Đặt nguyện vọng sai, dễ trượt cả 3: Học sinh lớp 10 cần tránh gì phút chót?

Sợ chọn sai trước giờ G, nhiều học sinh chưa dám”chốt”

Ngày 13/4 Sở Hà Nội cho biết, sau 3 ngày mở cổng đăng ký chính thức dự tuyển lớp 10 công lập năm học 2026-2027, vẫn còn khoảng 90.000 học sinh chưa chốt nguyện vọng. Nhiều phụ huynh cho biết họ đang chờ thêm kết quả khảo sát, tham khảo ý kiến giáo viên hoặc theo dõi số lượng đăng ký để đưa ra quyết định cuối cùng.

Theo thống kê, kỳ tuyển sinh năm nay có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng khoảng 20.000 em so với năm trước. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu vào 124 trường công lập và công lập chất lượng cao là 81.448 học sinh, tương đương khoảng 55% số thí sinh có cơ hội vào công lập.Chênh lệch lớn giữa số lượng thí sinh và chỉ tiêu tuyển sinh khiến mức độ cạnh tranh được dự báo gia tăng, đặc biệt tại khu vực nội thành.

Trong bối cảnh đó, việc lựa chọn nguyện vọng không còn đơn thuần là “đủ điểm là đỗ” mà đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng. Vì vậy, dù cổng đăng ký đã mở, nhiều học sinh vẫn băn khoăn chưa “chốt” nguyện vọng; thậm chí không ítgia đìnhdù đã đăng ký vẫn tiếp tục “nghe ngóng” để cân nhắc điều chỉnh phương án.

Chị Mỹ Uyên (phường Hai Bà Trưng) băn khoăn: “Việc đăng ký nguyện vọng rất áp lực. Nhiều trường trong khu vực như Hoàng Văn Thụ, Trương Định, Trần Nhân Tông có mức điểm tương đương, nếu chọn phương án an toàn thì lại phải đi học xa”. Một phụ huynh khác tại khu vực Hoàn Kiếm – Hai Bà Trưng cũng bày tỏ: “Con em điểm khảo sát khoảng 24,75–25 điểm, muốn đăng ký vào các trường như Việt Đức, Trần Nhân Tông, Trương Định nhưng gia đình vẫn rất lo. Nếu chọn không phù hợp thì rủi ro khá lớn”.

Nhiều giáo viêncho rằng, việc nhiều phụ huynh chưa chốt nguyện vọng vào lớp 10 ở thời điểm này là tâm lý thận trọng, khi họ chờ thêm kết quả khảo sát, ý kiến tư vấn của giáo viên và diễn biến đăng ký để cân nhắc.

Theo cô Nguyễn Nga, giáo viên tiếng Anh (Hà Nội) cho rằng phụ huynh không nên quá phụ thuộc vào số lượng đăng ký khi lựa chọn nguyện vọng.“Biểu đồ đăng ký chỉ phản ánh số lượng, không phản ánh chất lượng thí sinh. Điều quan trọng nhất vẫn là căn cứ vào lực học thực tế của học sinh và kết quả các bài khảo sát để đưa ra quyết định phù hợp. Học sinh cần sắp xếp nguyện vọng theo hướng phân tầng rõ ràng để hạn chế rủi ro”.

Ưu tiên phương án chắc chắn trúng tuyển thay vì “đặt cược”

Trước thực tế nhiều học sinh vẫn chưa chốt nguyện vọng, các giáo viên cho rằng điều quan trọng nhất là tránh lựa chọn theo cảm tính và cần có chiến lược rõ ràng.

Ở góc độ tư vấn tuyển sinh, thầy Ngô Xuân Quỳnh, giáo viên Trường THPT Phan Đình Phùng (Hà Nội), cho rằng sai lầm phổ biến là đặt các nguyện vọng có mức điểm chuẩn gần nhau. Theo thầy, nếu không tạo khoảng cách hợp lý giữa các nguyện vọng, chỉ cần một biến động nhỏ về đề thi hoặc tâm lý làm bài, thí sinh có thể trượt cả ba nguyện vọng.

Thầy Quỳnh nhận định, điểm chuẩn năm nay có thể biến động do số lượng thí sinh tăng, đề thi theo chương trình mới và xu hướng dồn hồ sơ vào các trường nội thành. Từ kinh nghiệm thực tế, thầy gợi ý: với nhóm điểm 23–25 – nhóm có mức cạnh tranh cao – nguyện vọng 2 cần hạ thấp rõ rệt để đảm bảo an toàn. Với nhóm điểm thấp hơn, cần ưu tiên phương án chắc chắn trúng tuyển thay vì “đặt cược”.

Ở góc độ nhà trường, cô Ngô Thị Thành – Phó hiệu trưởng Trường THPT Phan Huy Chú – Đống Đacho rằng việc không còn phân tuyến khiến phụ huynh khó dự đoán hơn trước. Bên cạnh đó có những phụ huynh vẫn có xu hướng chọn trường theo cảm tính. Cótrường hợp đăng ký hai trường gần như ngang nhau, thậm chí cùng nhóm điểm, thì rất dễ trượt cả hai. Vì vậy, khi đặt nguyện vọng phải có độ “giãn”nhất định”.

Cô Thànhnhấn mạnh, trong bối cảnh phổ điểm có thể biến động, việc “lùi một bước” ở các nguyện vọng sau không phải là lựa chọn an toàn quá mức, mà là cách để giảm thiểu rủi ro.

Không ít chuyên gia cũngkhuyến cáo, phụ huynh nên cân nhắc điều chỉnh nguyện vọng trong một số trường hợp rủi ro như: số lượng đăng ký vào trường vượt xa chỉ tiêu; điểm khảo sát của học sinh tiệm cận hoặc thấp hơn điểm chuẩn năm trước. Lưu ý không nên chủ quan với những trường có điểm chuẩn thấp bất thường ở năm trước hoặc các trường mới, bởi mức điểm có thể tăng khi số lượng thí sinh đăng ký và chất lượng đầu vào thay đổi. Số lượng đăng ký còn biến động đến sát hạn chót, phụ huynh hoàn toàn có thể điều chỉnh nguyện vọng nếu cảm thấy chưa chắc chắn, nhằm giảm thiểu rủi ro trượt ngoài dự tính.

Ở giai đoạn nước rút, khi thời gian điều chỉnh không còn nhiều, việc rà soát lại toàn bộ phương án là điều cần thiết. Một lựa chọn phù hợp, có tính toán và có phương án dự phòng sẽ giúp học sinh tránh những rủi ro đáng tiếc trong một kỳ tuyển sinh nhiều yếu tố khó lường.