Nghệ An cần hơn 2.300 tỷ đồng để phát triển hạ tầng cảng cá và khu neo đậu

Hoàn thiện yêu cầu quản lý nghề cá

Sau hơn 8 năm triển khai các giải pháp khắc phục khuyến nghị của EC, công tác quản lý nghề cá tại Nghệ An đạt nhiều kết quả tích cực. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp & Môi trường, toàn tỉnh hiện có 2.635 tàu cá được đăng ký và cập nhật vào hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, đồng thời hoàn thành 19 nhiệm vụ được Chính phủ giao liên quan đến chống khai thác IUU.

Ông Phan Tiến Chương, Giám đốc Ban Quản lý cảng cá Nghệ An cho biết: Đơn vị hiện quản lý và vận hành 4 cảng cá gồm: Cửa Hội, Lạch Vạn, Lạch Quèn và Quỳnh Phương. Tuy nhiên, năng lực tiếp nhận của các cảng này chỉ đáp ứng khoảng 30 – 40% nhu cầu tàu cá cập cảng, gây áp lực lớn cho hoạt động bốc dỡ, tiêu thụ hải sản.

Thực tế tại nhiều địa phương ven biển cho thấy, do luồng lạch bị bồi lắng, tàu cá phải chờ thủy triều hoặc trung chuyển hải sản vào bờ, làm tăng chi phí cho ngư dân, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác.

Quá trình vận hành các cảng cá có một số khó khăn phát sinh từ điều kiện hạ tầng nghề cá. Trong khi quy định mới nhất của Bộ Nông nghiệp & Môi trường yêu cầu tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên phải cập cảng cá chỉ định để kiểm soát sản lượng, nhiều cảng cá trên địa bàn tỉnh đang gặp tình trạng luồng lạch bồi lắng, năng lực tiếp nhận hạn chế.

“Ban quản lý cảng cá đã nhiều lần báo cáo với UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường về tình trạng luồng lạch tại các cảng cá bị bồi lắng. Việc nạo vét mang tính tạm thời, sau một thời gian ngắn lại tiếp tục bồi lấp. Vì vậy cần có khảo sát, đánh giá tổng thể để tìm giải pháp lâu dài, đảm bảo luồng lạch ổn định cho tàu cá ra vào theo đúng quy định”, ông Chương cho biết.

Tập trung đầu tư hạ tầng

Trước những khó khăn về hạ tầng nghề cá, tỉnh Nghệ An đang triển khai nhiều giải pháp nâng cao năng lực hệ thống cảng cá và dịch vụ hậu cần.

Quang Hùng Studio

Ông Hồ Văn Thanh, Chủ tịch UBND xã Quỳnh Phú (Nghệ An) cho biết: Trên địa bàn xã hiện có cảng cá Lạch Quèn và khu neo đậu âu thuyền Lạch Thơi đang hoạt động. Nhưng những năm gần đây tình trạng bồi lấp luồng lạch làm ảnh hưởng đến việc ra vào cảng, khu neo đậu tàu thuyền của ngư dân.

Trước tình hình đó, xã đã phối các cơ quan chuyên môn, Sở Nông nghiệp & Môi trường tiến hành rà soát, đánh giá tổng thể tình trạng bồi lắng luồng lạch, nhằm xây dựng phương án nạo vét hiệu quả và lâu dài. Mục tiêu là đảm bảo luồng lạch ổn định, thuận lợi cho tàu cá ra vào, hạn chế tình trạng nạo vét xong lại nhanh chóng bị bồi lấp.

Theo ông Thanh, hiện tại xã đã lập phương án và đưa dự án nâng cấp tuyến đê khu vực Lạch Thơi vào kế hoạch nguồn trung hạn (giai đoạn 2026 -2030), với tổng nguồn vốn khoảng 5 tỷ đồng. Khi tuyến đê này được nâng cấp sẽ có tác dụng ngăn mặn, hạn chế bồi lấp, làm thành tuyến đường cho ngư dân lưu thông, vận chuyển thủy hải sản khi tàu cập bến.

Ban quản lý Cảng cá Nghệ An đã trình phương án nâng cấp mở rộng, nạo vét cảng cá Lạch Quèn để đảm bảo tiêu chuẩn cho tàu thuyền lớn cập cảng an toàn. Phương án đang được trình Bộ Nông nghiệp & Môi trường phê duyệt.

Ông Trần Xuân Học, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết: Qua rà soát, các cảng cá hiện hữu đang gặp khó khăn về hạ tầng. Theo tính toán, nhu cầu kinh phí đầu tư phát triển hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 khoảng 2.300 tỷ đồng. Đây là nguồn lực lớn, tỉnh đang kiến nghị Trung ương hỗ trợ, đồng thời thu hút nguồn lực xã hội hóa để phát triển hạ tầng nghề cá.

“Năm 2022, Nghệ An đã phê duyệt “Đề án phát triển hạ tầng và cơ sở hậu cần dịch vụ nghề cá đến năm 2030”, định hướng xây dựng hệ thống cảng cá đồng bộ, gắn với phát triển dịch vụ hậu cần phục vụ khai thác xa bờ.

Tuân thủ các quy định về nhật ký khai thác, truy xuất nguồn gốc và cập cảng chỉ định để kiểm soát sản lượng đang dần trở thành nền nếp trong hoạt động đánh bắt, từ đó đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, tạo động lực phát triển kinh tế biển bền vững trong thời gian tới”, ông Học cho biết.