Điều lạ xuất hiện tại Hòa Phát, Vinamilk, Hoàng Anh Gia Lai, Dabaco…

Sự xuất hiện của khoản mục “Tài sản sinh học”

Báo cáo tài chính hợp nhất Quý 1/2026 của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và đa ngành (có bao gồm nông nghiệp) ghi nhận một khoản mục mới chưa xuất hiện độc lập trong các bảng cân đối kế toán trước đây, đó là Tài sản sinh học (ngắn hạn và dài hạn).

Ví dụ về khoản mục mới xuất hiện trên BCTC của Vinamilk quý 1/2026

Sự thay đổi này xuất phát từ hai văn bản pháp lý: Thứ nhất, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/01/2026, bổ sung Tài khoản 215 để hạch toán riêng biệt “Tài sản sinh học” thay cho quy định cũ tại Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thứ hai, Thông tư 43/2026/TT-BTC sửa đổi Thông tư 202/2014/TT-BTC, yêu cầu bổ sung mã số 150 (Tài sản sinh học ngắn hạn) và mã số 230 (Tài sản sinh học dài hạn) vào biểu mẫu Báo cáo tình hình tài chính hợp nhất.

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, tài sản sinh học được phân loại dựa trên thời gian thu hoạch: tài sản có thời gian dự kiến thu hoạch từ 12 tháng trở xuống (hoặc một chu kỳ kinh doanh) ghi nhận là ngắn hạn; trên 12 tháng ghi nhận là dài hạn.

Khoản mục này được chia thành 3 nhóm cốt lõi bao gồm (1) Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần (ví dụ: heo thịt), (2) Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần, (3) Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ (ví dụ: heo giống).

Về quản trị rủi ro, doanh nghiệp bắt buộc trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học (Tài khoản 2295) nếu có bằng chứng cho thấy giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc.

“Soi” tài sản sinh học của Hòa Phát, Dabaco, BAF, Hoàng Anh Gia Lai…

Mall) Loa Kiểm Âm Bluetooth EDIFIER MR3/MR5 I Công Suất 36W | Bluetooth 5.4 |

Đối với Tập đoàn Hòa Phát (HPG) , tài sản sinh học ngắn hạn được ghi nhận là 440 tỷ đồng (đã trừ dự phòng 5,6 tỷ). Gần như toàn bộ là súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần (442 tỷ). Tài sản sinh học dài hạn là 183 tỷ, toàn bộ là súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ. Đây cũng là các con số được ghi nhận tại Báo cáo tài chính của CTCP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA) – công ty con phụ trách mảng nông nghiệp của Hòa Phát.

So với khối tài sản khổng lồ của tập đoàn thép, tài sản sinh học chỉ chiếm 0,24% tổng tài sản. Nhưng tại nông nghiệp Hòa Phát, khoản này chiếm 11,4% tổng tài sản.

Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam (BAF) ghi nhận 1.433 tỷ Tài sản sinh học ngắn hạn. Thuyết minh của công ty xác định toàn bộ số này là đàn heo thịt nuôi vỗ béo nhằm mục đích bán thương phẩm, độ tuổi từ 1 đến 26 tuần.

Tài sản sinh học dài hạn đạt 695 tỷ, được hạch toán là súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ (heo giống). Tổng giá trị tài sản sinh học tương đương 17,5% tổng tài sản của công ty. BAF không ghi nhận khoản trích lập dự phòng tổn thất nào cho tài sản sinh học.

Trong khi đó, tại Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAG), giá trị tài sản sinh học ngắn hạn là 622 tỷ. Trong đó, cây trồng theo mùa vụ chiếm chủ yếu, đạt 566 tỷ. Còn súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần chỉ có 55,7 tỷ (heo thịt chiếm 30,6 tỷ).

Ngược lại, ở tài sản sinh học dài hạn 183 tỷ thì súc vật sinh sản chiếm chủ yếu với 165 tỷ và cây trồng lấy sản phẩm một lần dài hạn 18,3 tỷ. Tổng tài sản sinh học là 805,3 tỷ VND, tương đương 3,07% trên tổng tài sản. HAG không trích lập dự phòng tài sản sinh học, đồng thời ghi nhận 9.070 tỷ chi phí xây dựng cơ bản dở dang, phần lớn thuộc về dự án phát triển vườn cây ăn quả (5.954 tỷ).

Tải VPBank

Một tập đoàn đa ngành khác là Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan (MSN) cũng ghi nhận Tài sản sinh học ngắn hạn đạt 584,5 tỷ. Giá gốc của khoản mục này là 609 tỷ, cấu thành từ súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần (569 tỷ) và cây trồng (37 tỷ). Công ty trích lập dự phòng 22,3 tỷ VND.

Tài sản sinh học dài hạn chỉ chiếm một phần nhỏ, với 70,5 tỷ. Tổng tài sản sinh học là 655,0 tỷ, chiếm 0,50% tổng tài sản hợp nhất.

Công ty Cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam (DBC) báo cáo tài sản sinh học ngắn hạn đạt 1.749 tỷ. Khoản mục này cấu thành từ súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần. Tài sản sinh học dài hạn có giá trị 820 tỷ. Thuyết minh chi tiết cho thấy khoản này bao gồm súc vật sinh sản chưa trưởng thành (197,3 tỷ), lợn bố mẹ có giá trị còn lại 580,3 tỷ, và gà bố mẹ có giá trị còn lại 42,7 tỷ.

Tổng tài sản sinh học của DBC là 2.569 tỷ, chiếm 16,4% tổng tài sản. Doanh nghiệp không trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học.

Nếu như các doanh nghiệp nói trên đều áp dụng Thông tư 99 thì trong phần thuyết minh về chuẩn mực và chế độ kế toán áp dụng của mình, Dabaco không nhắc đến Thông tư 99 mà ghi nhận áp dụng theo Thông tư số 43.

Với Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk – VNM) , tài sản sinh học ngắn hạn là 330 tỷ và dài hạn là 1.564 tỷ. Tài sản sinh học chỉ chiếm 3,4% so với tổng tài sản.

Chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tài sản sinh học ngắn hạn là bò thịt còn dài hạn là Bò sữa dưới 16 tháng tuổi.

Nói tóm lại, sự thay đổi quy định tại Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 43/2026/TT-BTC đã lượng hóa rõ giá trị động vật và thực vật trên Bảng cân đối kế toán, tách biệt khỏi hàng tồn kho và tài sản cố định. Dữ liệu từ Quý 1/2026 phân nhóm các doanh nghiệp với BAF và DBC ghi nhận tỷ trọng tài sản sinh học ở mức 16,36% – 17,48% tổng tài sản, 100% thuộc nhóm súc vật. HAG có tỷ trọng tài sản sinh học đạt 3,07%, trong đó tài sản sinh học ngắn hạn tập trung vào cây trồng.