Quốc hội Pháp thông qua dự luật sửa đổi về hoàn trả cổ vật thời thuộc địa

VOV.VN – Tối 13/4, theo giờ địa phương, Quốc hội Pháp đã chính thức thông qua một phiên bản sửa đổi của dự luật khung nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoàn trả các tài sản văn hóa bị cướp bóc trong thời kỳ thuộc địa cho các quốc gia gốc.

Đây được coi là một bước đi lịch sử trong nỗ lực hòa giải văn hóa của chính quyền Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Dự luật này thiết lập một cơ chế pháp lý minh bạch để đưa các tác phẩm nghệ thuật ra khỏi danh mục tài sản công của Pháp mà không cần phải thông qua các đạo luật riêng lẻ cho từng trường hợp như trước đây.

Một hội đồng gồm các chuyên gia từ cả Pháp và quốc gia yêu cầu hoàn trả sẽ được thành lập để xem xét kỹ lưỡng nguồn gốc của các cổ vật. Việc hoàn trả sẽ được thực hiện nếu chứng minh được các cổ vật này đã bị lấy đi một cách bất hợp pháp, thông qua bạo lực hoặc ép buộc trong thời kỳ cai trị của thực dân.

So với dự thảo ban đầu, phiên bản mới này đã bổ sung các điều khoản chặt chẽ hơn về việc bảo tồn các cổ vật sau khi trở về nước, cũng như đảm bảo sự tham gia tích cực của các viện bảo tàng Pháp trong quá trình nghiên cứu nguồn gốc.

Việc thông qua dự luật này không chỉ mang ý nghĩa văn hóa mà còn là một công cụ ngoại giao quan trọng của Pháp. Phần lớn các yêu cầu hoàn trả đến từ các quốc gia châu Phi (như Benin, Senegal, Mali…). Đây là nỗ lực của Pháp nhằm xây dựng mối quan hệ đối tác mới, bình đẳng hơn với các nước cựu thuộc địa.

Quá trình nghiên cứu nguồn gốc sẽ giúp công chúng hiểu rõ hơn về cách thức các bộ sưu tập nghệ thuật lớn của Pháp được hình thành trong quá khứ. Pháp hy vọng đạo luật này sẽ thúc đẩy các quốc gia châu Âu khác có hành động tương tự đối với các di sản văn hóa đang bị lưu giữ tại các bảo tàng phương Tây.

Phản ứng về quyết định mới, Bộ trưởng Văn hóa Pháp ca ngợi đây là một chiến thắng cho “công lý văn hóa” và là minh chứng cho sự cởi mở của Pháp đối với thế giới. Mặc dù ủng hộ về mặt đạo đức, một số nhà quản lý bảo tàng bày tỏ lo ngại về việc “làm rỗng” các bộ sưu tập quốc gia nếu các tiêu chuẩn xét duyệt không được thực hiện một cách khách quan và nghiêm ngặt.

Nhiều quốc gia đã lên tiếng hoan nghênh, coi đây là một hành động tôn trọng chủ quyền văn hóa và là bước đầu để đòi lại những báu vật dân tộc đã thất lạc hàng thế kỷ. Giới chuyên gia đánh giá đạo luật mới sẽ tạo điều kiện cho các quốc gia từng là thuộc địa của Pháp, trong đó có Việt Nam, có cơ sở pháp lý để tiến hành đàm phán về việc hoàn trả cổ vật với các bảo tàng lớn tại Pháp, nơi hiện đang lưu giữ hàng ngàn hiện vật quý giá có nguồn gốc từ các nước này. Việc hoàn trả cổ vật không chỉ góp phần xoa dịu những đau thương trong quá khứ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lòng tin chiến lược giữa Pháp và các quốc gia thuộc địa cũ, hướng tới mối quan hệ hợp tác bền vững trong tương lai.

Từ khóa: cổ vật, cổ vật thời thuộc địa, hoàn trả cổ vật, Quốc hội Pháp, dự luật sửa đổi, giá trị lịch sử