Tỷ lệ chọi 1/2.000: “Canh bạc” nghiệt ngã để trở thành game thủ chuyên nghiệp tại Trung Quốc

Theo SCMP, Trung Quốc từng vươn mình trở thành thị trường eSports lớn nhất thế giới chỉ trong chưa đầy một thập kỷ. Thế nhưng, khi dòng vốn đầu tư bắt đầu rút bớt và các quy định thắt chặt, cánh cửa bước vào thế giới chuyên nghiệp đang hẹp lại hơn bao giờ hết, biến giấc mơ của hàng triệu người trẻ thành một “cỗ máy xay thịt” đúng nghĩa.

Tại một trung tâm huấn luyện eSports ở Hàng Châu, Wei Yuan đang điều hành một công việc có phần “ngược đời”: Thay vì chỉ đào tạo nhà vô địch, ông dành phần lớn thời gian để chứng minh cho những thanh thiếu niên thấy rằng họ… không đủ trình độ để đi theo con đường này.

Những khẩu hiệu trên tường giục giã học viên tập luyện như những vận động viên Olympic, nhưng trong văn phòng của Wei, những tấm biểu ngữ từ các phụ huynh gửi tới lại mang nội dung: “Cảm ơn vì đã giúp con tôi từ bỏ game”.

Khoảng cách giữa “nghiện game” và “chuyên nghiệp”

Wei Yuan bắt đầu quy trình bằng một bài đánh giá có thu phí bao gồm kiểm tra tốc độ phản xạ, quan sát trong trận đấu và thậm chí là làm việc với nhà tâm lý học. Với những đứa trẻ vẫn tin mình có tố chất, Wei sắp xếp các trận đấu tập (scrimmage) với những người chơi chuyên nghiệp thực thụ để kết quả tự lên tiếng.

“Chìa khóa không phải là thuyết phục họ bỏ cuộc. Hãy để họ tự nhìn thấy khoảng cách mênh mông về trình độ. Điều đó có sức thuyết phục hơn bất kỳ lời nói nào của chúng tôi”, Wei chia sẻ với tờ Sixth Tone.

Ở tuổi 24, độ tuổi vốn đã bị coi là “già” trong làng game chuyên nghiệp Trung Quốc, Wei hiểu rõ sự khắc nghiệt này từ bên trong. Anh gia nhập thị trường vào năm 2017, thời điểm dòng tiền đổ vào eSports như thác lũ và các câu lạc bộ mở rộng với tốc độ chóng mặt.

Nhưng đến năm 2021, khi sự nghiệp của chính Wei bắt đầu mờ nhạt, ngành công nghiệp này đã thay đổi hoàn toàn. Đầu tư sụt giảm, các câu lạc bộ yếu kém chật vật tồn tại và các quy định chống lạm dụng game đã chặn đứng con đường của những tài năng nhí.

Theo số liệu từ Wei, mỗi tuần anh nhận được khoảng 400 yêu cầu tư vấn. Tuy nhiên, chỉ 0,5% trong số đó đủ điều kiện để kiểm tra trực tiếp và chỉ khoảng 1/10 số người kiểm tra trực tiếp được nhận đào tạo chuyên sâu. Tính ra, tỷ lệ thành công chỉ xấp xỉ 1 trên 2.000.

Thế hệ của Wei từng được xem là may mắn nhất. Khác với những đàn anh phải thi đấu trong các quán net xập xệ, họ có câu lạc bộ chuyên nghiệp, cơ sở đào tạo bài bản và những giải thưởng lên tới hàng triệu Nhân dân tệ.

Năm 2019, Wei từng thi đấu tại Peacekeeper Elite League (giải đấu hàng đầu của Tencent cho tựa game Game for Peace). Khi đó, anh tự tin in mức giá chuyển nhượng mục tiêu là 850.000 Nhân dân tệ lên áo đấu của mình.

Tuy nhiên, sự tự tin quá mức và những sai lầm chiến thuật đã khiến đội của Wei bị loại. Câu lạc bộ giải thể, không ai muốn trả mức giá chuyển nhượng đó cho anh. Wei ngậm ngùi nhìn những đồng đội cũ lên ngôi vô địch, còn mình thì bị bỏ lại phía sau.

Fan Chenhui, huấn luyện viên trưởng của Ultra Prime Esports tại giải League of Legends (LPL) danh giá, nhận định rằng làn sóng đầu tư trước đây đã thổi phồng tiền lương và làm biến dạng thị trường.

Những ngôi sao từng kiếm được hàng chục triệu Nhân dân tệ mỗi năm, gấp gần 10 lần so với thu nhập của các game thủ hàng đầu hiện nay. Khi cơn sốt nguội đi, các đội tuyển phải cắt giảm chi phí, xoay xở đủ nghề từ bán vật phẩm lưu niệm đến tổ chức sự kiện để sống sót.

Tại Ultra Prime, một ngôi sao trong đội hình top đầu có thể nhận lương cao hơn toàn bộ phần còn lại của đội cộng lại. Sự phân hóa giàu nghèo và áp lực thành tích kinh khủng đã khiến nhiều game thủ trẻ gục ngã ngay khi vừa chạm ngõ chuyên nghiệp.

Bộ phát wifi 4G di động mini ROOSEE M610, chuẩn wifi 6

Rào cản pháp lý và “lỗ hổng” thế hệ

Năm 2021, Trung Quốc áp dụng quy định hạn chế chơi game khắt khe nhất thế giới: người dưới 18 tuổi chỉ được chơi 1 giờ vào các tối cuối tuần và ngày lễ. Các giải đấu chuyên nghiệp cũng nâng độ tuổi tối thiểu lên 18. Điều này giáng một đòn chí mạng vào eSports, ngành vốn phụ thuộc vào việc phát hiện và đào tạo tài năng từ tuổi thiếu niên.

“Tác động thực sự nằm ở khâu đào tạo trẻ. Rất khó để các câu lạc bộ duy trì phong độ của người chơi khi họ già đi, vì phản xạ và kỹ năng cơ học sẽ suy giảm”, Wei phân tích.

Hiện nay, hầu hết các đội chỉ tuyển tân binh sau 17 tuổi. Điều này tạo ra một kịch bản trớ trêu: các game thủ 20-21 tuổi, vốn trước đây được coi là sắp giải nghệ, giờ lại đang là lực lượng nòng cốt vì thiếu lớp kế cận.

Câu chuyện của Zulipkar Kasmujan, một game thủ 18 tuổi từ Tân Cương, là minh chứng rõ nét cho sự bế tắc này. Khi vừa mới bắt đầu sự nghiệp chuyên nghiệp ở tuổi 16, các quy định mới khiến anh không được phép thi đấu. Kasmujan phải làm bồi bàn bán thời gian và đợi chờ suốt 2 năm để được đứng trên sân khấu chính thức.

Mức lương cơ bản của Kasmujan hiện nay chỉ khoảng 4.000 Nhân dân tệ mỗi tháng, con số cao nhất anh từng nhận được là 6.000 Nhân dân tệ.

“Tôi cảm thấy như mình đang lãng phí cuộc đời. Kiếm một mức lương nhỏ mỗi tháng, cuộc sống thật vô nghĩa”, anh bộc bạch.

Dù khắc nghiệt, đối với những người như Wei hay Kasmujan, eSports vẫn là chiếc phao cứu sinh duy nhất để thoát khỏi cuộc sống nghèo khó ở các vùng quê hoặc những công việc chân tay trong nhà máy.

Wei tự hào rằng trung tâm của anh đã đào tạo hơn 100 người chơi chuyên nghiệp trong 5 năm qua.

“Nếu không có eSports, có lẽ tôi vẫn đang ở trong nhà máy để siết vít. Ngành này đã cho tôi tất cả: ô tô, nhà cửa và danh tiếng”, Wei nói.

Còn với Kasmujan, anh không còn đường lui. Rời quê hương 5 năm, không đón Tết cùng gia đình, anh dồn hết hy vọng vào bản hợp đồng 3 năm với Stand Point Gaming (SPG).

“Nếu quay về, tôi sẽ không có gì để ăn. Tôi phải thành công. Tôi không còn đường về nữa”, chàng trai trẻ khẳng định.

Cuộc chơi eSports tại Trung Quốc hiện nay không còn là những ánh hào quang thuần túy trên sân khấu. Đó là một thị trường lao động đặc thù với tính đào thải cực cao, nơi hàng triệu người trẻ đang đánh cược cả tương lai vào những đầu ngón tay trên màn hình điện thoại, trong khi cơ hội chiến thắng chỉ dành cho 0,05% những người xuất sắc nhất.

*Nguồn: SCMP. BI