Nguy cơ nhiều vùng bờ biển sẽ biến mất nhanh hơn từng nghĩ

Nước biển dâng là một trong những tác động dễ thấy và đáng báo động nhất của cuộc khủng hoảng khí hậu do con người gây ra, đe dọa hàng trăm triệu người sinh sống dọc theo các bờ biển toàn cầu. Các nhà khoa học ước tính đến năm 2050, mực nước biển trung bình toàn cầu sẽ tăng khoảng 6 inch (khoảng 15 cm) so với hiện nay.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu được công bố mới đây trên tạp chí Nature, những tính toán này có thể đang được xây dựng từ những giả định ban đầu chưa chính xác.

Để dự đoán mực nước biển dâng sẽ ảnh hưởng thế nào tới cộng đồng ven biển, các nhà khoa học thường sử dụng mô hình ước tính mực nước biển dựa trên trường hấp dẫn và chuyển động quay của Trái Đất. Tuy nhiên, cách tiếp cận này chưa tính đến nhiều yếu tố khác có ảnh hưởng như thủy triều, gió, dòng hải lưu, nhiệt độ và độ mặn của nước biển.

Theo ông Philip Minderhoud, đồng tác giả nghiên cứu và Phó giáo sư tại Đại học Wageningen (Hà Lan), để có thông tin đáng tin cậy về mực nước biển, mô hình này cần được kết hợp với dữ liệu vệ tinh thực tế có khả năng đo chính xác độ cao của mặt biển.

Nhóm tác giả đã phân tích 385 nghiên cứu được bình duyệt khoa học về mực nước biển dâng và các rủi ro đối với bờ biển, được công bố trong 15 năm qua. Kết quả cho thấy 90% trong số đó chỉ dựa trên các giả định từ mô hình, thay vì sử dụng dữ liệu quan sát thực tế.

Theo Minderhoud, đây là điểm mù về phương pháp luận, dẫn đến việc đánh giá thấp trên diện rộng về mực nước biển tại những khu vực ven bờ cũng như mức độ rủi ro mà con người phải đối mặt.

Quang Hùng Studio

Nghiên cứu cho thấy mực nước biển tại các vùng ven bờ trên toàn cầu trung bình cao hơn khoảng 30 cm so với giả định hiện nay. Ở một số nơi như Đông Nam Á và một số khu vực tại Thái Bình Dương, mức chênh lệch có thể hơn 90 cm.

Các phát hiện này chỉ ra nếu mực nước biển dâng khoảng 90cm, diện tích đất bị ngập sẽ lớn hơn 37% so với các ước tính hiện nay, ảnh hưởng tới khoảng 132 triệu người trên toàn thế giới.

Ông Minderhoud cho biết: “Nói một cách đơn giản, nếu mực nước biển thực tế tại một hòn đảo hoặc thành phố ven biển cao hơn so với những gì từng được giả định, thì tác động của nước biển dâng sẽ xảy ra sớm hơn dự báo”.

Do đó, các tác giả nghiên cứu cho rằng cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá lại mực nước biển toàn cầu cũng như những hệ lụy đầy đủ của các rủi ro mà các cộng đồng ven biển đang và sẽ phải đối mặt.

Ông Matt Palmer, phó giáo sư tại Đại học Bristol (Anh), người không tham gia nghiên cứu, cho rằng các phát hiện này cho thấy: “Tác động của mực nước biển dâng trong bối cảnh biến đổi khí hậu đã bị đánh giá thấp một cách có hệ thống”.

Quang Hùng Studio

Giám đốc Trung tâm Băng hà học Bristol Jonathan Bamber và là người đã nghiên cứu về mực nước biển dâng khoảng 20 năm, cho biết ông thực sự bất ngờ trước kết quả nghiên cứu.

Theo ông Bamber, những giả định sai về mực nước biển hiện nay sẽ có tác động quan trọng đối với tương lai, về diện tích và số lượng người có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý điều này không làm thay đổi dự báo về mức độ mực nước biển có thể dâng trong tương lai.