Những quy định cơ bản về hợp đồng lao động vô hiệu năm 2026?

Nội dung chính

• Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ và vô hiệu từng phần khác nhau như thế nào?
• Hợp đồng lao động vô hiệu khác gì so với hợp đồng lao động bị chấm dứt?
• Cơ quan nào có thẩm quyền tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu?
• Hậu quả pháp lý khi hợp đồng lao động bị tuyên vô hiệu toàn bộ là gì?
• Hợp đồng lao động ký không đúng hình thức có bị vô hiệu không?
• Hợp đồng lao động ký bởi người không có thẩm quyền đại diện doanh nghiệp có vô hiệu không?
• Hợp đồng lao động có điều khoản quyền lợi của người lao động thấp hơn mức pháp luật quy định có bị vô hiệu không?
• Điều khoản không cạnh tranh (non-compete) trong hợp đồng lao động có thể bị tuyên vô hiệu không?
• Thời hạn để yêu cầu tòa án tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu là bao lâu?
• Hợp đồng lao động không có chữ ký người lao động có vô hiệu không?
• Người lao động làm việc dựa trên hợp đồng vô hiệu có thể đòi bồi thường thiệt hại không?
• Điều khoản buộc người lao động đặt cọc tiền trước khi vào làm có bị tuyên vô hiệu không?
• Người lao động làm việc theo hợp đồng vô hiệu có được đóng bảo hiểm xã hội không?
• Ký hợp đồng lao động bằng tiếng nước ngoài có bị vô hiệu tại Việt Nam không?
• Hợp đồng lao động có điều khoản cấm kết hôn hoặc sinh con có vô hiệu không?
• Doanh nghiệp ký hợp đồng lao động với người đã có hợp đồng ở công ty khác có vô hiệu không?
• Điều khoản bồi thường chi phí đào tạo trong HĐLĐ có bị tuyên vô hiệu không?

Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ và vô hiệu từng phần khác nhau như thế nào?

Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ và vô hiệu từng phần khác nhau ở phạm vi ảnh hưởng. Hợp đồng lao động vô hiệu toàn bộ là toàn bộ nội dung hợp đồng không có hiệu lực pháp lý còn hợp đồng lao động vô hiệu từng phần là chỉ một hoặc một số điều khoản trong hợp đồng bị vô hiệu, còn lại các nội dung khác vẫn có hiệu lực pháp lý.

Cụ thể, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 quy định hợp đồng lao động bị vô hiệu toàn bộ khi thuộc một trong 3 trường hợp sau: (1) Toàn bộ nội dung của hợp đồng lao động vi phạm pháp luật; (2) Người giao kết hợp đồng lao động không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm nguyên tắc giao kết là tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung thực; (3) Công việc đã giao kết trong hợp đồng là công việc mà pháp luật cấm.

Trong khi đó, hợp đồng lao động vô hiệu từng phần khi nội dung của một phần (một hoặc một số điều khoản) vi phạm pháp luật nhưng phần vi phạm đó không ảnh hưởng đến các phần còn lại của hợp đồng.

Hợp đồng lao động vô hiệu khác gì so với hợp đồng lao động bị chấm dứt?

Hợp đồng lao động vô hiệu là không có giá trị pháp lý ngay từ đầu (toàn bộ hoặc một phần), còn hợp đồng lao động bị chấm dứt là hợp đồng hợp pháp nhưng kết thúc hiệu lực từ một thời điểm nhất định do căn cứ phát sinh sau đó.

Cụ thể, theo Điều 34 và Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động vô hiệu là trường hợp hợp đồng không đáp ứng điều kiện pháp lý ngay từ khi giao kết hoặc người lao động chưa đủ tuổi theo quy định. Khi bị tuyên vô hiệu, hợp đồng không làm phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ như hợp đồng hợp pháp và các bên phải xử lý hậu quả pháp lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Trong khi đó, hợp đồng lao động bị chấm dứt khi thuộc các trường hợp luật định. Hợp đồng này khi giao kết hoàn toàn hợp pháp và khi chấm dứt hợp đồng thì quyền và nghĩa vụ phát sinh trong thời gian làm việc vẫn được công nhận và giải quyết đầy đủ.

Cơ quan nào có thẩm quyền tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu?

Theo Điều 50 Bộ luật Lao động 2019, Tòa án nhân dân là cơ quan có thẩm quyền tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu. Doanh nghiệp hay người lao động không được tự tuyên hợp đồng lao động vô hiệu.

Hậu quả pháp lý khi hợp đồng lao động bị tuyên vô hiệu toàn bộ là gì?

Theo Điều 51 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động bị tuyên vô hiệu toàn bộ thì quyền, nghĩa vụ và lợi ích của người lao động được giải quyết theo quy định của pháp luật; trường hợp do ký sai thẩm quyền thì hai bên ký lại.

Hợp đồng lao động ký không đúng hình thức có bị vô hiệu không?

Không, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 nếu hợp đồng lao động ký không đúng hình thức thì không bị vô hiệu. Bởi vì việc hợp đồng lao động bị tuyên vô hiệu khi thuộc một trong 3 lý do sau: (1) Toàn bộ nội dung của hợp đồng lao động vi phạm pháp luật; (2) Người giao kết hợp đồng lao động không đúng thẩm quyền hoặc vi phạm nguyên tắc giao kết là tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác, trung thực; (3) Công việc đã giao kết trong hợp đồng là công việc mà pháp luật cấm.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo khoản 1 Điều 6 và khoản 1 Điều 9 Nghị định 12/2022/NĐ-CP từ 2 triệu đến 25 triệu đối với cá nhân và từ 4 triệu đến 50 triệu đối với tổ chức

Hợp đồng lao động ký bởi người không có thẩm quyền đại diện doanh nghiệp có vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động ký bởi người không có thẩm quyền đại diện doanh nghiệp sẽ bị vô hiệu toàn bộ vì vi phạm điều kiện chủ thể giao kết hợp đồng.

Hợp đồng lao động bị ép buộc hoặc lừa dối khi giao kết có bị tuyên vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động bị ép buộc hoặc lừa dối khi giao kết sẽ bị tuyên vô hiệu vì không đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí và trung thực khi giao kết.

Hợp đồng lao động có điều khoản quyền lợi của người lao động thấp hơn mức pháp luật quy định có bị vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 hợp đồng lao động có điều khoản quyền lợi của người lao động thấp hơn mức pháp luật quy định có thể bị vô hiệu từng phần đối với điều khoản quy định thấp hơn đó và sẽ được thay thế bằng quy định có lợi hơn cho người lao động.

Những quy định cơ bản về hợp đồng lao động vô hiệu? (Hình từ Internet)

3ộ điều khiển nhiệt độ PID REX-C100, với cặp nhiệt

Giới thiệu về sản phẩm này Độ chính xác đo: + / - 0,5% FS Dung sai bù đầu lạnh: + /- 2 độ C (có thể được sửa đổi bằng phần mếm trong 0 ~ 50 độ C) Độ phân giải: 14 bit Chu ky lấy mẫu: 0,5 giây Quyền lực: AC 100-240V 50 / 60HZ Giá trị quá trình (PV), Giá trị cài đặt (SV) <iểm soát PIN (bao gồm ON / OFF, PID loại bước và PID liêr tỤc) Điều khiển tự điều chỉnh Đầu ra rơ le: công suất tiếp xúc 250V AC 3A (tải điện

Hợp đồng lao động ký với người chưa thành niên có bị vô hiệu không và xử lý ra sao?

Có, theo Điều 49 và Chương XI Bộ luật Lao động 2019, hợp đồng lao động ký với người chưa thành niên có thể bị vô hiệu nếu vi phạm điều kiện giao kết như độ tuổi, sự đồng ý của người đại diện, loại công việc, thời giờ làm việc,… Còn nếu đáp ứng đúng quy định thì hợp đồng vẫn hợp pháp.

Cụ thể, theo Điều 50, 51 Bộ luật Lao động 2019, Điều 9, 10, 11 Nghị định 145/2020/NĐ-CP trong trường hợp này sẽ xử lý như sau:

Thẩm quyền tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu thuộc về Tòa án nhân dân. Sau khi có quyết định của Tòa, hậu quả được xử lý như sau:

Hợp đồng vô hiệu toàn bộ do ký sai thẩm quyền vi phạm nguyên tắc giao kết thì các bên ký lại hợp đồng lao động theo đúng thẩm quyền (có sự đồng ý của người đại diện hoặc để người đại diện cùng ký).

Trường hợp không ký lại hợp đồng lao động bị tuyên bố vô hiệu toàn bộ thì thực hiện chấm dứt hợp đồng lao động; giải quyết chế độ trợ cấp thôi việc.

Điều khoản không cạnh tranh (non-compete) trong hợp đồng lao động có thể bị tuyên vô hiệu không?

Có, pháp luật lao động Việt Nam không cấm tuyệt đối điều khoản không cạnh tranh nhưng nếu điều khoản này vi phạm quyền tự do làm việc hoặc trái quy định pháp luật thì có thể bị tuyên vô hiệu (thường là vô hiệu từng phần).

Cụ thể, theo Điều 10, Điều 21, Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, nơi làm việc. Đồng thời, cho phép người sử dụng lao động thỏa thuận với người lao động về việc bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ nhưng không quy định rõ về điều khoản không cạnh tranh (non-compete) nên việc áp dụng phải không được hạn chế quyền làm việc một cách bất hợp lý.

Điều khoản không cạnh tranh chỉ hợp pháp khi đảm bảo được mục đích chính đáng là bảo vệ bí mật kinh doanh, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, có phạm vi, thời gian và đối tượng hợp lý và không làm mất đi quyền làm việc cơ bản của người lao động.

Nếu điều khoản quy định cấm làm việc trong toàn bộ ngành nghề, trong thời gian dài, không có bù đắp hợp lý làm vi phạm nguyên tắc giao kết hợp đồng thì có thể bị coi là hạn chế quyền lao động trái pháp luật và bị tuyên vô hiệu.

Hợp đồng lao động ký dưới hình thức hợp đồng dịch vụ để né tránh nghĩa vụ có bị vô hiệu không?

Có, theo Điều 13, Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 nếu hai bên gọi là hợp đồng dịch vụ nhưng thực chất có đầy đủ dấu hiệu của quan hệ lao động thì thỏa thuận đó có thể bị tuyên vô hiệu và được xác định lại là hợp đồng lao động.

Cụ thể, theo Điều 13 Bộ luật Lao động 2019 hợp đồng lao động là sự thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động về việc làm có trả công, tiền lương, điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động. Trường hợp hai bên thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì được coi là hợp đồng lao động.

Nếu đặt tên hợp đồng là hợp đồng dịch vụ nhưng thực chất là hợp đồng lao động nhằm né tránh nghĩa vụ (đóng bảo hiểm xã hội, tuân thủ giờ làm, trả lương làm thêm,…) là trái pháp luật. Khi đó, hợp đồng dịch vụ có thể bị vô hiệu toàn bộ và phải ký lại hợp đồng lao động đúng bản chất và thực hiện đúng quyền lợi cho người lao động.

Thời hạn để yêu cầu tòa án tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu là bao lâu?

Pháp luật lao động không quy định cụ thể thời hạn để yêu cầu tuyên bố hợp đồng lao động vô hiệu. Tuy nhiên, trên thực tế việc yêu cầu này được thực hiện thông qua cơ chế giải quyết tranh chấp lao động cá nhân nên sẽ áp dụng thời hiệu khởi kiện tranh chấp lao động là 1 năm.

Cụ thể, theo khoản 3 Điều 190 Bộ luật Lao động 2019, thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm kể từ ngày người lao động hoặc người sử dụng lao động biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Vì yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu thường phát sinh từ tranh chấp nên thời hạn 01 năm này có thể được áp dụng tương ứng.

Hợp đồng lao động không có chữ ký người lao động có vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 hợp đồng lao động không có chữ ký người lao động sẽ bị tuyên vô hiệu vì thiếu chữ ký của người lao động đồng nghĩa với việc chưa có sự thỏa thuận hợp pháp giữa hai bên, vi phạm nguyên tắc giao kết hợp đồng.

Người lao động làm việc dựa trên hợp đồng vô hiệu có thể đòi bồi thường thiệt hại không?

Có, theo Điều 51 Bộ luật Lao động 2019 người lao động làm việc dựa trên hợp đồng vô hiệu có thể đòi bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được mình bị thiệt hại và lỗi thuộc về người sử dụng lao động.

Điều khoản buộc người lao động đặt cọc tiền trước khi vào làm có bị tuyên vô hiệu không?

Có, theo Điều 17, Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, điều khoản yêu cầu người lao động đặt cọc tiền trước khi vào làm sẽ bị tuyên vô hiệu, vì đây là hành vi trái pháp luật do doang nghiệp không được phép giữ tiền hoặc tài sản của người lao động dưới bất kỳ hình thức đặt cọc hay ký quỹ nào để đảm bảo thực hiện hợp đồng lao động.

Người lao động làm việc theo hợp đồng vô hiệu có được đóng bảo hiểm xã hội không?

Có, theo khoản 2 Điều 9, khoản 2 Điều 10 Nghị định 145/2020/NĐ-CP quyền lợi về tham gia BHXH khi hợp đồng vô hiệu (từng phần hoặc toàn bộ) sẽ thực hiện theo đúng quy định pháp luật, bắt buộc phải đóng BHXH từ lúc HĐLĐ vô hiệu đến khi ký HĐLĐ mới.

Ký hợp đồng lao động bằng tiếng nước ngoài có bị vô hiệu tại Việt Nam không?

Không, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 ký hợp đồng lao động bằng tiếng nước ngoài không đương nhiên bị vô hiệu. Vì không có quy định cấm hợp đồng lao động bằng tiếng nước ngoài nhưng việc sử dụng ngôn ngữ khác phải bảo đảm người lao động hiểu rõ quyền và nghĩa vụ để tránh vi phạm nguyên tắc giao kết có thể bị xem xét tuyên vô hiệu.

Điện Thoại Di Động Honor X6c 6GB + 128GB/256GB - Pin 5300mAh NFC - Camer

Hợp đồng lao động không ghi lương cụ thể có bị coi là vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 hợp đồng lao động không ghi lương cụ thể sẽ bị coi là vô hiệu một phần đối với điều khoản về lương còn những điều khoản khác vẫn có hiệu lực.

Cụ thể, theo điểm đ khoản 1 Điều 21 và khoản 2 Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 quy định hợp đồng lao động phải có các nội dung chủ yếu, trong đó tiền lương là điều khoản bắt buộc. Việc không ghi lương cụ thể làm cho điều khoản này không rõ ràng và không đầy đủ, vi phạm quy định về nội dung hợp đồng. Trong trường hợp này, điều khoản về tiền lương sẽ bị xem xét tuyên vô hiệu và xác định lại theo quy định pháp luật còn các phần khác vẫn có hiệu lực.

Hợp đồng lao động có điều khoản cấm kết hôn hoặc sinh con có vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019, điều khoản cấm người lao động kết hôn hoặc sinh con sẽ bị tuyên vô hiệu. Vì vi phạm quyền nhân thân cơ bản của người lao động và bị coi là phân biệt đối xử trong lao động.

Cụ thể, theo khoản 1 Điều 8, Điều 135 và Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 quy định nghiêm cấm hành vi phân biệt đối xử trong lao động và bảo đảm quyền bình đẳng của người lao động. Đồng thời, nghiêm cấm người sử dụng lao động phân biệt đối xử hoặc sa thải người lao động vì lý do kết hôn, có thai, nghỉ thai sản, nuôi con nhỏ.

Việc hợp đồng lao động có điều khoản cấm kết hôn hoặc sinh con đã xâm phạm trực tiếp đến các quyền cơ bản của công dân, trái với nguyên tắc tự do lao động và bình đẳng. Do đó, phần điều khoản này sẽ bị tuyên vô hiệu.

Hợp đồng lao động ký đúng nhưng phụ lục hợp đồng trái luật thì xử lý sao?

Theo Điều 22, Điều 51 Bộ luật Lao động 2019, nếu hợp đồng lao động ký đúng nhưng phụ lục hợp đồng trái luật thì phụ lục trái luật sẽ bị vô hiệu, còn hợp đồng chính vẫn có hiệu lực. Và áp dụng theo HĐLĐ.

Doanh nghiệp ký hợp đồng lao động với người đã có hợp đồng ở công ty khác có vô hiệu không?

Không, theo Điều 19 Bộ luật Lao động 2019 doanh nghiệp ký hợp đồng lao động với người đã có hợp đồng ở công ty khác thì hợp đồng sẽ không vô hiệu. Bởi vì luật cho phép người lao động giao kết nhiều hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động khác nhau với điều kiện phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết trong từng hợp đồng.

Phụ lục hợp đồng lao động bổ sung điều khoản bất lợi cho NLĐ có bị vô hiệu không?

Có, theo Điều 22, Điều 51 Bộ luật Lao động 2019, phụ lục hợp đồng lao động bổ sung điều khoản bất lợi cho NLĐ thì phụ lục có thể bị vô hiệu còn còn hợp đồng chính vẫn có hiệu lực.

Hợp đồng lao động ký với công ty ma có vô hiệu không?

Có, theo Điều 49 Bộ luật Lao động 2019 hợp đồng lao động ký với công ty ma có thể bị tuyên vô hiệu toàn bộ do chủ thể giao kết bên phía người sử dụng lao động không hợp pháp.

Điều khoản bồi thường chi phí đào tạo trong HĐLĐ có bị tuyên vô hiệu không?

Không, Điều 49, Điều 62 Bộ luật Lao động 2019, điều khoản về bồi thường chi phí đào tạo sẽ không bị tuyên vô hiệu nếu được thỏa thuận đúng quy định. Tuy nhiên nếu quy định không đúng điều kiện luật định, vượt quá chi phí thực tế hoặc ràng buộc quá mức đối với người lao động thì có thể bị vô hiệu.

Khi hợp đồng lao động vô hiệu, người lao động có phải hoàn trả các khoản đã nhận không?

Không, theo Điều 51 Bộ luật Lao động 2019, người lao động không phải hoàn trả tiền lương và các quyền lợi đã nhận nếu đó là khoản gắn với công việc đã thực hiện hợp pháp. Người lao động chỉ phải hoàn trả trong trường hợp nhận những khoản không hợp pháp hoặc nận vượt quá quyền lợi thực tế do lỗi của mình.

Điều khoản giữ lương nhân viên để đảm bảo thực hiện hợp đồng có bị vô hiệu không?

Có, theo Điều 17, 49, 94 Bộ luật Lao động 2019, điều khoản giữ lương nhân viên để đảm bảo thực hiện hợp đồng là trái pháp luật và bị vô hiệu. Doanh nghiệp có nghĩa vụ trả lương đầy đủ, đúng hạn cho người lao động. Đồng thời, pháp luật nghiêm cấm việc giữ tiền hoặc yêu cầu người lao động đặt cọc để bảo đảm thực hiện hợp đồng.