bệnh viện.

Ngăn vợ vay nóng


ghép tim cho chồng

Khi mỗi quyết định hiến tạng được đưa ra, cuộc chạy đua khốc liệt với thời gian lập tức bắt đầu. Ở các khoa hồi sức, từng thông số huyết áp, từng nhịp thở, từng phút tưới máu cho tim, gan, thận… đều được giữ gìn như giữ lửa. Bác sĩ Phạm Thanh Việt, Phó Giám đốc điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, chỉ trong vài ngày ngắn ngủi đầu tháng 11/2025, hai ca hiến tạng liên tiếp diễn ra gần như đồng thời tại Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Bà Rịa – Vũng Tàu.

Ông Việt kể: “Sau ca hiến – ghép thứ nhất, ai cũng kiệt sức nhưng khi có thêm ca hiến thứ hai, câu trả lời của cả ê kíp bác sĩ vẫn là tiếp tục. Không ai muốn phụ lòng người đã chọn cho đi sự sống trong giây phút cuối cùng”.

Trong các cuộc ghép tạng vừa diễn ra thì ca ghép tim vào rạng sáng 18/10 tại Bệnh viện Thống Nhất không chỉ là một dấu mốc y khoa, mà còn để lại câu chuyện lay động về y đức và tình người. Một bên là trái tim của người phụ nữ chết não. Một bên là người đàn ông nghèo 61 tuổi đang cận kề cái chết vì suy tim giai đoạn cuối. Giữa ranh giới sinh – tử, các bác sĩ đã đặt sinh mạng của người bệnh lên trên hết và không do dự quyết định “cứu người trước, tiền bạc tính sau”.

Quang Hùng Studio

Bác sĩ Đỗ Kim Quế, Phó Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, nhớ lại: “Đây là ca ghép tim đầu tiên của bệnh viện, trong bối cảnh chưa được cấp phép chính thức. Đêm 17/10, bệnh nhân liên tục rung thất, tụt huyết áp, phải sốc điện nhiều lần. Thời gian sống chỉ còn tính bằng giờ.

Nếu chuyển viện, bệnh nhân chắc chắn không qua khỏi. Bệnh viện lập tức xin ý kiến Bộ Y tế, Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và huy động sự hỗ trợ từ Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Trung ương Huế.

Từ 3 giờ sáng 18/10, ê kíp ba miền bắt đầu ca ghép tim… Hơn 2 giờ sau, trái tim người hiến đập trở lại. Khoảnh khắc ấy, không ai cầm được nước mắt”.

Ít ai biết, khi nghe chi phí ghép tim, vợ bệnh nhân bật khóc. Sau nhiều năm chạy chữa cho chồng, gia đình bà lâm vào hoàn cảnh khánh kiệt nhưng vẫn không từ bỏ hy vọng.

“Nghe chị ấy nói sẽ đi vay nóng để đóng viện phí, tôi kiên quyết ngăn lại. Không thể để gia đình bệnh nhân rơi vào bẫy tín dụng đen. Chúng tôi xác định cứu người là ưu tiên cao nhất. Sau ca ghép, bệnh viện đã hỗ trợ gia đình làm thủ tục xin trợ giúp, kêu gọi các nguồn quỹ và vận động mạnh thường quân tài trợ…” – bác sĩ Quế chia sẻ.

Mùa Xuân này, có những trái tim đập tiếp nhịp đập của một cuộc đời khác, có những đôi mắt tìm lại ánh sáng từ một người chưa từng gặp và có những gia đình, dù mất mát vẫn có thể mỉm cười trong nước mắt bởi họ biết, người thân của mình đã hóa thân thành sự sống.