Nga gửi “trái tim công nghệ” đến quốc gia Trung Đông: Công trường lớn nhất thế giới tăng tốc về đích

Các bảng điện DC cho Tổ máy số 1 của nhà máy điện hạt nhân Akkuyu đã được Nga vận chuyển và giao đến Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc triển khai xây dựng nhà máy điện hạt nhân (NPP) đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ – Akkuyu – đang bước vào giai đoạn nước rút mang tính quyết định. Cụ thể, ngày 14/04/2026, thông tin từ tập đoàn New ERA (Nga) xác nhận đã hoàn tất việc bàn giao và vận chuyển các hệ thống tủ điện một chiều (DC shields) sang Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là bộ phận xương sống, đóng vai trò như “hệ mạch máu” duy trì sự sống và an toàn cho toàn bộ hệ thống điều khiển lò phản ứng hạt nhân.

Trái tim điều khiển và lá chắn an toàn

Trong cấu trúc vận hành của một nhà máy điện hạt nhân hiện đại như Akkuyu, hệ thống tủ điện một chiều không đơn thuần là thiết bị cung cấp điện. Đây là nguồn năng lượng dự phòng và duy trì không thể gián đoạn cho các hệ thống quản lý, kiểm soát và bảo vệ khẩn cấp lò phản ứng.

Theo thông tin từ đơn vị sản xuất New ERA, các tủ điện này được thiết kế riêng biệt để đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất về an toàn hạt nhân. Trong trường hợp xảy ra sự cố mất điện lưới, chính hệ thống này sẽ đảm bảo các cảm biến, hệ thống điều khiển và các thanh điều khiển lò phản ứng vẫn hoạt động chính xác để thực hiện quy trình dừng lò khẩn cấp.

Việc bàn giao thiết bị này cho tổ máy số 1 đánh dấu một cột mốc kỹ thuật quan trọng: phần hạ tầng điện điều khiển đã sẵn sàng để tích hợp vào hệ thống tổng thể. Tất cả các thiết bị trước khi xuất xưởng đều đã vượt qua quy trình kiểm soát đầu vào nghiêm ngặt và được tùy chỉnh để tương thích hoàn toàn với các yêu cầu khắt khe của cơ quan điều tiết hạt nhân Thổ Nhĩ Kỳ.

Akkuyu – Công trường hạt nhân lớn nhất hành tinh

Dự án Akkuyu hiện giữ kỷ lục là công trường xây dựng điện hạt nhân lớn nhất thế giới, nơi có đến bốn tổ máy sử dụng lò phản ứng VVER-1200 đang được thi công đồng thời trên cùng một địa điểm. Khu vực xây dựng nhà máy điện hạt nhân có diện tích khoảng 11 km2 với khoảng 25.000 chuyên gia tham gia vào quá trình xây dựng.

Các công trình xây dựng kiên cố có khả năng chống chịu động đất với cường độ lên đến 9, bão, lũ lụt, sóng thần cao đến 10 mét và va chạm của máy bay 20 tấn ở tốc độ 200 m/s.

Các công nghệ và giải pháp kỹ thuật được áp dụng trong thiết kế nhà máy điện hạt nhân giúp giảm thiểu tác động của nhà máy đến môi trường, cả trên đất liền và trên biển. Tuổi thọ ước tính của nhà máy điện hạt nhân là 60 năm, có thể được kéo dài thêm 20 năm nữa.

Với tổng công suất lên tới 4.800 MW, dự án này không chỉ là biểu tượng cho sự hợp tác Nga – Thổ mà còn là minh chứng cho sức mạnh công nghệ hạt nhân thế hệ 3+ của Nga.

Sự xuất hiện của các lò phản ứng VVER-1200 do Nga thiết kế mang lại lợi thế vượt trội về độ an toàn. Đây là dòng lò phản ứng sở hữu hệ thống bảo vệ đa lớp, kết hợp giữa các cơ chế an toàn chủ động và thụ động, giúp nhà máy có khả năng chống chịu trước các thảm họa thiên nhiên cực đoan nhất như động đất hay sóng thần.

Quá trình lắp đặt thiết bị tại hiện trường hiện đang được giám sát chặt chẽ bởi các chuyên gia từ Atomstroyexport – tổng thầu của dự án. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các nhà cung cấp thiết bị Nga và đội ngũ kỹ sư tại thực địa đang giúp dự án bám sát lộ trình khởi động vật lý cho tổ máy đầu tiên, bất chấp những thách thức về chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tầm nhìn 10% và sự tự chủ năng lượng

Khi cả bốn tổ máy đi vào hoạt động, nhà máy điện hạt nhân Akkuyu dự kiến sẽ cung cấp khoảng 10% nhu cầu điện năng của toàn Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là con số có ý nghĩa chiến lược, giúp quốc gia này giảm bớt sự phụ thuộc nặng nề vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, đồng thời cắt giảm đáng kể lượng khí thải carbon.

Việc chuyển giao công nghệ và thiết bị từ Nga sang Thổ Nhĩ Kỳ theo mô hình BOO (Xây dựng – Sở hữu – Vận hành) là một mô hình chưa từng có tiền lệ trong ngành hạt nhân thế giới. Trong đó, Rosatom không chỉ đóng vai trò nhà thầu mà còn là đối tác chiến lược dài hạn, đảm bảo vận hành an toàn và cung cấp nhiên liệu ổn định trong suốt vòng đời của nhà máy.

Sự kiện chuyển giao các tủ điện một chiều vào tháng 4/2026 là một mắt xích không thể thiếu để đưa dự án Akkuyu về đích đúng hạn.