Các định hướng mới, vượt trội, đột phá trong Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm

Hà Nội đặt mục tiêu trở thành thành phố toàn cầu, dân số tối đa 20 triệu người

Theo Quy hoạch, phạm vi lập quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với 126 xã, phường. Không gian nghiên cứu được mở rộng, kết nối với các tỉnh trong Vùng Thủ đô như Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, cùng Vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế lớn, trong đó Hà Nội giữ vai trò hạt nhân dẫn dắt.

Về quy mô, diện tích tự nhiên của Thủ đô khoảng 3.359,84 km². Dân số dự kiến đạt 14–15 triệu người vào năm 2035, tăng lên 15–16 triệu vào năm 2045 và 17–19 triệu vào năm 2065. Tầm nhìn dài hạn sau năm 2065, dân số được kiểm soát không quá 20 triệu người nhằm đảm bảo cân bằng hạ tầng và môi trường.

Tỷ lệ đất xây dựng đô thị cũng sẽ tăng mạnh, đạt khoảng 45–50% vào năm 2045 và 55–60% vào năm 2065, theo mô hình phát triển “nén – xanh”, trong khi phần còn lại được bảo vệ để duy trì hệ sinh thái và không gian xanh.

Quy hoạch được chia thành các giai đoạn: ngắn hạn đến năm 2035, trung hạn đến năm 2045, dài hạn đến năm 2065 và tầm nhìn chiến lược 100 năm.

Về mục tiêu, đến năm 2035, Hà Nội phấn đấu trở thành thành phố “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc”, là trung tâm kinh tế, giáo dục, y tế và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đến năm 2045, Thủ đô hướng tới ngang tầm các thủ đô phát triển trên thế giới, và đến năm 2065 trở thành thành phố toàn cầu với chất lượng sống thuộc nhóm cao nhất.

Cụ thể, giai đoạn 2026–2035, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11%/năm, quy mô kinh tế đạt khoảng 200 tỷ USD, kinh tế số chiếm 50%. Giai đoạn 2036–2045, GRDP dự kiến đạt khoảng 640 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người tối thiểu 42.000 USD. Đến giai đoạn 2046–2065, quy mô GRDP có thể đạt khoảng 1.920 tỷ USD, với thu nhập bình quân đầu người khoảng 95.000 USD.

Đáng chú ý, Sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái – văn hóa trung tâm, đóng vai trò kết nối không gian phát triển đô thị đa tầng, đa cực và đa trung tâm.

Tầm nhìn đến sau năm 2065, Hà Nội hướng tới trở thành đại đô thị toàn cầu “Văn hiến – Thông minh – Sáng tạo – Sinh thái”, với nền kinh tế chuyển dịch mạnh sang công nghiệp văn hóa, dịch vụ, tài chính, logistics và các ngành sáng tạo, đồng thời phát triển “nông nghiệp đô thị” công nghệ cao.

Hà Nội đề xuất 11 nhóm giải pháp đột phá trong Quy hoạch

Với quan điểm thay đổi mạnh mẽ về tư duy, phương pháp, chuyển từ quy hoạch hàn lâm sang quy hoạch hành động. Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được gắn liền với chương trình, kế hoạch thực hiện, làm cơ sở để triển khai ngay các dự án động lực mang tính chiến lược của Thủ đô; phát triển đô thị gắn chặt với phát triển hạ tầng, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị để khắc phục triệt để các điểm nghẽn của các đô thị lớn.

Phát triển liên kết vùng: Xây dựng mô hình “Hạt nhân – Vệ tinh” gắn với chia sẻ chức năng, Hà Nội giữ vai trò là đô thị hạt nhân, trung tâm lan tỏa và động lực dẫn dắt toàn vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ.

Về cấu trúc không gian và kết nối: Các đô thị thuộc các tỉnh xung quanh (như Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình…) đóng vai trò là các đô thị vệ tinh, đối trọng. Hệ thống “Hạt nhân – Vệ tinh” này được gắn kết chặt chẽ thành một khối thống nhất thông qua mạng lưới hạ tầng giao thông hiện đại, bao gồm: các tuyến đường vành đai (Vành đai 4, 4,5, Vành đai 5), các trục cao tốc hướng tâm và đặc biệt là hệ thống đường sắt liên vùng.

Tải VPBank

Về phân vai và chia sẻ chức năng: kết nối hạ tầng thông suốt sẽ là cơ sở để Hà Nội san sẻ áp lực, thành phố Hà Nội tập trung vào các chức năng lõi, giá trị gia tăng cao (R&D, tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, y tế, giáo dục chuyên sâu); chủ động chia sẻ không gian sản xuất công nghiệp, logistics, kho bãi cho các đô thị vệ tinh lân cận để giảm tải áp lực hạ tầng cơ bản cho Thủ đô.

Về cơ chế điều phối Vùng: Thành phố đề xuất cơ chế vận hành vùng theo “cơ chế mềm” nhưng có công cụ tài chính thực chất. Kiến nghị cho phép thành lập Quỹ phát triển Vùng Thủ đô để các địa phương cùng phối hợp đầu tư các dự án hạ tầng 5 kết nối chiến lược (đường sắt liên vùng, vành đai), hệ thống sông, hồ, đê liên tỉnh để xử lý ngập cũng như xử lý các vấn đề môi trường mang tính liên tỉnh (như ô nhiễm lưu vực sông Nhuệ, sông Đáy, sông Tô Lịch,…, xử lý rác thải); di dời các cơ sở gây ô nhiễm trong vùng Thủ đô để đề xuất các giải pháp giảm ô nhiễm không khí.

Đột phá lấy đường sắt đô thị làm chủ đạo, phát triển đô thị dựa trên mô hình TOD: Định hướng giao thông công cộng của Thủ đô lấy đường sắt đô thị (Metro) làm phương thức chủ đạo, mang tính dẫn dắt quy hoạch. Quy hoạch bổ sung các tuyến liên vùng, nâng tổng chiều dài mạng lưới Metro lên khoảng 1.200 km để định hình không gian phát triển mới. Trong đó: Đường sắt Vùng/Liên vùng (03 tuyến); Đường sắt đô thị nhanh (02 tuyến); Đường sắt đô thị (11 tuyến), Đường sắt nhẹ và Vận chuyển tự động (06 tuyến).

Áp dụng triệt để mô hình TOD (Phát triển định hướng giao thông công cộng). Tại các khu vực xung quanh nhà ga Metro và các trục giao thông chính, Thành phố cho phép mở rộng không gian, tăng mật độ xây dựng, nâng tầng cao và tăng hệ số sử dụng đất, vừa tạo ra các đô thị nén hiện đại, giải phóng mặt đất để làm không gian xanh, công viên vừa là công cụ tài chính cốt lõi để Thành phố điều tiết, thu hồi phần giá trị gia tăng từ đất đai, tạo lập nguồn vốn để tái đầu tư.

Đột phá về thiết chế tại các cực tăng trưởng, kéo giãn dân cư nội đô: Đề xuất thiết lập các Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt tại các cực phát triển trọng điểm. Tiêu biểu là định hướng xây dựng Khu thương mại tự do gắn với đô thị Sân bay phía Bắc (Đông Anh – Sóc Sơn) và đô thị Khoa học Công nghệ phía Tây (Hòa Lạc).

Các mô hình này sẽ được áp dụng hệ thống cơ chế, chính sách vượt trội, tạo động lực mới để Thủ đô hội nhập và cạnh tranh quốc tế.

Đột phá về mô hình: Kiến tạo Đô thị Thông minh – Xanh – Bền vững: Đô thị Thông minh: Áp dụng mô hình quản trị dựa trên “Bản sao số” và Trí tuệ nhân tạo (AI). Mọi quyết sách quy hoạch, giao thông (ITS) đều được mô phỏng trước trên môi trường số. Tỷ trọng kinh tế số hướng tới đạt 50% GRDP vào năm 2035.

Đô thị Xanh & Bền vững: Cụ thể hóa chiến lược Hành lang xanh, quy hoạch hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net-Zero). Mở rộng hệ thống không gian xanh, nâng tỷ lệ che phủ rừng (>6,2%), mở rộng phát triển cấu trúc “Rừng trong Thành phố – Thành phố trong rừng”; chuyển đổi 100% phương tiện giao thông công cộng sang năng lượng sạch; quy hoạch vùng phát thải thấp trong nội đô; áp dụng mạnh mẽ kinh tế tuần hoàn trong xử lý rác thải và nước thải.

Tái thiết đô thị toàn diện và chọn lọc: Chuyển từ tư duy cải tạo nhỏ lẻ sang tái thiết mang tính đồng bộ, toàn diện; Nghiên cứu cải tạo, tái thiết đô thị (cải tạo tích cực, tái thiết thích ứng) khu vực trung tâm (CBD) gắn với trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng và hai bên sông; cải tạo, tái thiết, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử khu vực phố cổ (36 phố phường), phố cũ (phố Pháp), khu cũ, các khu dân cư xuống cấp, chung cư cũ; cải tạo, tái thiết khu vực Hồ Tây và vùng phụ cận, khu vực di tích, di sản (Hoàng thành Thăng Long, Cổ Loa, Văn Miếu – Quốc Tử Giám và phụ cận,…); mở rộng cải tạo, tái thiết, tái cấu 6 trúc các khu vực Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 3 và lan tỏa ra các khu vực đô thị và nông thôn.

Cho phép nghiên cứu quy hoạch tái thiết, giải tỏa mức độ phù hợp theo từng ô phố để quy hoạch lại đồng bộ hạ tầng, quỹ đất dôi dư sau giải tỏa ưu tiên xây dựng các công trình hạ tầng đô thị và không gian xanh; phát triển nhà ở xã hội tại các khu vực TOD ngoại vi; nghiên cứu quy hoạch với tính toán căn cơ, có phương án chính xác cho từng đối tượng, từng khu vực, trên nguyên tắc đảm bảo hiệu quả, nâng cao chất lượng đô thị và đảm bảo môi trường, sinh kế của người dân, tạo dư địa, động lực phát triển.

Khai thác không gian đa tầng – đa lớp:Về không gian ngầm: Xây dựng hệ thống bể ngầm chứa nước, thoát nước đa năng tích hợp dưới các không gian giao thông, bãi đỗ xe ngầm, công viên… nhằm giải quyết dứt điểm vấn nạn ngập úng nội đô; đẩy mạnh khai thác không gian ngầm đa tầng tại các khu vực TOD, phấn đấu đưa tỷ lệ ngầm hóa tại khu vực lõi đô thị lên trên 40% khu vực phát triển đô thị.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Không gian tầm thấp: Đưa “kinh tế không gian tầm thấp” (độ cao dưới 3000m) vào không gian quy hoạch đô thị; thiết lập các mạng lưới “điểm đầu mối”, “điểm vệ tinh” và “hành lang bay” an toàn phục vụ các phương tiện công nghệ mới (drone vận chuyển y tế/logistics, taxi bay), mở ra dư địa phát triển một ngành công nghiệp công nghệ cao hoàn toàn mới cho Thủ đô.

Nghiên cứu khai thác không gian tầm cao trong tương lai kết hợp các điều kiện về quản lý không lưu, an toàn bay, an ninh, quốc phòng.

Sông Hồng – biểu tượng phát triển của Thủ đô tạo bước tiến mới: Sông Hồng được xác định là trục không gian xanh, trục cảnh quan sinh thái, văn hóa và kinh tế trung tâm của Thủ đô. Quy hoạch thiết lập “Con đường di sản” chạy dọc hai bên bờ sông; cải tạo, tái thiết đô thị hai bên sông; cải tạo bãi giữa, bãi nổi thành các công viên sinh thái, không gian sáng tạo, giải trí mang tầm vóc quốc tế, bảo đảm nguyên tắc thuận thiên, hài hòa tuyệt đối với yêu cầu thoát lũ.

Phát triển Cảng hàng không thứ 2 – Vùng Thủ đô Hà Nội tại phía Nam (xã Ứng Hòa, Chuyên Mỹ): Dành quỹ dự trữ không gian và hạ tầng chiến lược để phát triển. Định hướng khu vực này phát triển theo mô hình đô thị sân bay, hình thành trung tâm dịch vụ vận tải, logistics trung chuyển đa phương thức (kết nối đồng bộ đường hàng không, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, đường bộ cao tốc và đường thủy), tạo động lực phát triển cho khu vực phía Nam.

Đột phá trong cải thiện môi trường thực hiện đồng bộ các giải pháp để giải quyết dứt điểm vấn nạn ô nhiễm môi trường: Trọng tâm là chiến lược làm sống lại hệ thống các dòng sông (sông Tô Lịch, sông Nhuệ, sông Đáy,…) thông qua việc tách nguồn thải, xử lý nước thải sinh hoạt tập trung và bổ cập nước sinh thái. Chuyển đổi toàn bộ phương tiện giao thông công cộng sang năng lượng sạch, thiết lập các vùng phát thải thấp.

Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ xử lý rác thải phát điện, áp dụng công nghệ tiên tiến, phân loại, tái chế, hướng tới mục tiêu Thành phố không rác thải chôn lấp. Mở rộng phát triển rừng, công viên rừng, với cấu trúc “Rừng trong Thành phố – Thành phố trong rừng”.

Quỹ đất dự trữ: xác định quan điểm phát triển bền vững, không khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên đất đai trong ngắn hạn: Theo đó, quy hoạch xác định và phân bổ một tỷ lệ quỹ đất dự trữ chiến lược tại các khu vực sở hữu lợi thế về hạ tầng và cảnh quan (khu vực trung tâm, nội đô, các khu vực đầu cầu xây dựng mới, các nút giao thông trọng yếu, các khu vực định hướng dài hạn,…).

Quỹ đất này sẽ được đưa vào diện bảo vệ nghiêm ngặt, tạm thời không cấp phép phát triển các dự án xây dựng trong giai đoạn trước mắt (được tổ chức là các khu công viên cây xanh), nhằm tạo lập dư địa phát triển dài hạn cho các công trình trọng điểm quốc gia, các mô hình kinh tế mới và đáp ứng nhu cầu phát sinh của các thế hệ tương lai.

Triển khai thực hiện quy hoạch: Thực hiện quy hoạch bằng kế hoạch và hành động cụ thể; các định hướng không gian đều được gắn kết chặt chẽ với mô hình cân đối nguồn lực và các cơ chế đặc thù, vượt trội từ Luật Thủ đô. Giai đoạn đến năm 2035 tập trung nguồn lực quyết liệt để hoàn thành hệ thống hạ tầng khung (mạng lưới Metro, vành đai liên vùng, các cầu lớn qua sông). Ưu tiên áp dụng các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, nhượng quyền khai thác hạ tầng và chớp thời cơ thu hồi giá trị gia tăng từ đất đai (qua mô hình TOD) để kiến tạo nguồn vốn thực thi quy hoạch.