Nguyên nhân bé uống thuốc ho bị tiêu chảy là gì?

Tiêu chảy ở trẻ em có thể do nhiều nguyên nhân như virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, tác dụng phụ của thuốc, trong đó có thuốc ho. Tiêu chảy gây mất nước, rối loạn điện giải, có thể dẫn đến sốc và các biến chứng nghiêm trọng khác. Do vậy, đối với thắc mắc tại sao bé uống thuốc ho bị tiêu chảy cần được xác định rõ nguyên nhân và xử trí kịp thời. Tham khảo tại bài viết của BVĐK Tâm Anh ngay!

6 nguyên nhân thường gặp khiến bé uống thuốc ho bị tiêu chảy

1. Tác dụng phụ của thành phần trong thuốc ho

Tiêu chảy ở trẻ có thể do một số hoạt chất có trong thuốc ho như Ambroxol, Bromhexin và Guaifenesin. Những hoạt chất này có tác dụng làm loãng đờm, hỗ trợ tống xuất đờm ra khỏi đường hô hấp. Tuy nhiên, một số trẻ nhạy cảm có thể bị kích ứng nhẹ khi sử dụng các loại thuốc này, tăng tiết dịch nhầy ở niêm mạc đường tiêu hóa, gây ra cảm giác khó chịu, buồn nôn, nôn ói hoặc tiêu chảy nhẹ.

Bên cạnh đó, một số chất kháng histamin như Clorpheniramin thường có trong thuốc ho với tác dụng giảm nhẹ triệu chứng chảy nước mũi và hắt hơi. Nhóm thuốc này có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột và sự cân bằng dịch tiết trong đường tiêu hóa, gây ra các tác dụng không mong muốn như buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy ở một số trẻ. (1)

 2. Tá dược Sorbitol

Sorbitol là một loại đường rượu (polyol), thường có trong các loại siro thuốc dành cho trẻ em, có vị ngọt nhẹ, giúp che đi vị đắng và làm thuốc dễ uống hơn. Tuy nhiên, Sorbitol có tính thẩm thấu cao, hút nước từ thành ruột vào trong lòng ruột. Hệ tiêu hóa của trẻ nhỏ còn non yếu, khiến Sorbitol không được hấp thu hoàn toàn ở ruột non mà tiếp tục đi xuống ruột già. Tại đây, Sorbitol giữ lại nước trong lòng ruột và làm tăng thể tích phân, đồng thời kích thích nhu động ruột mạnh hơn, dẫn đến tình trạng tiêu chảy thẩm thấu. (2)

3. Rối loạn hệ vi sinh vật đường ruột

Nếu trẻ ho do nhiễm khuẩn, thành phần thuốc ho có thể chứa kháng sinh. Thuốc kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh mà còn tấn công cả những lợi khuẩn đường ruột, gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Hệ quả là chức năng tiêu hoá và hấp thu của ruột bị suy giảm, khiến trẻ đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy. Tình trạng này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi ngừng kháng sinh, tùy thuộc vào mức độ rối loạn và khả năng phục hồi của cơ thể trẻ.

4. Hệ tiêu hóa của trẻ còn non nớt

Hệ tiêu hóa của trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 3 tuổi còn non nớt, niêm mạc đường tiêu hóa mỏng và nhạy cảm dễ bị kích ứng khi tiếp xúc với các hoạt chất có trong thuốc ho. Đồng thời, hệ enzyme tiêu hóa vẫn đang trong quá trình phát triển và nhu động ruột chưa ổn định khiến trẻ không thể chuyển hóa hoàn toàn Sorbitol hoặc các tá dược khác, dẫn đến tình trạng kích ứng và tiêu chảy.

5. Dị ứng thuốc

Một trong những nguyên nhân nguy hiểm khi trẻ uống thuốc ho bị tiêu chảy là dị ứng thuốc. Tình trạng này xảy ra khi hệ miễn dịch nhận định một hoặc một số thành phần của thuốc là mối đe dọa, tạo ra các kháng thể và giải phóng histamin cùng các chất hóa học khác nhằm loại bỏ các chất này.

Triệu chứng dị ứng thường xuất hiện nhanh chóng sau khi uống thuốc và có thể bao gồm tiêu chảy, nôn, phát ban, ngứa, sưng môi hoặc lưỡi, khó thở. Dị ứng thuốc có thể gây sốc phản vệ, đe dọa tính mạng. Do đó, bố mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu nghi ngờ trẻ dị ứng thuốc.

Mua Hàng với Shopee

6. Không dung nạp thành phần của thuốc

Không dung nạp thuốc là tình trạng cơ thể trẻ không thể chuyển hóa một số chất có trong thành phần của thuốc. Tình trạng này không liên quan đến hệ miễn dịch. Triệu chứng không dung nạp thường nhẹ hơn dị ứng, chủ yếu ảnh hưởng đến đường tiêu hóa như đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy. Ngoài hoạt chất chính, một số siro ho còn chứa các thành phần phụ khác như màu nhân tạo, hương liệu tổng hợp, chất bảo quản. Trẻ có thể nhạy cảm với những chất này dẫn đến tiêu chảy.

7. Sự trùng hợp ngẫu nhiên

Tiêu chảy sau khi uống thuốc ho không phải lúc nào cũng do thuốc gây ra. Trẻ em, đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, rất dễ bị nhiễm các virus, vi khuẩn gây tiêu chảy. Tác nhân gây nhiễm trùng thường ủ bệnh từ vài giờ đến vài ngày và khi khởi phát bệnh có thể trùng hợp với thời điểm trẻ bắt đầu uống thuốc ho.

Bên cạnh đó, trẻ có thể ăn phải thức ăn có vi khuẩn, bị nhiễm bẩn, hết hạn sử dụng… dẫn đến tiêu chảy. Một số trẻ tiêu chảy do thay đổi chế độ ăn đột ngột, stress.

Cha mẹ cần làm gì khi bé bị tiêu chảy sau khi uống thuốc ho?

1. Giữ bình tĩnh và thông báo cho bác sĩ điều trị

Khi phát hiện trẻ bị tiêu chảy sau khi uống thuốc ho, điều đầu tiên và quan trọng nhất là bố mẹ cần giữ bình tĩnh, thông báo ngay cho bác sĩ điều trị để được tư vấn phù hợp.

2. Bù nước và điện giải

Nguy cơ lớn nhất của tiêu chảy ở trẻ em là mất nước và mất cân bằng điện giải. Do đó bố mẹ cho trẻ uống nhiều nước và bù điện giải cho trẻ bằng dung dịch oresol với liều lượng phù hợp. Cho trẻ uống từng ngụm nhỏ, thường xuyên trong suốt cả ngày và sau mỗi lần đi tiêu. Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đang bú mẹ, mẹ chia cữ bú thành nhiều cữ nhỏ và cho trẻ bú thường xuyên hơn.

3. Điều chỉnh chế độ ăn uống của trẻ

Trong giai đoạn tiêu chảy, hệ tiêu hóa của trẻ đang trong tình trạng “căng thẳng” và cần được nghỉ ngơi, phục hồi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là nhịn ăn hoàn toàn.

Bố mẹ điều chỉnh chế độ ăn cho trẻ phù hợp, ưu tiên các thực phẩm dễ tiêu hóa, ít chất xơ và ít béo, có thể áp dụng chế độ ăn BRAT hỗ trợ làm đặc phân, hạn chế gây kích ứng ruột. Đồng thời, chia nhỏ cữ ăn thành 5-6 bữa thay vì 3 bữa chính để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Lưu ý, không ép trẻ ăn nếu trẻ không muốn và không để trẻ nhịn ăn quá lâu. Trẻ sơ sinh đang bú mẹ hoàn toàn, cần tiếp tục cho bú theo nhu cầu, thậm chí tăng tần suất bú.

Ngoài ra, cần tránh cho trẻ ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, đồ chiên rán; đồ uống có ga, nước trái cây có vị quá chua hoặc quá ngọt; đồ ngọt, kẹo, bánh. Những thực phẩm này có thể làm tăng nhu động ruột hoặc gây kích ứng, khiến tiêu chảy kéo dài hơn.

4. Vệ sinh và chăm sóc da vùng mông

Phân lỏng có tính axit cao và chứa nhiều enzyme tiêu hóa, dễ gây kích ứng và làm tổn thương da vùng mông của trẻ, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Do vậy, cần giữ cho vùng mông của trẻ luôn khô ráo và sạch sẽ, vệ sinh và thay tã sau mỗi lần trẻ đi ngoài.

Khi vệ sinh, tránh dùng giấy ướt có cồn hoặc hương liệu vì có thể gây kích ứng thêm. Tốt nhất nên dùng nước ấm sạch và bông mềm hoặc khăn mềm để lau nhẹ nhàng, không cọ xát mạnh. Sau đó, dùng khăn mềm thấm khô hoặc để khô tự nhiên trong không khí vài phút trước khi mặc tã mới.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

5. Đưa trẻ đến bệnh viện nếu có dấu hiệu nặng

Trẻ cần được đưa đến bệnh viện ngay lập tức nếu có các dấu hiệu nguy hiểm dưới đây: (3)

• Tiêu chảy kéo dài quá 3 ngày và không có dấu hiệu thuyên giảm.
• Phân có máu tươi, máu đen hoặc nhầy đục.
• Sốt cao.
• Khó thở, thở nhanh, khò khè hoặc hụt hơi.
• Nôn liên tục, không thể uống nước được.
• Có dấu hiệu mất nước.
• Đau bụng dữ dội.
• Li bì, khó đánh thức.
• Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị tiêu chảy, có tiền sử bệnh lý mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.

Lưu ý, khi đến bệnh viện, bố mẹ nên mang theo lọ thuốc ho mà trẻ đã uống, kể cả vỏ hộp nếu còn. Điều này giúp bác sĩ xác định chính xác thành phần và liều lượng, từ đó đưa ra chẩn đoán và hướng xử trí phù hợp.

Cách lựa chọn và sử dụng thuốc ho an toàn, hạn chế tiêu chảy cho bé

Bố mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cho trẻ nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ dùng thuốc, kết hợp hoặc ngừng thuốc khi không có chỉ định của bác sĩ.

Đối với các sản phẩm hỗ trợ, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ dùng. Bố mẹ đọc kỹ thành phần, hướng dẫn sử dụng và hạn sử dụng của sản phẩm.

Tóm lại, bé uống thuốc ho bị tiêu chảy cần được xử trí hợp lý nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ. Bố mẹ chỉ nên cho trẻ dùng thuốc ho khi có chỉ định của bác sĩ. Ngoài ra, nếu trẻ ho nhẹ, bố mẹ có thể hỗ trợ giảm ho bằng cách cho trẻ uống nhiều nước ấm, giữ ẩm không khí, hút mũi họng nhẹ nhàng.