Biến thể ve sầu của COVID-19 (BA.3.2) lây lan như thế nào?

Biến thể ve sầu (BA.3.2) đang trở thành tâm điểm chú ý của cộng đồng y khoa quốc tế khi xuất hiện âm thầm với số lượng đột biến lớn trên protein gai. Hiện, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ xếp dòng phụ này vào nhóm biến thể đang được theo dõi, nhưng khả năng lây lan và sự thích nghi của chúng vẫn khiến nhiều người lo lắng. Việc hiểu rõ cơ chế phát tán và các đặc điểm dịch tễ của loại virus này sẽ giúp chúng ta chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân cũng như gia đình trước những làn sóng dịch bệnh mới.

Biến thể ve sầu của Covid-19 là gì?

Biến thể ve sầu (tên khoa học BA.3.2) là một nhánh của virus SARS-CoV-2 thuộc dòng Omicron, được các nhà khoa học chú ý trong thời gian gần đây do có nhiều đột biến trên protein gai (bộ phận giúp virus bám và xâm nhập vào tế bào người). Tên gọi “ve sầu” (Cicada) không phải tên chính thức mà là cách gọi phổ biến để giúp dễ nhớ, xuất phát từ đặc điểm biến thể có khả năng “ẩn mình” như ve sầu và lan truyền âm thầm trước khi được phát hiện rõ ràng trong cộng đồng.

Về phân loại, BA.3.2 được xếp vào nhóm “biến thể đang được theo dõi” (Variant Under Monitoring – VUM), có nghĩa là biến thể này chưa được xác định nguy hiểm hơn các biến thể trước, nhưng vẫn cần giám sát chặt chẽ vì có thể thay đổi đặc tính như khả năng lây lan hoặc khả năng giảm hiệu quả miễn dịch.

Các tổ chức y tế lớn trên thế giới như: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đang theo dõi biến thể này thông qua hệ thống giám sát dịch tễ và giải trình tự gen. (1)

Nguồn gốc biến thể ve sầu của Covid-19

Biến thể SARS-CoV-2 BA.3.2 được phát hiện lần đầu tại Nam Phi vào 22/11/2024. Tại Hoa Kỳ, biến thể này được phát hiện lần đầu vào ngày 27/06/2025 ở 1 người nhập cảnh, sau đó tiếp tục ghi nhận trong mẫu bệnh vào đầu năm 2026.

Tính đến tháng 02/2026, BA.3.2 đã được phát hiện trong nhiều nguồn như mẫu dịch mũi của người, nước thải máy bay và hệ thống giám sát nước thải tại 25 bang tai Hoa Kỳ, đồng thời đã xuất hiện ở ít nhất 23 quốc gia.

Camera imou A32EP 3MP

Tầm xa hồng ngoại 10m với công nghệ hống ngoại thông minh. Chống ngược sáng HDR - Hỗ trợ đàm thoại 2 chiều - Hỗ trợ các tính năng thông minh: phát hiện chuyển động, phát hiện con người, phát hiện âm thanh bất thường, chế độ riêng tu, Smart tracking. Tích hợp còi báo động - Hỗ trợ chức năng Soft-AP, kết nối trực tiếp wifi camera không cần thông qua modem nhà mạng. Tích hợp Wi-Fi(IEEE802.11b/g/n), LAN, CLOUD (Imou Protect), ONVIF - Hỗ trơ khe cắm thẻ nhớ Micro SD max 256GB - Nguổn cấp: DC 5V1A, điện năng tiêu thụ - Chất liệu vỏ: Plastic. Đạt chứng nhận CE, FCC Xuất xứ: Trung Quốc ⁃ Bảo hành: 24 tháng. Trọn bộ sản phẩm bao gồm: -1 x Camera - 1 x Hướng dẫn Bắt đầu Nhanh -1x Bộ đổi nguồn -1x Cáp nguồn -1x Bọt gắn Hàng chính hãng imou bảo hành 2 năm toàn quốc

Đặc điểm lâm sàng của biến thể BA.3.2

BA.3.2 có số lượng đột biến khá lớn, với 70-75 thay đổi trên protein gai. Đây là vị trí quan trọng vì liên quan trực tiếp đến quá trình virus xâm nhập vào tế bào và là mục tiêu chính của kháng thể. Khi protein gai thay đổi, virus có thể dễ dàng thích nghi hơn với cơ thể người và làm giảm khả năng nhận diện của hệ miễn dịch.

Một đặc điểm đáng chú ý khác là khả năng né miễn dịch. Trong các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, BA.3.2 cho thấy khả năng làm giảm hiệu quả trung hòa của kháng thể (tức là kháng thể khó “nhận dạng” và “tiêu diệt” virus hơn). Điều này đồng nghĩa với việc người từng mắc COVID-19 hoặc đã tiêm vaccine vẫn có nguy cơ bị tái nhiễm hoặc nhiễm đột phá (breakthrough infection), dù mức độ bệnh có thể không nghiêm trọng.

Về khả năng lây lan, BA.3.2 vẫn chủ yếu lây qua đường hô hấp giống như các biến thể Covid-19 trước (thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần). Tuy nhiên, biến thể này có xu hướng lan truyền âm thầm trong cộng đồng, có thể tồn tại một thời gian trước khi số ca tăng lên, khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn.

Xét về mức độ gây bệnh, đến nay chưa có bằng chứng cho thấy BA.3.2 làm tăng tỷ lệ nhập viện hoặc tử vong so với các dòng Omicron (một biến chủng của virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19) đang lưu hành. Các triệu chứng ghi nhận vẫn tương tự như sốt, ho, đau họng, mệt mỏi hoặc mất khứu giác. Điều này cho thấy biến thể mới dễ lây nhưng ít làm cho người bệnh bị nặng hơn.

Tuy nhiên, một số nhóm người vẫn cần đặc biệt lưu ý khi nhiễm biến thể này bao gồm người cao tuổi, người có bệnh nền (tim mạch, tiểu đường, hô hấp), phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch. Đây là những nhóm có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn nếu mắc COVID-19, dù là với bất kỳ biến thể nào. (2)

Triệu chứng khi nhiễm biến thể ve sầu Covid-19

Khi nhiễm biến thể ve sầu (BA.3.2), người bệnh thường gặp các triệu chứng tương tự với các biến thể COVID-19 trước đó. Các dấu hiệu phổ biến bao gồm:

• Ho: Thường là ho khan hoặc ho nhẹ, có thể kéo dài vài ngày và gây khó chịu vùng họng.
• Sốt: Thường ở mức nhẹ đến trung bình, đôi khi kèm cảm giác ớn lạnh hoặc vã mồ hôi.
• Đau họng: Cảm giác rát, khô hoặc đau khi nuốt, có thể là triệu chứng xuất hiện sớm.
• Mệt mỏi: Cơ thể uể oải, mệt mỏi, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày.

Ngoài các triệu chứng trên, một số người có thể xuất hiện thêm nghẹt mũi, đau đầu hoặc đau nhức cơ thể, tuy nhiên mức độ thường không quá nghiêm trọng. Vì triệu chứng dễ nhầm với cảm lạnh thông thường nên người bệnh cần theo dõi kỹ để phát hiện sớm và xử trí phù hợp.

Biến thể Covid-19 ve sầu có nguy hiểm không?

Biến thể Covid-19 ve sầu chưa được đánh giá là nguy hiểm hơn so với các biến thể Omicron đang lưu hành. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến thời điểm hiện tại chưa có bằng chứng cho thấy biến thể này làm bệnh nặng hơn, tăng tỷ lệ nhập viện hoặc tử vong và các thuốc kháng virus vẫn có hiệu quả điều trị.

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

Tuy vậy, BA.3.2 vẫn cần được theo dõi vì có nhiều đột biến. Những thay đổi này có thể khiến virus khó bị hệ miễn dịch nhận diện hơn, từ đó làm tăng khả năng tái nhiễm hoặc mắc bệnh dù đã tiêm vắc xin. Vì vậy, dù mức độ nguy hiểm chưa tăng rõ rệt, người dân vẫn không nên chủ quan.

Cách phòng ngừa biến thể ve sầu của Covid-19

Theo khuyến cáo từ các cơ quan y tế, người dân cần giữ tâm lý bình tĩnh (không hoang mang nhưng cũng không chủ quan), đồng thời chủ động phòng bệnh:

• Tiêm vắc xin đầy đủ: Giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và biến chứng khi nhiễm COVID-19.
• Đeo khẩu trang nơi đông người: Đặc biệt ở không gian kín hoặc khi tiếp xúc gần để hạn chế lây lan qua đường hô hấp.
• Rửa tay thường xuyên: Bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn để loại bỏ virus có thể bám trên tay.
• Giữ không gian thông thoáng: Mở cửa, tăng lưu thông không khí trong nhà hoặc nơi làm việc để giảm nguy cơ tích tụ virus.
• Theo dõi sức khỏe: Chủ động quan sát các dấu hiệu như ho, sốt, mệt mỏi để phát hiện sớm bất thường.
• Xét nghiệm khi nghi ngờ: Thực hiện test nhanh hoặc xét nghiệm khi có triệu chứng hoặc yếu tố tiếp xúc nguy cơ.
• Chủ động cách ly: Nếu nghi ngờ mắc bệnh hoặc có kết quả dương tính để tránh lây cho người khác.
• Hạn chế tiếp xúc nguồn lây: Tránh tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng hô hấp hoặc nghi nhiễm COVID-19.

Biến thể ve sầu (BA.3.2) hiện chưa cho thấy mức độ nguy hiểm vượt trội, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ lây lan và tái nhiễm trong cộng đồng. Vì vậy, mọi người không nên chủ quan mà cần chủ động theo dõi sức khỏe, duy trì các biện pháp phòng ngừa và thăm khám sớm tại bệnh viện khi có dấu hiệu nghi ngờ để hạn chế nguy cơ biến chứng.