Vệ tinh của Elon Musk vỡ tan ở độ cao 560km, tham vọng 1 triệu trạm thu phát không gian trở nên ‘chật chội’

Trong khi giới tài chính đang nín thở chờ đợi đợt IPO kỷ lục của SpaceX, một “vật thể lạ” vừa xuất hiện trên bảng radar của các công ty theo dõi không gian: Vệ tinh Starlink 34343 đã vỡ tan thành nhiều mảnh sau một sự cố chưa rõ nguyên nhân.

Bí ẩn sau “bất thường” ở độ cao 560km

Mới đây, SpaceX đã chính thức xác nhận việc mất liên lạc với một vệ tinh Starlink sau khi gặp phải một “trạng thái bất thường” (anomaly). Mặc dù công ty của tỷ phú Elon Musk không đi sâu vào chi tiết kỹ thuật, nhưng dữ liệu từ LeoLabs (một đơn vị độc lập chuyên theo dõi các vật thể trong không gian) đã vẽ nên một bức tranh kịch tính hơn nhiều.

Hệ thống của LeoLabs đã ngay lập tức phát hiện hàng chục mảnh vỡ xuất hiện xung quanh vị trí của vệ tinh Starlink 34343 ngay sau thời điểm xảy ra sự cố.

Điều này dấy lên nghi vấn về một vụ nổ nội tại hoặc một va chạm ngoài ý muốn. Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên “đứa con” của Elon Musk gặp hạn.

Hồi tháng 12 năm ngoái, một kịch bản tương tự đã xảy ra khi một vệ tinh khác bỗng dưng im bặt và tan xác chỉ một tuần sau khi suýt va chạm với một vệ tinh của Trung Quốc.

SpaceX cho biết họ đang nỗ lực tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ, đồng thời trấn an dư luận rằng các mảnh vỡ sẽ sớm bị thiêu rụi trong bầu khí quyển trong vài tuần tới.

“Các phân tích mới nhất cho thấy sự kiện này không gây ra rủi ro mới nào cho Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), phi hành đoàn hay sứ mệnh Artemis II sắp tới của NASA,” đại diện SpaceX chia sẻ trên mạng xã hội X.

Sự cố này xảy ra tại khu vực quỹ đạo thấp của Trái đất (LEO), cách mặt đất 560km, một “mảnh đất vàng” đang ngày càng trở nên chật chội. Hiện có khoảng 24.000 vật thể đang được theo dõi tại đây, bao gồm cả rác vũ trụ và khoảng 10.000 vệ tinh của riêng mạng lưới Starlink.

Với mật độ này, mỗi “bất thường” nhỏ của một vệ tinh đều có thể dẫn đến hiệu ứng domino kinh hoàng, đe dọa sự an toàn của toàn bộ hạ tầng không gian nhân loại.

Tuy nhiên, dường như Elon Musk không có ý định dừng lại. Một thông tin gây sốc vừa được tiết lộ từ hồ sơ gửi lên Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC): SpaceX đang xin cấp phép cho “tối đa một triệu vệ tinh” để thiết lập các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo.

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

Trong một bài phỏng vấn gần đây với tạp chí Time, bà Gwynne Shotwell, Chủ tịch kiêm Giám đốc vận hành (COO) của SpaceX, tỏ ra ngạc nhiên khi con số “1 triệu vệ tinh AI” này lại không được báo chí chú ý nhiều hơn. Bà khẳng định đây là bước đi chiến lược để biến không gian thành một trung tâm xử lý dữ liệu khổng lồ, phục vụ cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.

Quay lại với vụ việc, thời điểm xảy ra sự cố Starlink 34343 không thể “nhạy cảm” hơn. SpaceX đang đứng trước ngưỡng cửa của một đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) được dự báo là sẽ phá vỡ mọi kỷ lục từ trước đến nay. Giới đầu tư đang định giá công ty ở mức hàng trăm tỷ USD, dựa trên niềm tin tuyệt đối vào khả năng thống trị không gian và dòng tiền từ dịch vụ Internet vệ tinh.

Việc để xảy ra các vụ nổ vệ tinh liên tiếp và những lo ngại về rác vũ trụ có thể trở thành “điểm trừ” lớn trong mắt các cơ quan quản lý và những nhà đầu tư thận trọng. Liệu kế hoạch 1 triệu vệ tinh là một tầm nhìn thiên tài hay chỉ là một quân bài đẩy định giá lên cao trước thềm IPO? Câu trả lời có lẽ nằm ở cách SpaceX xử lý những mảnh vỡ từ sự cố lần này.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục giám sát vệ tinh cùng bất kỳ mảnh vỡ nào có thể theo dõi được, đồng thời phối hợp chặt chẽ với NASA và Lực lượng Không gian Mỹ,” SpaceX khẳng định.

Rõ ràng, để hiện thực hóa tham vọng tỷ USD, Elon Musk và các cộng sự cần chứng minh rằng họ không chỉ giỏi phóng tên lửa, mà còn đủ khả năng quản trị một “đại lộ không gian” đang ngày một hỗn loạn.

*Nguồn: Reuters, The Verge