Ông Nguyễn Quang Thiều: Các thế hệ nhà thơ góp phần tạo nên cốt cách, tư thế của dân tộc

Tối 3/3 (tức ngày Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), đêm thơ Nguyên tiêu trong khuôn khổ Ngày Thơ Việt Nam 2026 lần thứ 24 đã diễn ra tại tại Cung Quy hoạch Hội chợ và Triển lãm Quảng Ninh.

Sự kiện có sự tham dự của đông đảo đại biểu, đại diện ban, ngành liên quan và những người yêu thơ.

Tại buổi lễ, ông Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khẳng định, Ngày Thơ Việt Nam năm nay được tổ chức vào giai đoạn đặc biệt của đất nước khi khát vọng, ý chí của toàn Đảng, toàn dân đã hòa thành một, trở thành dòng chảy lớn bước ra biển lớn.

Với chủ đề “Trước biển lớn” và tỉnh Quảng Ninh là đơn vị đăng cai tổ chức, ngày thơ năm nay là sự kết hợp tuyệt vời của thi ca và biển cả.

Quảng Ninh cũng là địa phương đầu tiên tổ chức sự kiện Ngày Thơ Việt Nam trên quy mô tỉnh vào năm 1988, nhân kỷ niệm 520 năm nhà vua Lê Thánh Tông đề thơ trên vách núi Bài Thơ, trước khi Ngày Thơ Việt Nam ra đời trên phạm vi toàn quốc năm 2003, do Hội Nhà văn Việt Nam chủ trì.

Theo ông Nguyễn Quang Thiều, Quảng Ninh là một vùng đất của thiên nhiên kỳ vĩ, một vùng đất của lịch sử đầy tự hào và kiêu hãnh, một vùng đất đã sinh ra những vẻ đẹp văn hóa thẳm sâu, bền vững. Vùng đất có ngọn núi mang tên núi Bài Thơ và có ngày thơ đã được tổ chức hơn 40 năm nay. Quảng Ninh cũng là một vùng đất đã trở thành ví dụ nhiều ý nghĩa trong thời kỳ đổi mới của đất nước.

“Trước biển lớn chứa đựng khát vọng và ý chí của mỗi người dân Việt Nam và của toàn dân tộc. Thơ ca nói riêng và văn hóa nói chung là những cánh buồm đang mở ra để đón nhận những ngọn gió lớn của thời đại, tạo nên sức mạnh cho con tàu mang tên Việt Nam ra biển lớn”, ông Nguyễn Quang Thiều nói.

Kết thúc bài phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam gửi lời cảm ơn đến sự quan tâm đặc biệt của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Lê Thành Long, đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân, Hội đồng Nhân dân cùng các ban, ngành tỉnh Quảng Ninh đã cùng Hội Nhà văn làm nên sự kiện văn hóa đặc biệt này.

“Xin cảm ơn các nhà thơ Việt Nam ở nhiều thế hệ đã góp phần quan trọng tạo nên cốt cách, tư thế của dân tộc Việt Nam và nuôi dưỡng giấc mơ lớn đẹp đẽ, nhân văn, cao cả của con người Việt Nam trong mọi thăng trầm của đất nước bằng vẻ đẹp của thi ca”, ông Thiều nói thêm.

Ông Quản Minh Cường, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh cho biết, ngày thơ năm nay không chỉ là một sự kiện văn hóa tiêu biểu mà còn mang một thông điệp sâu sắc về khát vọng vươn ra biển lớn của dân tộc, hội nhập, sự sáng tạo và của bản lĩnh văn hóa Việt Nam trong thời đại mới.

“Với Quảng Ninh – vùng đất địa đầu Đông Bắc của Tổ quốc, biển không chỉ là không gian sinh tồn, phát triển kinh tế mà còn là không gian của văn hóa, của sáng tạo văn học nghệ thuật.

Quang Hùng Studio

Trong những năm qua, cùng với việc chuyển dịch mạnh mẽ mô hình phát triển kinh tế từ nâu sang xanh, lấy con người làm trung tâm và văn hóa làm nền tảng tinh thần, Quảng Ninh luôn xác định văn học nghệ thuật là nguồn lực mềm quan trọng cho sự phát triển lâu dài.

Cách đây 39 năm, Quảng Ninh cũng là địa phương đầu tiên trong cả nước có ngày thơ ở quy mô cấp tỉnh, từ đó góp phần hình thành nên truyền thống của Ngày Thơ Việt Nam hôm nay.

Điều đó khẳng định một nền tảng văn hóa bền vững, một đời sống thi ca giàu nội lực của vùng mỏ. Tỉnh ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh luôn trân trọng đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ văn nghệ sĩ thỏa sức sáng tạo.

Chúng tôi tin tưởng rằng, bằng tài năng và trách nhiệm công dân, các văn nghệ sĩ trong và ngoài tỉnh, kể cả trong và ngoài nước, từ sự kiện của Ngày Thơ Việt Nam hôm nay sẽ tiếp tục góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa Việt Nam, làm đẹp thêm hình ảnh đất nước và con người Quảng Ninh nói riêng”, ông Quản Minh Cường nói.

Sau khi Phó Thủ tướng Lê Thành Long đánh trống khai mạc Ngày Thơ Việt Nam 2026, đêm thơ tiếp tục với các tiết mục ngâm thơ “Nguyên Tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Ngoài ra, công chúng còn được lắng nghe và thưởng thức những bài thơ về biển của các nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, gồm tác phẩm của các nhà thơ nổi tiếng và những nhà thơ có những bài thơ hay viết về biển như: Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, Thuận Hữu, Nguyễn Thị Hồng Ngát, Nguyễn Việt Chiến, Đặng Huy Giang, Phạm Đương… và các nhà thơ trẻ đang tạo được ấn tượng trên văn đàn: Trang Thanh, Lữ Mai, Nguyễn Thị Kim Nhung…

Ngày thơ năm nay tiếp tục có sự tham gia của nhà thơ Bruce Weigl, là một trong hai cựu chiến binh Mỹ đã được Tổng Bí thư Tô Lâm trực tiếp trao tặng Huân chương Hữu nghị năm 2024 vì sự đóng góp tích cực quảng bá, giới thiệu văn học Việt Nam ra thế giới và góp phần xây dựng nhịp cầu hữu nghị giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Đan xen các tiết mục ngâm thơ, công chúng còn được thưởng thức một số tiết mục nghệ thuật đặc sắc về mảnh đất, con người Quảng Ninh do chính các nghệ sĩ tỉnh Quảng Ninh thực hiện, được nghe những bài hát hay về biển đã làm xúc động biết bao thế hệ.

Trước đó, Ngày Thơ Việt Nam năm 2026 do Hội Nhà văn tổ chức với nhiều hoạt động ý nghĩa.

Quang Hùng Studio

Sáng 3/3, tại Hạ Long, Quảng Ninh đã diễn ra tọa đàm có chủ đề “Phẩm giá của thơ ca”, do nhà văn Nguyễn Bình Phương, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam chủ trì.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, ông nhấn mạnh, thơ ca làm cho con người sống chan hòa, nhân ái hơn với xung quanh và bồi đắp tình yêu dành cho quê hương, đất nước.

Các đại biểu tại tọa đàm đều thống nhất rằng, trong bối cảnh xã hội biến động nhanh, đặc biệt trước tác động của công nghệ và trí tuệ nhân tạo, thơ ca vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong đời sống tinh thần.

Phẩm giá của thơ được nhìn nhận ở sự trung thực nội tâm, trách nhiệm của người cầm bút với chữ nghĩa và thời cuộc, cũng như khả năng gìn giữ, bồi đắp chiều sâu nhân bản cho con người.

Một nét mới nữa của ngày thơ năm nay là việc ban tổ chức chủ động mang thơ ra ngoài không gian của hội trường và sân khấu, trực tiếp đến với công chúng yêu thơ rộng rãi.

Theo đó, ban tổ chức sẽ thành lập một số nhóm các nhà thơ, đi xuống các hầm mỏ, đến với học sinh, sinh viên các trường đại học; các nhà máy và đơn vị bộ đội trên địa bàn tỉnh để giao lưu, nói chuyện về thi ca và đọc thơ cho công chúng.

Trong không gian mở của Ngày Thơ năm nay cũng trưng bày 50 câu thơ về biển do ban tổ chức lựa chọn từ các nhà thơ cổ đại, trung đại đến hiện đại, được trình bày trên các cánh buồm thơ, do nhiếp ảnh gia Dương Minh Long thiết kế.

Nhân dịp này, Nhà xuất bản Hội Nhà văn cho ấn hành tập thơ “Trước biển lớn”, lấy theo tên chủ đề ngày thơ với những bài thơ trọn vẹn có 50 câu thơ của các tác giả được lựa chọn và những bài thơ khác.