Apple còn đang rục rịch chuẩn bị, Huawei đã đem thiết kế iPhone Fold tương lai đi bán

Khi Apple vẫn đang rục rịch chuẩn bị cho chiếc iPhone Fold đầu tiên, điều thú vị đã xảy ra: Huawei đưa ra thị trường một smartphone mang thiết kế mà Apple được cho là đang theo đuổi.

Để hiểu vì sao điều này lại đáng chú ý, cần nhìn lại cách mà thị trường smartphone gập đã được định hình trong suốt nhiều năm qua.

Kể từ khi Samsung Galaxy Fold tạo ra bước ngoặt vào năm 2019, thị trường smartphone gập gần như đã bị đóng khung trong một tiêu chuẩn thiết kế mặc định. Dù không phải thiết bị gập đầu tiên, sản phẩm của Samsung lại là cột mốc quan trọng nhất, khi đưa công nghệ màn hình gập ra thị trường đại chúng và đồng thời định hình luôn cách mà toàn ngành tiếp cận hình dáng này.

Từ thời điểm đó, thiết bị gập trong suy nghĩ của số đông phải có dáng thuôn dài khi đóng lại và mở ra theo chiều dọc để gia tăng diện tích hiển thị. Suốt nửa thập kỷ qua, hầu hết các nhà sản xuất đều tuân thủ công thức này, xoay quanh hai hướng chính: dạng gập dọc như Samsung Galaxy Z Fold và dạng gập vỏ sò như Samsung Galaxy Z Flip, với các cải tiến tập trung vào bản lề và độ mỏng thân máy.

Dù thỉnh thoảng vẫn xuất hiện những hướng đi khác biệt, chẳng hạn như Google Pixel Fold hay OPPO Find N với tỉ lệ màn hình rộng hơn theo chiều ngang, phần lớn các thiết bị này vẫn giữ lại triết lý cốt lõi của thiết kế dạng dọc, vì thế chưa đủ để tạo ra một sự chuyển dịch rõ ràng trong toàn ngành.

Tuy nhiên, bất chấp những nâng cấp về kỹ thuật cơ khí, trải nghiệm của thiết kế này lại dần chạm đến giới hạn. Kiểu dáng thuôn dài bộc lộ rõ những điểm yếu khó khắc phục, từ màn hình phụ chật chội gây bất tiện khi nhập liệu nhanh, cho đến việc lãng phí diện tích hiển thị khi xem nội dung ngang và không gian đa nhiệm bị chia cắt thiếu tự nhiên. Ngay cả Samsung cũng đã bắt đầu điều chỉnh hướng đi này, khi đưa màn hình ngoài trên dòng Galaxy Z Fold7 gần đây về tỉ lệ 21:9 để cải thiện khả năng sử dụng so với các thế hệ trước.

Hệ lụy tiếp theo nằm ở chính không gian bên trong. Do thiết kế xoay quanh màn hình ngoài dạng chữ nhật dọc, màn hình khi mở ra thường rơi vào trạng thái “gần vuông”. Đây là một vấn đề mang tính hệ thống: một tỉ lệ tưởng như linh hoạt nhưng lại thiếu đi định hướng rõ ràng trong sử dụng. Dù cầm theo chiều dọc hay ngang, trải nghiệm hiển thị gần như không khác biệt, khiến thiết bị thiếu một “ngữ cảnh sử dụng” cụ thể.

Vấn đề này thể hiện rõ nhất khi xem nội dung video. Cả video ngang lẫn video dọc đều không thể tận dụng hết diện tích màn hình, buộc người dùng phải chấp nhận những khoảng trống lớn bị lãng phí. Đồng thời, không gian đa nhiệm cũng bị chia cắt thiếu tự nhiên, khiến lợi thế của màn hình lớn không được khai thác triệt để.

Chính những điều chỉnh nhỏ từ các nhà sản xuất lại càng cho thấy giới hạn của thiết kế ban đầu. Kiểu dáng thuôn dài, vì thế ngày càng được nhìn nhận như những giải pháp mang tính chuyển tiếp, thay vì là đích đến cuối cùng của smartphone gập.

Bước sang năm 2026, cục diện thị trường bắt đầu xuất hiện những tín hiệu rõ ràng của một sự dịch chuyển lớn. Trước khi có bất kỳ sản phẩm thương mại nào lộ diện, hàng loạt báo cáo từ chuỗi cung ứng, cùng các nguồn tin uy tín như Bloomberg, Nikkei hay những leaker quen thuộc trong ngành đã liên tục nhắc đến một hướng đi hoàn toàn khác của smartphone màn hình gập: thiết kế dạng rộng bề ngang, mở ra như một chiếc tablet mini.

Các hình ảnh dummy và báo cáo gần đây về iPhone Fold cho thấy thiết bị này sẽ có tỉ lệ rộng bất thường so với các dòng foldable hiện tại, hướng đến trải nghiệm gần với tablet hơn là một chiếc điện thoại kéo dài. Thực tế, hướng đi này không phải mới xuất hiện trong thời gian gần đây. Ngay từ giai đoạn 2023–2024, nhiều báo cáo từ chuỗi cung ứng, cùng các nguồn tin như Bloomberg hay nhà phân tích Ming-Chi Kuo, đã liên tục đề cập đến việc Apple theo đuổi một thiết kế foldable với tỉ lệ rộng, ưu tiên trải nghiệm hiển thị và đa nhiệm hơn là chỉ kéo dài màn hình theo chiều dọc. Điều đáng chú ý là những mô tả này gần như trùng khớp với hướng thiết kế mà Huawei vừa thương mại hóa trên Pura X Max.

Các thông tin gần đây thậm chí còn cho rằng chiếc iPhone Fold đầu tiên có thể được Apple giới thiệu vào khoảng tháng 9, trùng với khung thời gian ra mắt iPhone thường niên. Điều này càng củng cố nhận định rằng Apple đã có một lộ trình cho form factor này, thay vì chỉ dừng lại ở mức thử nghiệm.

Song song đó, các nguồn tin từ Hàn Quốc và chuỗi cung ứng cũng tiết lộ Samsung đang phát triển một biến thể “Galaxy Wide” với màn hình gần tỉ lệ 4:3, tập trung vào đa nhiệm và hiển thị nội dung tốt hơn.

Cú “Photobomb” chen ngang đúng thời điểm

Giữa bối cảnh giới phân tích và người dùng vẫn đang mòn mỏi chờ đợi bước đi cụ thể từ Apple hay Samsung, Huawei đã tung ra Pura X Max – một thiết bị gập với màn hình ngoài khoảng 5.5 inch gần như hình vuông, và khi mở ra là màn hình lớn khoảng 7.69 inch với tỉ lệ 16:10, mang lại cảm giác sử dụng đúng nghĩa của một chiếc tablet mini, tiệm cận trải nghiệm của iPad mini. Nói cách khác, Huawei đang bán ra thị trường một thiết kế smartphone gập mà Apple được cho là chỉ mới chuẩn bị đưa lên sân khấu.

Có thể xem đây như một cú “photobomb” đúng nghĩa. Khi Apple và Samsung vẫn đang chuẩn bị cho tương lai bằng các bản vẽ, nguyên mẫu và chuỗi tin đồn kéo dài, Huawei lại chọn cách chen thẳng vào khung hình với một sản phẩm thương mại hoàn chỉnh, mở bán chính thức từ ngày 20/4.

Điều đáng nói là chính những tin đồn và định hướng từ Apple cùng Samsung trong thời gian qua đã vô tình “hâm nóng” kỳ vọng của thị trường về một form factor mới, tạo tiền đề để Pura X Max xuất hiện đúng thời điểm và thu hút sự chú ý.

Đồng thời, đây cũng không phải là một bước đi hoàn toàn bất ngờ. Trước đó, Huawei đã từng thử nghiệm hướng tiếp cận tương tự với Pura X, cho thấy ý tưởng về một trải nghiệm rộng theo chiều ngang đã được hãng chuẩn bị từ sớm. X Max vì thế không chỉ là một phản ứng theo xu hướng, mà là bước hoàn thiện khi điều kiện thị trường đã chín muồi.

Kỷ nguyên smartphone gập mới: bùng nổ bởi Apple, nhưng Huawei đã nhanh chân chạy trước

Việc hiện thực hóa Pura X Max là một bước tiến mang tính bước ngoặt về mặt trải nghiệm, đánh dấu sự thay đổi của phân khúc smartphone gập.

Không gian hiển thị rộng giúp nội dung video được tận dụng, đồng thời mở ra khả năng đa nhiệm tự nhiên hơn, gần với trải nghiệm trên một chiếc tablet mini. Màn hình ngoài 5.5 inch với tỉ lệ gần vuông có thể mang lại cảm giác hơi lạ trong lần đầu sử dụng, nhưng chính kích thước và bề ngang rộng lại tạo ra diện tích thao tác thoải mái hơn đáng kể. Nhờ đó, người dùng có thể xử lý nhanh các tác vụ hàng ngày mà không cần mở máy, cải thiện rõ rệt tính thực dụng trong quá trình sử dụng.

Những thay đổi này không quá phức tạp về mặt kỹ thuật, mà từ một lựa chọn tưởng như đơn giản: tỉ lệ hiển thị. Nhưng chính sự thay đổi đó lại mang ý nghĩa lớn trong trải nghiệm thực tế, giúp smartphone gập trở thành một công cụ phục vụ công việc và giải trí một cách hiệu quả hơn.

Trong nhiều năm qua, không ít nhà phân tích đã dự báo rằng chính iPhone Fold sẽ là thiết bị tạo ra cú hích đủ lớn để đưa smartphone gập bước sang một giai đoạn phổ biến hơn. Tuy nhiên, trước khi điều đó kịp xảy ra, Huawei đã kịp nắm lấy lợi thế về mặt thiết kế, trở thành cái tên đầu tiên thương mại hóa hướng đi này.

Khi thiết kế mới chứng minh được tính hiệu quả, nó hoàn toàn có thể trở thành tiêu chuẩn tiếp theo của toàn ngành. Và nếu kỷ nguyên đó thực sự bắt đầu, thì khoảnh khắc khởi đầu của nó có lẽ sẽ được nhớ đến như một cú “photobomb” của Huawei: xuất hiện đúng lúc, chen ngang cuộc chơi, tận dụng sức nóng đã được tạo ra từ trước bởi Apple và Samsung để chiếm một phần spotlight trước khi những cái tên còn lại kịp hoàn tất phần “chuẩn bị” của mình.

Tuấn Nguyễn