Hạ gục gã khổng lồ Kodak tại Úc với 6.000 đại lý rửa ảnh, người đàn ông này bất ngờ về Việt Nam làm “Vua tôm giống”

Trước khi trở thành Chủ tịch Tập đoàn Việt Úc và được mệnh danh là “Vua tôm giống” tại Việt Nam, ông Lương Thanh Văn từng xây dựng một đế chế rửa ảnh số 1 tại Úc, đánh bại những gã khổng lồ như Kodak bằng chiến lược kinh doanh khác biệt.

Ông Lương Thanh Văn rời Việt Nam sang Úc năm 18 tuổi với hai bàn tay trắng. Như bao người Việt xa xứ thời đó, ông bắt đầu bằng việc làm công nhân. Tuy nhiên, tư duy “làm chủ” đã nhen nhóm trong ông ngay từ những ngày đầu.

Ông đặt ra mục tiêu trong 10 năm phải mua nhà cho cha mẹ, mua nhà cho mình và đi du lịch vòng quanh thế giới – những điều mà ông đã hoàn thành sớm hơn dự kiến vào năm 1990.

Triết lý “Làm thầy chứ không làm thợ”

Khởi nghiệp đầu tiên của ông Văn tại xứ người là ngành may mặc. Ông thừa nhận mình không biết may, nhưng tư duy quản trị của ông rất rõ ràng: “Nếu làm thợ, một ngày giỏi lắm may được vài cái áo. Nhưng nếu làm thầy, mở tiệm và thuê 20-30 thợ, năng suất sẽ gấp bội”.

Ông Văn kể lại kỷ niệm về sự “liều lĩnh” và nhanh trí thời trẻ khi đi xin gia công cho một hãng lớn. Sau 5-6 lần bị từ chối bởi cô thư ký với lý do “chưa có việc”, ông nhận ra cách đưa danh thiếp thông thường không hiệu quả. Ông về nhà, lập một bảng danh sách thiết bị hoành tráng, liệt kê các loại máy 1 kim, 2 kim, năng suất tháng… kẹp cùng danh thiếp.

Sự chuẩn bị chi tiết và bề thế này đã giúp ông lọt vào mắt xanh của đối tác ngay lập tức, mở ra cơ hội làm ăn lớn.

Đế chế rửa ảnh và cuộc chiến với “gã khổng lồ” Kodak

Cơ duyên đưa ông Văn đến với ngành rửa ảnh – nơi mang lại khối tài sản lớn – bắt nguồn từ một biến cố gia đình. Khi vợ ông phẫu thuật tim, bác sĩ khuyên bà không nên làm việc trong môi trường bụi bặm của xưởng may. Thấy nghề rửa ảnh sạch sẽ, ông quyết định chuyển hướng dù đang ở đỉnh cao của nghề may.

Ban đầu, tiệm rửa ảnh vắng khách vì chỉ ngồi chờ người mang phim đến. Không chấp nhận thế bị động, ông Văn quan sát thấy Kodak – ông lớn trong ngành – thường đặt các điểm thu nhận phim tại các hiệu thuốc tây. Ông lập tức sao chép mô hình này nhưng với cách tiếp cận linh hoạt hơn.

Ông thuê người bản xứ để tiếp cận các hiệu thuốc tây nhằm tránh rào cản phân biệt, đồng thời mở rộng ra các siêu thị lớn như Coles, Woolworths và các tiệm tạp hóa của người châu Á. Chiến lược “vết dầu loang” này giúp ông nhanh chóng mở rộng mạng lưới.

Đỉnh điểm của chiến lược kinh doanh là cách ông thâu tóm thị trường. Ông mua lại 9 công ty đối thủ tại các tiểu bang khác nhau nhưng không đổi tên, giữ nguyên 9 thương hiệu độc lập. “Ông khách giận thương hiệu này nhảy qua thương hiệu kia, thì cũng vẫn là của tôi”, ông Văn hóm hỉnh kể lại chiến thuật giúp ông giữ chân khách hàng tuyệt đối.

Để cạnh tranh với Kodak, ông Văn nhìn ra điểm yếu của đối thủ: bộ máy cồng kềnh, ra quyết định chậm chạp và bảo thủ về công nghệ,. Trong khi Kodak khư khư giữ công nghệ Mỹ, ông Văn bắt tay với Agfa (Đức) để độc quyền nhập khẩu dòng máy Dimax hiện đại nhất thời bấy giờ. Chiếc máy này có thể rửa 48.000 tấm hình/giờ và xử lý tốt cả những tấm hình chụp ngược sáng – điều mà Kodak thời đó chưa làm được.

Nhờ công nghệ, ông cắt giảm nhân sự từ 50 người xuống còn 2 người vận hành máy, tối ưu hóa lợi nhuận kinh khủng. Đến năm 2003, công ty của ông Lương Thanh Văn chính thức trở thành doanh nghiệp rửa ảnh số 1 tại Úc, sở hữu 6.000 đại lý trên toàn quốc, vượt mặt cả Kodak.

Tầm nhìn về ngày tàn của phim nhựa và đường về Việt Nam

Khi đang ở đỉnh cao danh vọng tại Úc, ông Văn lại nhìn thấy trước sự thoái trào của ngành rửa ảnh truyền thống khi máy ảnh kỹ thuật số bắt đầu xuất hiện. “Ai cũng có máy chụp hình trong túi nhưng không ai rửa ảnh nữa”, ông dự đoán.

Với dòng vốn tích lũy được từ Úc và kinh nghiệm quản trị bài bản, ông quyết định trở về Việt Nam vào đầu những năm 2000. Dù không có kiến thức về thủy sản, nhưng với tư duy “làm gì cũng phải đứng đầu” và áp dụng công nghệ cao như đã từng làm với ngành ảnh, ông chọn ngành tôm giống – một thị trường ngách nhưng quyết định sự thành bại của cả ngành nuôi tôm – để khởi nghiệp lần thứ hai.

Từ một người bị cho là “rửa tiền” vì không ai tin một ông chủ tiệm ảnh lại đi nuôi tôm, ông Văn đã mất gần 10 năm để đưa Việt Úc vượt qua CP, trở thành đơn vị dẫn đầu thị phần tôm giống tại Việt Nam.

Câu chuyện làm giàu của ông Lương Thanh Văn không chỉ là về tiền bạc, mà là minh chứng cho tư duy quản trị: nhìn thấy những điều người khác không thấy và dám thay đổi trước khi thị trường buộc mình phải thay đổi.