Nỗ lực tiết kiệm điện và làm điện mặt trời mái nhà để ứng phó nắng nóng

Ngày 21/4tại TP.HCM, Báo Công thương phối hợp cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng Công ty Điện lực Miền Nam (EVNSPC) tổ chứctọa đàm“Tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái: Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026-2030”.

Hiện nay, cả nước đang bước vào mùa nắng nóng, đặc biệt tại khu vực phía Nam, nhu cầu tiêu thụ điện được dự báotiếp tụctăng mạnh.Năm 2026 cũng là năm khởi đầu cho kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm với yêu cầu tăng trưởng hai con số, kéo theo nhu cầu điện lớn. Điều này đang tạo áp lực lớn đối với việc cung cấp điện, không chỉ tại miền Nam mà còn đối với toàn bộ hệ thống điện quốc gia. Vì vậy, việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và phát triển nguồn điện tại chỗ đang trở thành giải pháp cấp thiết.

Nếu mỗi gia đình tiết kiệm 1kWh điện

Tại tọa đàm, PGS.TS Mai Văn Khiêm- Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia khẳng định, xu thế chung là ngày càng nắng nóng, nhiệt độ ngày càng tăng cao. Năm 2026 dự báo là năm thứ 12 liên tiếp tình trạng nắng nóng gay gắt diễn ra, nền nhiệt tăng cao rõ rệt…buộc phải có giải pháp ứng phó.

Theo ông Nguyễn Quốc Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), ngành điện đang phải ứng phó với hai khó khăn lớn về nhu cầu điện tăng cao và nguồn cung điện có nhiều trở ngại.

Về nhu cầu, năm 2024, hệ thống điện quốc gia chưa xuất hiện mốc tiêu thụ điện 1 tỷ kWh/ngày. Sang năm 2025, phải đến giữa tháng 5, hệ thống điện quốc gia mới chạm ngưỡng này. Nhưng riêng năm 2026, ngay từ ngày 31/3, cả nước đã tiêu thụ 1 tỷ kWh/ngày và mức kỷ lục này kéo dài qua gần hết tháng 4, thậm chí ngày 8/4 đã xác lập kỷ lục mới với 1,92 tỷ kWh.

Có thể hình dung rất rõ áp lực từ phía nhu cầu tiêu thụ điện là chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống đã phải gánh thêm một lượng công suất tương đương gần như toàn bộ công suất của một tổ hợp thủy điện Hòa Bình. Và để giảm áp lực, tiết kiệm điện là giải pháp hữu hiệu nhất.

“Từ góc độ đơn vị điều độ, chúng tôi nhận thấy có 2 khung giờ hệ thống điệnchịu áp lực lớn nhất là từ 12h30 đến 14h30 và từ 21h đến 23h. Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, khung giờ thứ hai mới là khoảng thời gian cần đặc biệt lưu ý. Và phải đẩy mạnh tiết kiệm điện để giảm áp lực cho cả hai khoảng thời gian cao điểm, đặc biệt là khung giờ buổi tối…”, ông Trung cho biết thêm.

Chưa bao giờ tiết kiệm điện giá trị như thời điểm này, giá trị cho từng gia đình đến cả ngành điện. Nếu mỗi gia đình tiết kiệm 1kWh trong 1 ngày thì 1 triệu gia đình đã có thể bằng 1 nhà máy sản xuất điện nhỏ.

Theo ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Điện lực Miền Nam (EVNSPC), Tổng công ty xác định, công tác quản lý từ phía cầu (phía khách hàng sử dụng điện) được xác định đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong đảm bảo an ninh năng lượng. Theo đó, EVNSPC đã phối hợp các Sở Công thương, tổ chức đoàn thể, các trường học đẩy mạnh tuyên truyền tiết kiệm điện; phối hợp khách hàng trong tiết kiệm điện, điều chỉnh phụ tải, dịch chuyển phụ tải; đẩy mạnh tuyên truyền phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu.

Tổng công ty tập trung thực hiện Chỉ thịsố 10/CT-TTgcủaThủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, trong đó có mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm 2026 và tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm 4,5,6,7.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

“Tổng Công ty Điện lực Miền Nam để đảm bảo cung cấp điện, đã triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp. Tuy nhiên, nếu chỉ nỗ lực và hoạt động của ngành điện là chưa đủ, cần có sự đồng hành, sự vào cuộc của cả xã hội, doanh nghiệp, người dân là những khách hàng sử dụng điện trong tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà, tự sản xuất tự tiêu thụ.”, ông Hoan cho biết.

Tăng cường tự sản xuất tự tiêu thụ điện mặt trời mái nhà

Theo ông Nguyễn Thượng Quân- Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ tích hợp Sao Nam thì điện mặt trời đi cùng lưu trữ là một giải pháp tối ưu cho hộ gia đình, vừa tiết kiệm vừa đảm bảo điện cho sinh hoạt.

Điện sinh hoạt của hộ gia đình hiện được tính theo biểu giá 6 bậc. Nếu lắp đặt điện mặt trời mái nhà,không nhất thiết phải phủ kín toàn bộ nhu cầu, mà chỉ cần cắt được phần điện nằm ở bậc 5 và bậc 6, thì hiệu quả kinh tế đã rất rõ.

Ông Quân cho rằng, hiện có rất nhiều phương án, giải pháp phát triển điện mặt trời mái nhà, nhưng khi truyền thông đến người dân thì phải cụ thể hóa bằng tiền, nên đầu tư hệ thống nào, bao nhiêu tiền, hoàn vốn trong bao lâu…để người dân dễ quyết định, dễ thực hiện.

“Nhà dân lớn hay nhỏđều có thể áp dụng điện mặt trời.Ngoài ra, nếu có thêm các chính sách hỗ trợ về vốn thì việc triển khai sẽ còn thuận lợi hơn nữa.Cộng vớicông tác tuyên truyền thiết thực,nghĩa là phải nói cho người dân thấy rất cụ thể câu chuyện cơm áo gạo tiền, tức mỗi tháng họ tiết kiệm được bao nhiêu tiền, chứ không nói chung chung.Khi người dân nhìn ra lợi ích cụ thể, Chỉ thị 10 hoàn toàn có cơ sở để đạt mục tiêu tiết kiệm điện tối thiểu 3% trong năm 2026 này.”, ông Quân tính toán.

Theo đại diện ngành điện nhiều địa phương, các giải pháp mà doanh nghiệp làm điện mặt trời mái nhà đưa ra rất đáng để tham khảo, trong đó có các giải pháp truyền thông. Thực tế hiện nay điện mặt trời mái nhà được triển khai chủ yếu ở doanh nghiệp, cơ quan, đơn vị có sẵn hạ tầng, đội ngũ kỹ thuật và…không ngại thủ tục.

Còn người dân vẫn đang thiếu thông tin về vốn đầu tư, thủ tục đầu tư hoặc hiểu chưa đúng về trình tự thực hiện lắp đặt điện mặt trời mái nhà, độ an toàn…nên chưa mạnh dạn đầu tư điện tự sản xuất tự tiêu thụ.

Ngành điện TP.HCM giải đáp những vướng mắc này cho người dân qua nhiều kênh thông tin. Riêng về thủ tục, ông Bùi Trung Kiên, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) khẳng định: Thủ tục hiện rất đơn giản, hộ gia đình chỉ cần thông báo, hoàn tất thủ tục trên internet.

“Chúng tôi khẳng định, đối với hộ dân, chỉ cần thông báo là gia đình có lắp đặt điện mặt trời để ngành điện đưa vào cơ sở dữ liệu. Việc thông báo được thực hiện trên wesite Chăm sóc khách hàng của điện lực hoặc Cổng dịch vụ công. Đa số người dân thực hiện xong đánh giá thủ tục này làm nhanh và gọn.”, ông Kiên nói.

Từ nỗ lực thúc đẩy của Bộ Công thương, của các địa phương, của ngành điện và quyết định chuyển đổi nguồn năng lượng của chính người dân, doanh nghiệp, điện mặt trời mái nhà hiện đang phát triển rất nhanh.

3ộ điều khiển nhiệt độ PID REX-C100, với cặp nhiệt

Giới thiệu về sản phẩm này Độ chính xác đo: + / - 0,5% FS Dung sai bù đầu lạnh: + /- 2 độ C (có thể được sửa đổi bằng phần mếm trong 0 ~ 50 độ C) Độ phân giải: 14 bit Chu ky lấy mẫu: 0,5 giây Quyền lực: AC 100-240V 50 / 60HZ Giá trị quá trình (PV), Giá trị cài đặt (SV) <iểm soát PIN (bao gồm ON / OFF, PID loại bước và PID liêr tỤc) Điều khiển tự điều chỉnh Đầu ra rơ le: công suất tiếp xúc 250V AC 3A (tải điện

Hiện nay, công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà ở Việt Nam đạt khoảng 8.400 MW, cung cấp cho hệ thống điện quốc gia hơn 50 triệu kWh/ngày, chiếm khoảng 5- 7% sản lượng điện của ngày đó.

Ông Trịnh Quốc Vũ – Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, trong Quy hoạch điện VIII, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chương trình phát triển các nguồn điện với một kịch bản phát triển năng lượng tái tạo rất tham vọng. Theo đó, từ nay đến năm 2030, tổng công suất điện mặt trời được định hướng phát triển trong khoảng từ 46.000 đến 73.000 MW. Nếu nhìn vào thực tế hiện nay, tổng công suất điện mặt trời của Việt Nam, bao gồm điện mặt trời mái nhà và điện mặt trời quy mô lớn, đã đạt hơn 19.000 MW thì Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về phát triển điện mặt trời.