Siết thu tiền điện nhà trọ: Người thuê ngại phản ánh, làm sao để giám sát, xử lý?

Từ ngày 25/5 tới đây, Nghị định 133/2026 sẽ chính thức có hiệu lực, quy định xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng đối với chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn giá bán lẻ sinh hoạt, đồng thời buộc hoàn trả phần thu vượt cho người thuê.

Đây được xem là động thái mạnh tay nhằm chấn chỉnh tình trạng thu tiền điện “vượt khung” vốn tồn tại trong nhiều năm qua tại các khu nhà trọ, đặc biệt ở những đô thị lớn. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, không ít nơi vẫn thu từ 3.500 đến 5.000 đồng mỗi kWh, cao hơn nhiều so với quy định.

Người thuê – phần lớn là công nhân, lao động nhập cư – dù chịu thiệt nhưng vẫn e ngại phản ánh. Làm sao để kiểm tra, giám sát việc thực hiện để đảm bảo Nghị định đi vào cuộc sống như kỳ vọng?

Tiền điện “nhảy múa” tại các khu trọ

Tiền điện, một khoản chi tưởng chừng nhỏ nhưng lại trở thành gánh nặng không nhỏ với nhiều người thuê trọ. Tại các khu công nghiệp, khu dân cư đông lao động nhập cư, mức giá điện mà người thuê phải trả thường cao hơn đáng kể so với giá bán lẻ điện sinh hoạt do Nhà nước quy định.

Anh Thanh Tùng, hiện đang thuê trọ tại phường Đông Hưng Thuận (TPHCM) chia sẻ:“Việc thu tiền điện vượt giá sẽ ảnh hưởng rất là nhiều. Bây giờ có quy định mới liên quan đến việc này sẽ giúp một phần nào đó cho người thuê tiết kiệm được một số chi phí sinh hoạt.”

Tại Hà Nội, bạn Trịnh Nguyễn Hà Linh, sinh viên Học viện Báo chí, hiện đang ở trọ tại phường Cầu Giấy, cho biết, tiền điện đang phải trả là 4.000 đồng/kWh. Với một sinh viên như Hà Linh thì tiền điện hàng tháng là một khoản chi phí đáng kể:

“Em nghĩ rằng cần có những hướng dẫn rõ hơn về các khoản phí dùng chung trong một khu trọ nếu không thì có thể người chủ nhà đó sẽ chuyển phần chênh lệch tiền điện vào tăng tiền phòng hoặc các loại phí dịch vụ khác. Như vậy thì tổng chi tiêu, chi phí bọn em phải bỏ ra không chắc là sẽ giảm”.

Không khó để bắt gặp mức giá 3.500, thậm chí 5.000 đồng mỗi kWh tại nhiều khu trọ. Với những phòng trọ sử dụng nhiều thiết bị điện, đặc biệt trong mùa nắng nóng, số tiền chênh lệch mỗi tháng có thể lên đến vài trăm nghìn đồng, một khoản không nhỏ với người lao động thu nhập thấp. Thế nhưng, điều đáng nói là dù chịu thiệt, phần lớn người thuê vẫn chọn im lặng.

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

“Nói thật là trước đây thì mình cũng rất là ngại đi phản ánh về cái vấn đề tiền trọ tăng cao bất hợp lý. Tại vì mình ở trọ và mình cũng ở lâu dài, mình cũng sợ bị chủ trọ người ta chơi xấu lại mình”.

“Để quy định này nó đi vào cuộc sống nó hiệu quả hơn thì mình mong có cơ chế phản ánh ẩn danh, đường dây nóng dễ tiếp nhận”.

Chủ nhà trọ “lúng túng” trước các quy định về giá điện bậc thang

Lý giải về việc thu tiền điện cao hơn so với giá nhà nước ban hành, bà Nguyễn Thị Lý, một chủ nhà trọ tại phường Đông Ngạc (TP.Hà Nội) cho rằng, hiện nay, dù mỗi phòng trọ đều lắp công tơ riêng, nhưng hàng tháng chủ nhà sẽ phải trả tiền điện theo công tơ tổng của cả khu trọ theo cách tính lũy tiến của nhà nước. Vì vậy, khoản tiền điện chênh lệch là để bù đắp cho sự chênh lệch này, cũng như là phần điện tại khu vực sử dụng chung.

Bà Lý cho biết:“Người ngoài nhìn vào nghĩ chúng tôi thu lãi từ tiền điện, nhưng thật ra nhiều khoản đang được bù qua đó, chẳng hạn điện cho khu vực dùng chung, thang máy… Ngoài ra, một phần nữa là để bù vào phần chênh lệch do việc tính giá điện tích luỹ theo quy định của nhà nước”.

Đồng quan điểm này, anh Trần Công Nhân, chủ một nhà trọ tại phường An Lạc phân trần: thực tế, có những trường hợp dù đang thu ở mức khoảng 3.500 đồng mỗi kWh, cao hơn giá bán lẻ sinh hoạt, nhưng vẫn phải bù lỗ khi chưa được áp dụng định mức điện dành cho nhà trọ. Nguyên nhân là do lượng điện tiêu thụ lớn, trong khi giá điện tính theo bậc thang khiến chi phí đầu vào tăng cao. Chính sự chênh lệch này khiến nhiều chủ trọ rơi vào thế khó, vừa muốn giữ giá để tránh phản ứng từ người thuê, vừa phải gồng gánh chi phí điện mỗi tháng.

“Trước khi đăng ký định mức điện, mỗi tháng tiền điện tôi đóng cho nhà nước khoảng 12–13 triệu, nhưng thu lại của khách trọ với giá 3.500 đồng/kWh chỉ được tầm 10–11 triệu. Nhiều khách nghĩ mình thu cao để có lời, nhưng thực tế không phải vậy. Đó là tình trạng trước khi tôi làm định mức điện”,anh Nhân cho biết.

Không chỉ câu chuyện bù lỗ, trong quá trình áp dụng quy định về giá điện, nhiều chủ nhà trọ cũng gặp lúng túng khi cách tính và mức giá chưa thực sự thuận tiện, dễ áp dụng trong thực tế. Theo họ, những chênh lệch nhỏ cũng có thể trở thành vấn đề nếu không có hướng dẫn rõ ràng, thống nhất.

Tải VPBank

Anh Trần Công Nhân cho biết thêm:“Tôi nghĩ nếu nghị định đã ban hành thì nên quy định một mức giá tròn, rõ ràng để chủ trọ dễ áp dụng. Như vậy cũng tránh những vướng mắc không đáng có. Ví dụ, có khi chỉ chênh vài chục đồng thôi, không đáng kể về số tiền, nhưng xét theo quy định thì vẫn là thu vượt. Vì vậy, nếu có một con số cụ thể, dễ nhớ, dễ tính thì sẽ thuận tiện hơn cho cả chủ trọ khi thu tiền điện với người thuê”.

Để minh bạch giá điện nhà trọ, cần sự vào cuộc của nhiều phía

Từ thực tế trên, có thể thấy việc điều chỉnh và kiểm soát giá điện tại các khu nhà trọ cần được thực hiện một cách đồng bộ, không chỉ dừng lại ở chế tài mà còn phải đi kèm với công tác hướng dẫn, kiểm tra và hỗ trợ cụ thể. Vai trò của ngành điện lực và chính quyền địa phương vì thế trở nên đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo chính sách được triển khai đúng đối tượng và đúng tinh thần.

Ông Bùi Trung Kiên – Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM cho biết:“Để thực hiện đúng quy định về giá bán điện cho người thuê trọ, ngành điện lực phối hợp với chính quyền địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các chủ nhà trọ áp dụng đúng giá. Hàng năm, chúng tôi đều tổ chức rà soát các trường hợp cho thuê trọ để kiểm tra việc áp giá điện, đồng thời nhắc nhở các chủ nhà trọ thực hiện đúng quy định, đảm bảo quyền lợi cho người thuê.

Tổng công ty tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn quy định về việc tính định mức điện cho đối tượng là công nhân, sinh viên và người lao động thuê nhà để ở. Thực hiện niêm yết công khai giá điện cho sinh viên, người lao động thuê để ở tại các trụ sở, các điểm giao dịch khách hàng”.

Có thể thấy, Nghị định 133/2026 không chỉ dừng lại ở chế tài xử phạt, mà còn hướng tới lập lại sự minh bạch trong thu tiền điện tại các khu nhà trọ – nơi hàng triệu người lao động đang sinh sống. Tuy nhiên, để quy định này thực sự phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý trong kiểm tra, giám sát; ngành điện trong hướng dẫn, hỗ trợ; và cả người thuê trọ, khi dám lên tiếng bảo vệ quyền lợi chính đáng. Khi những rào cản tâm lý được tháo gỡ, các quy định mới có thể đi vào thực tế, góp phần đưa câu chuyện tiền điện nhà trọ trở về đúng giá trị công bằng, minh bạch.